bozorgiprostat1

غده پروستات مرد معمولا پس از رسیدن به ۴۰ سالگی، شروع به بزرگ شدن می‌کند. این عارضه هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) نامیده می‌شود. این یک فرآیند طبیعی پیری در نظر گرفته می‌شود و تلاش برای متوقف کردن یا برگرداندن آن تا کنون ناموفق بوده است. غده پروستات عملکرد باروری دارد، زیرا مایع منی ترشح می‌کند که به تغذیه کردن و انتقال اسپرم که از بیضه‌ها می‌آید کمک می‌کند. سپس مایع در کیسه‌ی کوچک منی ذخیره می‌شود. خود غده مجرای ادرار را محاصره می‌کند، که لوله‌ای است که ادرار را از مثانه از میان نوک آلت تناسلی حمل می‌کند. همانطور که پروستات بزرگتر می‌شود، ممکن است بر روی مجرای ادرار فشار وارد کند. این باریک شدن مجرای ادرار می‌تواند باعث شود که برخی از مردان که مبتلا به بزرگی پروستات هستند مشکل ادرار کردن داشته باشند. بزرگی پروستات ممکن است شایع‌ترین مشکل سلامتی در مردان بالای ۶۰ سال باشد.

بزرگی پروستات در نتیجه افزایش سن رخ می‌دهد اما در موارد نادری در جوانان نیز دیده می‌شود. بزرگ شدن پروستات می‌تواند عوارضی مانند مشکلات ادراری برای مردان به همراه داشته باشد. تشخیص زودهنگام و درمان سریع می‌تواند تا حد زیادی علائم بزرگی پروستات را از بین ببرد. چکاپ منظم توسط یک متخصص اوروولوژی می‌تواند تاثیر بسزایی در تشخیص اولیه هایپرپلازی پروستات داشته باشد. دکتر محسن وریانی متخصص اورولوژی با سال‌ها تجربه می‌تواند در درمان بزرگی پروستات به شما کمک کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد درمان بزرگ شدن پروستات می‌توانید با شماره ۰۲۱۶۶۵۷۱۴۴۸ تماس حاصل فرمائید.

چه کسی مبتلا به بزرگی پروستات می‌شود؟

bozorgiprostat2

غده پروستات در سراسر زندگی مرد رشد می‌کند از دوره‌ی بلوغ و دوباره از سن ۲۵ سالگی به بعد شروع می‌شود. به طور معمول، قبل از ۴۰ سالگی علائمی برای بزرگی پروستات وجود ندارد. تا ۹۰٪ مردان در سن ۸۵ سالگی دارای علائم بزرگی خوش خیم پروستات هستند، اما تنها حدود یک سوم مردان مبتلا به علائم بزرگی خوش خیم پروستات از این علائم رنج می‌برند.

چه چیزی باعث بزرگی پروستات می‌شود؟

bozorgiprostat3

هیچ کس نمی‌داند که چرا بزرگ شدن پروستات در سراسر زندگی انسان ادامه دارد. هورمون‌هایی مانند تستوسترون، دی‌هیدروتستوسترون (DHT) و استروژن ممکن است در تنظیم رشد پروستات نقش داشته باشند. داشتن وازکتومی و فعالیت جنسی باعث افزایش خطر ابتلا به بزرگی خوش خیم پروستات نمی‌شود. همچنین معلوم نیست چرا بعضی از مردان علائمی با بزرگی خوش خیم پروستات دارند در حالی که دیگران آن علائم را ندارند.

علائم و نشانه‌های بزرگی پروستات کدامند؟

bozorgiprostat22111

بسیاری از مردان مبتلا به بزرگی پروستات هیچ علائم و نشانه‌ای ندارند. اگر علائم وجود دارند، آنها معمولا شامل موارد زیر هستند:

  •  جریان ضعیف ادرار
  • مشکل شروع ادرار کردن
  • ادرار خرده خرده، به ویژه پس از ادرار کردن
  • یک احساس کاملا تخلیه نشدن مثانه
  • نشت ادرار
  • تکرر ادرار و میل شدید و ناگهانی به ادرار کردن، به ویژه در شب
  • خون در ادرار

چه زمانی شخص باید در مورد این مشکل با پزشک تماس بگیرد؟

علائم ادراری مرتبط با بزرگ شدن پروستات در ابتدا بر کیفیت زندگی تاثیر می‌گذارند و اگر هیچگونه عارضه‌ای وجود نداشته باشد، همانطور که در بالا ذکر شد (عفونت ادراری، سنگ‌های مثانه، خونریزی)، تصمیم به درمان اختیاری است و به عهده خود بیمار می‌باشد. این بدان معنی است که اگر به اندازه کافی احساس نگرانی نمی‌کنید که بخواهید دارو مصرف کنید و یا برای آن اقدام کنید، باید مداوم به پزشک خود مراجعه کنید تا مطمئن شوید که علائم پایدار هستند و مثانه به خوبی خالی می‌شود. این می‌تواند توسط پرسشنامه نشانه پروستات و اندازه‌گیری قدرت جریان ادرار (آزمایش جریان) و ادرار باقی مانده در مثانه بررسی شود. با این وجود اگر عوارض ایجاد شوند یا اگر مثانه شروع به افزایش میزان نگهداری ادرار باقی مانده پس از ادرار کند، درمان باید آغاز شود. در صورتی که درد مثانه یا سوزش ادرار، خون در ادرار همراه با تب و لزر یا تهوع یا استفراغ دارید یا عارضه بزرگ شدن پروستات بدتر می‌شود و علائمی مانند خون در ادرار یا درد پایین کمر وجود دارند، بلافاصله با پزشک مشورت کنید. برای علائم حاد مانند احتباس ادراری حاد (شما احساس ناراحتی پری داری، اما نمی توانید ادرار کنید)، شما باید بلافاصله به نزدیکترین مرکز اورژانس پزشکی برای تخلیه مثانه مراجعه کنید، که معمولا با یک کاتتر، که یک لوله وارد شده به مثانه است، انجام می‌شود. مردان بالای ۵۰ سال باید پروستات خود را سالانه توسط پزشک خود بررسی کنند، حتی اگر علائمی ندارند.

چه آزمایش‌هایی برای تشخیص هیپرپلازی خوش خیم پروستات انجام می‌شوند؟

bozorgiprostat4

  • معاینه فیزیکی لازم است تا ببینیم آیا سایر مشکلات پزشکی ممکن است باعث ایجاد نشانه‌های شما شوند یا خیر. پزشک یک معاینه‌ی مقعد با انگشت را برای بررسی غده پروستات انجام خواهد داد. او می‌تواند با وارد کردن یک انگشت دستکش‌دار و انگشت روان شده به مقعد، پروستات را احساس کند. این روش به پزشک شما این امکان را می‌دهد که تقریبا اندازه و انسجام پروستات را بسنجد. مهمتر از همه، این اجازه می‌دهد تا پزشک توده‌ها و یا نواحی سخت که می‌توانند نشان دهنده وجود سرطان پروستات باشند را احساس کند.
  • پزشک ممکن است ادرار شما را برای خون یا علائم عفونت بررسی کند (تجزیه شیمیایی ادرار). خون شما ممکن است برای مشکلات کلیه (سطح کراتینین سرم) مورد آزمایش قرار گرفته یا برای یک سطح آنتی ژن خاص پروستات (PSA)، یک آزمایش غربالگری برای سرطان پروستات، ارسال شود.
  • بعضی از مردان برای آزمایش‌های بیشتر به یک متخصص (اورولوژیست) مراجعه می‌کنند. اورولوژیست‌ها در بیماری‌های دستگاه ادراری مرد و زن و دستگاه تناسلی مرد تخصص دارند. قبل از اینکه برای بزرگ شدن خوش خیم پروستات درمان شوید، مهم است که دیگر علل احتمالی بزرگی پروستات مانند سرطان را نیز بررسی کنید.

گزینه‌های درمان برای بزرگی پروستات کدامند؟

هنگامی که بزرگی پروستات تشخیص داده می‌شود، در صورتی که علائم خفیف هستند ممکن است پزشک درمان فوری را توصیه نکند. شاید یک یا چند آزمایش هر ساله انجام شود تا اطمینان حاصل شود که هیچ عارضه‌ای از بزرگی پروستات ایجاد نمی‌شود. اگر علائم شما شدیدتر شوند، هر دو درمان‌های پزشکی و جراحی در دسترس هستند.

مراقب بودن

این برنامه محافظه کارانه و غالبا هوشمندانه از مراقبت استفاده می‌شود، زیرا برای بسیاری از مردان، علائم بدون درمان می‌توانند کاهش یابند. از سوی دیگر، داروها باید زود برای علائم ملایم شروع شوند. همچنین اگر عوارض یا علائم شدید باشند پزشک ممکن است عمل جراحی را توصیه کند. برای اکثر مردان، تصمیم به درمان علائم بزرگی پروستات مبتنی بر تمایل بیمار به بهبود کیفیت زندگی اوست.

چه نوع داروهایی هیپرپلازی خوش خیم پروستات را درمان می‌کنند؟

bozorgiprostat5

داروهای متعددی برای درمان علائم ادراری وابسته به بزرگی پروستات مورد تایید قرار گرفته است. مردان مبتلا به علائم شدید ممکن است نیاز به درمان با ترکیبی از این داروها داشته باشند. پزشک ترکیب مطلوب برای وضعیت شما را تعیین می‌کند:

  •  مسدود کننده‌های آلفا، مانند ترازوزین (Hytrin)، پرازوسین (Minipress) یا دوکسازوزین (Cardura)، ماهیچه‌ها را در پروستات آرام می‌کنند و بنابراین ممکن است علائم را تسلی دهند. آلفا بلوکرهای جدید مانند تامسولوزین (Flomax)، آلوفوسازین (اوروکاتال) و سیلوودزین (Rapaflo) بیشتر تجویز می‌شوند زیرا ممکن است عوارض جانبی کمتری داشته باشند.
  • فیناستراید (Proscar) یا دوتاستراید (Avodart) می‌تواند باعث کوچک شدن پروستات شود. در نتیجه، علائم ادراری ممکن است بهبود یابند. این داروها در افرادی که حداقل بزرگی متوسط پروستات را دارند، مفیدترین هستند.
  • تادالافیل (Cialis برای مصرف روزانه) به تازگی برای درمان بزرگی خوش خیم پروستات مورد تایید قرار گرفته است.
  • داروهای آرام بخش مثانه وجود دارد که به علائم مربوط به تحریک پذیری مثانه ناشی از انسداد پروستات کمک می‌کنند: اکسی بوتینین (دیتروپان قرص، Oxytrol skin patch، ژل موضعی Gelnique)، سلیفناسین (Vesicare)، دارفناکین (Enablex)، trospium (Sanctura) و mirabegron (Myrbetriq).

روش‌های کمتر تهاجمی

bozorgiprostat6

هنگامی که داروها برای تسکین علائم موثر نیستند، روش‌هایی برای حذف بافت پروستات اضافه را می‌توان در نظر گرفت. دو روش معمولا می‌توانند در مطب اورولوژیست انجام شوند: ابلیشن سوزنی پیش‌آبراهی (TUNA)، که با عنوان ابلیشن رادیوفرکانسی نیز شناخته می‌شود و گرما درمانی مایکروویو از طریق مجرای ادرار. این روش‌ها کمتر از عمل جراحی تهاجمی هستند و می‌توانند در کمتر از یک ساعت انجام شوند.

آیا جراحی یک درمان موثر برای بزرگی پروستات است؟

bozorgiprostat7

جراحی‌های رایج بزرگی خوش خیم پروستات شامل موارد زیر است:

  • جراحی تراشیدن پروستات از راه مجرا (TURP): جراحی تراشیدن پروستات از راه مجرا یک روش جراحی برای تسکین بزرگی خوش خیم پروستات است. در این روش یک وسیله از طریق آلت تناسلی به داخل مجرای ادرار به منظور حذف برخی از بافت‌های پروستات وارد می‌شوند.
  • جراحی لیزر از راه مجرا: جراحی لیزر از راه مجرا در حال حاضر بیشتر از جراحی تراشیدن پروستات از راه مجرا انجام می‌شود. سه روش متفاوت لیزر وجود دارد.
  • تبخیر فتوسلکتیو پروستات (PVP): در این روش، یک لیزر برای ذوب کردن بافت پروستات اضافه (تبخیر کردن) برای باز کردن کانال ادراری استفاده می‌شود.
  • ابلیشن با لیزر هولمیوم پروستات (HoLAP): این یک روش مشابه با تبخیر فتوسلکتیو پروستات است، به جز اینکه یک نوع لیزر دیگر برای ذوب کردن بافت پروستات اضافی (تبخیر) استفاده می‌شود.
  • ابلیشن با لیزر انوکلیشن پروستات (HoLEP): در عمل جراحی ابلیشن با لیزر انوکلیشن پروستات، لیزر برای برش و برداشتن بافت اضافه که مجرای ادرار را مسدود کرده است، استفاده می‌شود. سپس یک ابزار دیگر که مورسلاتور نامیده می‌شود، برای بریدن بافت پروستات به قطعات کوچک که به راحتی برداشته می‌شوند، استفاده می‌شود.

آیا درمان خانگی برای بزرگی پروستات وجود دارد؟

برخی از اقدامات احتیاطی می‌توانند به جلوگیری از بدتر شدن علائم هیپرپلازی پروستات و عوارض کمک کنند. هنگامی که احساس فوریت ادرار کردید ادرار کردن را به تاخیر نندازید. به محض این که احساس فوریت ادرار کردید، ادرار کنید و مثانه را کاملا خالی کنید.

درمان گیاهی بزرگی پروستات با طب سنتی

درمان گیاهی بزرگ شدن خوش خیم پروستات می‌تواند در پیشگیری و درمان هیپرپلازی پروستات و حتی سرطان پروستات نقش بسزایی داشته باشند. موارد زیر از جمله درمان بزرگی پروستات با طب سنتی است:

  •  مصرف آجیل و تخمه آفتاب گردان و جوانه گندم که سرشار از ویتامین E هستند.
  •  استفاده از کلم بروکلی
  •  مصرف مرکبات مخصوصا گریپ فروت
  •  استفاده از سویا
  •  مصرف میوه‌هایی مانند کیوی، هندوانه و گوجه فرنگی
  •  مصرف موادی که سرشار از ویتامین C باشند و همچنین روی و سلنیوم مانند ماهی و غذاهای دریایی
  •  استفاده از عرق گزنه نیز در درمان التهاب و بزرگی پروستات توصیه می‌شود.
  •  تاثیر پودر دانه کتان، روغن کتان، شبدر، شیرین بیان، چای سبز، شاهدانه و پودر گیاه خشک شده دم اسب نیز در کاهش اندازه پروستات به اثبات رسیده است.

آیا امکان جلوگیری از بزرگی پروستات وجود دارد؟

هیچگونه راه شناخته شده‌ای برای جلوگیری از بزرگ شدن پروستات وجود ندارد. این بخش رایج از فرآیند پیری است.

  •  مردان می‌توانند نیاز به ادرار کردن مکرر در طول شب را با ننوشیدن مایعات بعد از ساعت ۶ عصر، کاهش دهند.
  •  نوشیدنی‌های کافئین‌دار و غذاهای تند می‌توانند باعث تحریک مثانه شوند و علائم ادراری را بدتر کنند.
  •  نوشیدن مایع بیشتر، تا هشت لیوان آب در روز، ممکن است به جلوگیری از عفونت کمک کند. با این حال، برای مردانی که در حال حاضر از افزایش تکرر ادرار رنج می‌برند، این ممکن است تنها مشکل را تشدید کند. در بیشتر موارد، نوشیدن مقدار نرمال مایع تنها برای رفع تشنگی همه‌ی چیزی است که نیاز است.
  •  شواهدی وجود دارد که آب کران بری ممکن است در جلوگیری از عفونت‌های دستگاه ادراری در افرادی که مستعد ابتلا به این بیماری هستند مفید باشد.
  •  فیناستراید یا دوتاستراید داروهای تجویزی هستند که می‌توانند روند بزرگی پروستات را کاهش دهند و خطر ابتلا به ادرار، عوارض و نیاز آینده برای جراحی مربوط به بزرگ شدن خوش خیم پروستات را کاهش دهد.

آیا درمان بزرگی پروستات باعث ایجاد اختلال نعوظ می‌شود؟

پاسخ سریع به این سوال بله، اما نه همیشه است. بزرگی خوش خیم پروستات را می‌توان با داروهای مختلف یا انواع روش‌های پزشکی از جمله جراحی‌های حداقل تهاجمی و تهاجمی درمان کرد. اکثر اعضا در هر یک از این دسته‌ها می‌توانند تا حدودی به اختلال نعوظ کمک کنند یا باعث اختلال در نعوظ شوند.

آیا ممکن است بزرگ شدن پروستات در یک مرد جوان رخ دهد؟

هیپرپلازی پروستات در افراد محدوده سنی ۲۰ تا ۴۰ سال بسیار رایج است. در صورتی که پروستات بزرگ در یک مرد جوان وجود داشته باشد، چیزی است که موجب نگرانی می‌شود، زیرا ممکن است بر جریان ادرار همراه با تعدادی از مشکلات دیگر مانند اختلال عملکرد کلیه، عفونت مثانه و عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری در مردان تاثیر بگذارد. آنچه که دقیقا باعث بزرگی پروستات می‌شود، به وضوح شناخته شده نیست اما مطالعات نشان می‌دهد که تغییر هورمون جنسی مردانه ممکن است علت بزرگ شدن پروستات باشد. این عارضه معمولا در افراد مسن رخ می‌دهد. برای بزرگی پروستات در مردان جوان، علل اولیه بر اساس مطالعات می‌تواند علل ژنتیکی، هر گونه سابقه ناهنجاری‌های بیضه‌ای یا برخی تغییرات هورمونی غیر طبیعی باشد.

آیا بزرگی خوش خیم پروستات بر زندگی جنسی من تاثیر می‌گذارد؟

bozorgiprostat8

پروستات بخش مهمی از آناتومی جنسی مرد است. پروستات‌ها اسپرم تولید می‌کنند و تحریک پروستات می‌تواند باعث ارگاسم شود. بعضی از شواهد نشان می‌دهد که مردان مسن مبتلا به بزرگی خوش خیم پروستات ممکن است مشکلات جنسی بیشتری نسبت به مردان دیگر هم سن خود داشته باشند و برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان بزرگی خوش خیم پروستات می‌توانند باعث مشکلاتی با نعوظ و انزال شوند. در صورتی که به این مشکلات دچار شدید، باید با پزشک خود صحبت کنید، زیرا تغییر در داروها ممکن است آنها را از بین ببرد.

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک