new

سرطان کلیه از کلیه‌ها آغاز می‌شود. کلیه‌های شما دو اندام لوبیایی شکل هستند، که هر کدام به اندازه مشت بسته شما هستند. آنها در پشت ارگان‌های شکمی قرار دارند، کلیه‌ها در دو طرف ستون فقرات شما واقع شده‌اند. در بزرگسالان، کارسینوم سلول کلیوی شایع‌ترین نوع سرطان کلیه است، به طوری که حدود ۹۰ درصد از تومورهای سرطانی را به خود اختصاص می‌دهد. دیگر انواع سرطان کلیه کمتر ممکن است رخ دهند. احتمال ایجاد نوعی سرطان کلیه به نام تومور ویلمس در کودکان جوان وجود دارد.

به نظر می‌رسد ابتلا به سرطان کلیه رو به افزایش است. یکی از دلایل این افزایش، ممکن است این باشد که تکنیک‌های تصویربرداری مانند اسکن کامپیوتری توموگرافی (CT) امروزه بیشتر استفاده می‌شوند. این آزمایش‌ها ممکن است منجر به کشف تصادفی سرطان کلیه شوند. در بسیاری از موارد، سرطان کلیه در مراحل اولیه دیده می‌شود ( یعنی زمانی که تومورها هنوز کوچک هستند ) و به کلیه محدود می‌شوند و باعث می‌شود که این سرطان در اغلب موارد درمان شود.

نقش اصلی کلیه‌ها فیلتر و تمیز کردن خون است. خون از طریق شریان کلیوی به هر کلیه وارد می‌شود و از  طریق میلیون‌ها غربال کوچک به نام نفرون فیلتر می‌شود. سپس خون تصفیه شده از طریق ورید کلیوی به بقیه اندام‌های بدن می‌رسد.

به دلیل اهمیت بالای کلیه در عملکرد بدن ایجاد تومورهای خوش خیم و بدخیم کلیه (سرطان کلیه) باعث بروز مشکلات زیادی برای بیمار می‌شود. درمان زود هنگام این بیماری از بروز مشکلات حاد و جدی جلوگیری می‌کند. دکتر محسن وریانی  متخصص ارولوژی روش‌های درمانی موثر و کارآمدی برای درمان سرطان کلیه به بیماران ارائه می‌دهد. برای مشاوره در این زمینه و رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۶۶۵۷۱۴۴۸ تماس بگیرید

انواع سرطان کلیه


شایع‌ترین شکل سرطان کلیه، کارسینوم سلول کلیوی یا RCC است. حدود ۹۰ درصد سرطان‌های کلیه، از نوع RCC هستند. چندین زیرمجموعه RCC وجود دارد که با توجه به نوع سلولی که تحت تاثیر قرار می‌گیرد یا ظاهر سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ نامگذاری می‌شوند. شایع‌ترین نوع کارسنیوم سلول کلیوی سلول روشن (Clear Cell) است که حدود ۷۵ درصد از RCC را تشکیل می‌دهند. سایر زیرشاخه‌های RCC عبارتند از: پاپیلاری، کروفیوف، و کارسینوم مجرای جمع کننده. زیرگروه‌های کارسینوم سلولی کلیه (RCC):

  • کارسنیوم سلول کلیوی معمول یا سلول روشن. این اختلال RCC غیر پاپیلاری نیز نامیده می‌شود و حدود ۷۵ درصد موارد RCC را به خود اختصاص می‌دهد. سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ شفاف هستند و هسته‌های بزرگ دارند.
  • RCC پاپیلاری یا کروموفیلیک. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد RCC را تشکیل می‌دهد. تومورها دارای برآمدگی کوچک یا گره‌های مشخصی روی سطح خود هستند.
  • RCCکروموفوب حدود ۵ درصد موارد را تشکیل می‌دهد.
  • جمع آوری کارسینوم مجرای جمع‌ کننده
  • کارسینوم کلیوی مدولار
  • کارسینوم سلول‌های تومورال و اسپینلت سلولی
  • کارسینوم کلیوی translocation
  • RCC طبقه بندی نشده، که پنج مورد آن ۵ تا ۱۰ درصد از تومورهای RCC را تشکیل می‌دهند

علل سرطان کلیه چیست؟


برای اکثر سرطان‌ها هیچ علت مستقیمی وجود ندارد و سرطان کلیه نیز از این قاعده مستثنی نیست. علت سرطان برای بسیاری از مردم هرگز پیدا نشده است. با این حال، عوامل خاصی از شیوه زندگی می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.

  • خطر ابتلا به سرطان کلیه در افراد بالای ۴۵ تا ۷۵ ساله بیشتر است و در اواخر هفتاد سالگی نیز از بین می‌رود.
  • یک رژیم ناسالم و اضافه وزن (چاقی) خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش می‌دهد.
  • ممکن است سیگار کشیدن خطر ابتلا به سرطان کلیه را برای برخی افراد دو برابر کند. هر چه افراد بیشتر سیگار بکشند و مقدار مصرف سیگار بالاتری داشته باشند، خطر بیشتر است.
  • عوامل ژنتیکی مانند جهش در ژن von Hippel-Lindau، سندرم Birt-Hogg-Dube، توبروز اسکلروزیس  (Tuberous sclerosis)و سرطان کلیوی سلول روشن و پاپیلاری، افراد را در معرض خطر بیشتر ابتلا به این بیماری قرار می‌دهند.
  • جنسیت؛ مردان نسبت به زنان دو برابر بیشتر از سرطان کلیه رنج می‌برند.
  • سابقه خانوادگی؛ افرادی که دارای خویشاوند درجه یک (والدین، خواهر یا فرزندان) با سرطان کلیه هستند، دو برابر سایرین در معرض خطر ابتلا به سرطان کلیه قرار دارند.
  • برخی از اختلالات پزشکی مانند فشار خون بالا و بیماری مزمن کلیوی، به ویژه افرادی که دیالیز کلیه دراز مدت دارند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان کلیه هستند.
  • سابقه قبلی ابتلا به سرطان تیروئید خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش می‌دهد، احتمالا به دلیل تغییرات ژنتیکی که برای هر دو نوع سرطان رایج است.
  • سابقه قبلی رادیوتراپی برای سرطان بیضه یا دهانه رحم ممکن است کمی خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهد.
  • استفاده منظم طولانی مدت از داروهای مسکن مانند ibuprofen، naproxen، phenacetin و celebrex با سرطان کلیه مرتبط است.

علائم این بیماری چیست؟


خون در ادرار

rdgd

شایع‌ترین علامت این بیماری مشاهده خون در ادرار است. پزشکان این وضعیت را هماچوری می‌نامند. ممکن است این علامت ممکن است اتفاق بیفتد و از بین برود و تمامی افراد مبتلا به سرطان کلیه هماچوری را تجربه نمی‌کنند. گاهی اوقات شما نمی‌توانید این خون را مشاهده کنید، اما با آزمایش ادرار هنوز هم این خون قابل تشخیص است. اکثر افراد مبتلا به خون در ادرار، سرطان کلیه ندارند. این علامت می‌تواند نشانه عفونت، سنگ کلیه، مشکلات پروستات یا سرطان مثانه باشد. با این حال، باید همیشه این احتمال مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود که چه چیزی باعث وجود این خون در ادرار شده است.

وجود توده یا جرم در ناحیه کلیه

sefsf

اکثر سرطان‌های کلیه برای بسیار کوچک‌تر از آن هستند که قابل حس باشند، اما اگر توده یا جرمی را در ناحیه کلیه‌ها احساس کنید، باید به سرعت به پزشک خود اطلاع دهید. شما همچنین باید در مورد هر گونه کمر‌درد و یا درد مزمن در پهلوهای خود در ناحیه بین دنده‌ها و استخوان لگن خاصره با پزشک صحبت کنید. هرچه سرطان کلیه زودتر تشخیص داده شود، درمان آن ساده‌تر است.

علامت معمول دیگر

در مراحل اولیه سرطان کلیه ممکن است علائم واضحی مشاهده نشود. بسیاری از سرطان‌های کلیه به سادگی به طور اتفاقی زمانی که یک نفر برای دلیل دیگری اسکن می‌شود، تشخیص داده می‌شوند. بیش از نیمی از تومورهای کلیه بالغ هنگام استفاده از اسکن اولتراسوند برای تشخیص علائمی مانند: فشار خون بالا، ضعف عضلانی و کاهش وزن، درجه حرارت بالا یا تب، اختلالاتی که بر عصب و ماهیچه‌ها تاثیر می‌گذارند، التهاب، کم‌خونی، آزمایش‌های عملکرد غیر‌طبیعی کبد، و سطح بالایی از کلسیم در خون (هیپرکلسمی)، تشخیص داده می‌شوند.

گاهی اوقات تعداد گلبول‌های قرمز غیر طبیعی و فشار خون بالا می‌تواند علائم سرطان کلیه باشد. برخی از بیماران عارضه‌ای تحت عنوان polycythaemia یا غلظت خون را تجربه می‌کنند که می‌تواند نشانه‌ای از سرطان کلیه نیز باشد. علائم polycythaemia سردرد بد و قرمزی پوست است.

در حدود یک سوم بیماران، سرطان کلیه به اندام‌های دیگر مانند ریه، کبد، مغز و استخوان گسترش یافته است. این بیماران ممکن است علائم سرطان پیشرفته کلیه مانند: سرفه مداوم، وجود خون در سرفه (یا hemoptysis)، آزمایش‌های عملکرد غیرطبیعی کبد، سردرد و اختلالات بینایی یا درد استخوان را تجربه کنند. اگر هر کدام از این علائم را دارید، باید به پزشک خود مراجعه کنید.

علائم دیگری وجود دارد که ممکن است عمومی‌تر باشند و همچنین می‌تواند به علت بسیاری از بیماری‌های دیگر مانند کاهش وزن، خستگی و ثبات دمایی و عرق کردن به خصوص در شب اتفاق بیفتد.

عوامل خطر


uiou

عواملی که می‌توانند خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهند عبارتند از:

  • سن بالا. خطر ابتلا به سرطان کلیه با افزایش سن شما، افزایش می‌یابد.
  • سیگار کشیدن. افراد سیگاری بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض خطر ابتلا به سرطان کلیه قرار دارند. این خطر پس از ترک سیگار کاهش می‌یابد.
  • چاقی. خطر ابتلا به سرطان کلیه در افرادی که چاق هستند، بیشتر از افرادی که دارای وزن متوسط هستند در نظر گرفته می‌شود.
  • فشار خون بالا. فشار خون بالا باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان کلیه می‌شود.
  • درمان نارسایی کلیه. افرادی که به منظور درمان نارسایی مزمن کلیه تحت درمان دیالیز طولانی مدت قرار دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان کلیه قرار دارند.
  • سندرم‌های ارثی خاص. ابتلای افراد به سندرم‌های ارثی خاص ممکن است خطر ابتلا به سرطان کلیه را افزایش دهد، مانند افرادی که دارای بیماری فون هیپال لیندو، سندرم Birt-Hogg-Dube، کامپلکس سلول‌های توبول، کارسینوم سلول‌های کلیوی پاپیلری و یا سرطان کلیه خانوادگی است.
  • سابقه خانوادگی سرطان کلیه. حتی در غیاب یک سندرم ارثی، افرادی که سابقه خانوادگی قوی در سرطان کلیه دارند، در معرض خطر ابتلا به سرطان کلیه قرار دارند.
  • قرار گرفتن در معرض مواد معینی در محل کار. این ممکن است شامل، قرار گرفتن در معرض کادمیوم یا علف کش‌های خاص.

این بیماری چگونه تشخیص داده می‌شود؟


راه‎های مختلفی برای تشخیص اینکه آیا فرد مبتلا به سرطان کلیه می‌باشد، وجود دارد. این راه‌ها عبارتند از:

  • دسترسی به تاریخچه سلامت و معاینه فیزیکی. ارائه دهنده خدمات بهداشتی در مورد تاریخچه سلامت فردی می‌پرسد. او همچنین درباره سابقه خانوادگی سرطان کلیه و سایر بیماری‌هایی که ممکن است مربوط به سرطان کلیه باشد، با بیمار صحبت می‌کند. ارائه دهنده خدمات بهداشتی همچنین بیمار را معاینه خواهد کرد.
  • آزمایش ادرار. برای این آزمایش مقدار کمی از ادرار در یک ظرف جمع آوری می‌شود. سپس فاکتورهای وجود خون در ادرار، پروتئین، باکتری و سلول‌های سرطانی آزمایش می‌شود.
  • آزمایش خون. هیچ آزمایش خون وجود ندارد که بتواند سرطان کلیه را تشخیص دهد. اما یک تست شمارش کامل خون (CBC) و آزمایش شیمی خون می‌تواند علائمی را در خون نشان دهد که با سرطان کلیه ارتباط دارند.
  • تست‌های تصویربرداری این آزمایشات برای گرفتن عکس از داخل بدن یک فرد استفاده می‌شود. آنها شامل سیتی اسکن، سونوگرافی، پیلوگراف داخل وریدی (IVP) و آنژیوگرافی هستند.
  • بیوپسی. در طی یک بیوپسی، ارائه دهنده خدمات بهداشتی یک قطعه کوچکی از تومور را برمی‌دارد. یک متخصص پاتولوژیست به این نمونه زیر میکروسکوپ نگاه می‌کند. نوع بیوپسی مورد استفاده برای سرطان کلیه، آسپیراسیون سوزن ظریف (FNA) نامیده می‌شود. اما بیوپسی در اغلب موارد انجام نمی‌شود. در اغلب موارد اگر CT اسکن یا MRI سرطان کلیه را نشان دهد، برای حذف تومور کلیه یا کلیه عمل جراحی انجام می‌شود. سپس متخصص آسیب شناسی برای تایید تشخیص داده شده، به بافتی که در طی عمل جراحی برداشته شده، نگاه می‌کند.

چگونه سرطان کلیه درمان می‌شود؟


جراحی

جراحی درمان اصلی در نظر گرفته شده برای اکثر سرطان‌های کلیه است. شانس زنده ماندن بیمار مبتلا به سرطان کلیه بدون جراحی کم است.

برداشتن کامل کلیه (Radical Nephrectomy)

در این عمل، جراح تمام کلیه، غده آدرنال، غدد لنفاوی مجاور و بافت چربی اطراف کلیه را برمی‌دارد. اکثر مردم تنها با یک کلیه به راحتی می‌توانند به زندگی خود ادامه دهند.

جراح می‌تواند در چندین محل برش را ایجاد کند. وسط شکم (شکم)، زیر دنده‌ها در طرفی که سرطان ایجاد شده یا در پشت، درست در زیر کلیه، شایع‌ترین مکان‌های ایجاد برش هستند. هر روش مزایای خودش را در درمان سرطان‌هایی در اندازه‌های گوناگون و در بخش‌های مختلف کلیه دارد. اگر چه حذف غده آدرنال بخشی از یک رادیکال استاندارد نفروکومتری است، ممکن است جراح بتواند در مواردی که سرطان در قسمت پایین کلیه و دور از غده آدرنال باشد، از برداشتن این غده صرف نظر کند.

اگر این تومور به ورید کلیوی (رگ‌هایی که از کلیه خارج می‌شوند) و به بزرگ‌سیاهرگ(ورید بزرگی که به قلب منتهی می‌شود) رشد کرده باشد، ضروری است که قلب برای مدت کوتاهی به منظور برداشتن تومور، متوقف شود. سپس بیمار تحت بایپس قلب (دستگاه قلب و ریه) قرار می‌گیرد که خون را در هنگام عبور از قلب گردش می‌دهد. اگر شما به این جراحی نیاز داشته باشید، یک جراح قلب در طول عمل شما با اورولوژیست شما همکاری خواهد کرد.

برداشتن جزئی از کلیه (Partial Nephrectomy) (nephron-sparing surgery)

در این روش، جراح تنها بخشی از کلیه که حاوی سلول‌های سرطانی است را حذف می‌کند و بخش‌های دیگر کلیه را باقی می‌گذارد. همانند روش رفلکتومی رادیکال، جراح می‌تواند بسته به عواملی مانند محل تومور، برش را در مکان‌های مختلف بدن انجام دهد.

نافرکتومی جزئی در حال حاضر درمان ترجیحی بسیاری از افراد مبتلا به سرطان کلیه در اوایل ابتلا به این بیماری است. اغلب برای حذف تومورهای کوچک منفرد (کمتر از ۴ سانتی‌متر) انجام می‌شود و همچنین می‌توان برای حذف تومورهای بزرگتر (تا ۷ سانتیمتر) این عمل جراحی را انجام داد. مطالعات نشان داده‌اند که نتایج درازمدت تقریبا همانند زمانی است که کل کلیه برداشته می‌شود. مزیت واضح این است که بیمار بیشتر عملکرد کلیه خود را حفظ می‌کند.

اگر تومور در وسط کلیه  یا خیلی بزرگ باشد، اگر بیش از یک تومور در یک کلیه وجود داشته باشد، یا اگر سرطان به گره‌های لنفاوی یا ارگان‌های اطراف کلیه منتقل شده باشد، ممکن است نفرکتومی جزئی قابل اجرا نباشد. همه پزشکان نمی‌توانند این نوع جراحی انجام دهند. این جراحی باید ت فقط توسط فردی با تجربه زیاد انجام شود.

برداشت غدد لنفاوی لگنی و پاراآئورت یا لنفادنکتومی منطقه‌ای (کالبدشکافی گره‌های لنفاوی)

این روش گره‌های لنفاوی مجاور را بر می‌دارد تا ببینند آیا سرطان به آنها گسترش پیدا کرده یا خیر. بعضی از پزشکان این کار را هنگام انجام رفلکتومی رادیکال انجام می‌دهند. اگر تعدادی از تومورهای لنفاوی برداشته شود، احتمال دارد که تعدادی از گره‌های لنفاوی از بین بروند.

اکثر پزشکان بر این باورند که اگر گره‌های لنفاوی در آزمایشات تصویربرداری بزرگ به نظر برسند و یا در طول عمل حالت غیر طبیعی داشته باشند، باید برداشته شوند. بعضی از پزشکان نیز این گره‌های لنفاوی را حتی زمانی که بزرگ نیستند، بر می‌دارند تا گسترش سرطان را در آنها را بررسی کنند تا بتوانند با سرطان بهتر مواجه شوند. قبل از جراحی، از پزشک خود بپرسید که آیا قصد دارد گره‌های لنفاوی مجاور کلیه را بردارد یا خیر.

حذف غده فوق کلیوی (آدرنالکتومی)

اگر چه این یک بخش استاندارد از نفرکتومی رادیکال است، اگر سرطان در قسمت پایین کلیه (دور از غده فوق کلیوی) باشد و آزمایش‌های تصویربرداری نشان دهد غده فوق کلیوی تحت تاثیر قرار نگرفته است، ممکن است لازم نباشد این غده برداشته شود. درست همانند حذف گره لنفاوی، این به صورت فردی تصمیم گیری می‌شود و قبل از عمل باید توسط پزشک بررسی شود.

حذف متاستازها

در حدود ۱ نفر از هر ۴ نفر مبتلا به سرطان کلیه، سرطان در حالی تشخیص داده می‌شود که به سایر نقاط بدن گسترش یافته است(متاستاز). ریه‌ها، گره‌های لنفاوی، استخوان‌ها و کبد شایع‌ترین محل‌های گسترش سرطان کلیه هستند. برای برخی افراد ممکن است عمل جراحی موثر واقع شود.

درمان دیگر

adazda

  • درمان هدفمند. این داروها به مناطق خاصی در سلول‌های سرطانی حمله می‌کنند یا خون تغذیه کننده تومور را هدف قرار می‌دهند. این روش شایع‌ترین درمان برای پیشرفته‌ترین سرطان‌های کلیه است.
  • درمان بیولوژیک. این برای درمان سرطان و گاهش شانس گسترش سرطان به سایر قسمت‌های بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این درمان از داروهایی استفاده می‌کند که ممکن است باعث تحریک سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با سلول‌های سرطانی شود.
  • پرتو درمانی. این روش برای کشتن سلول‌های سرطانی با استفاده از پرتوهای پر انرژی اشعه ایکس استفاده می‌شود.
  • شیمی درمانی. این مورد برای سعی در کشتن سلول‌های سرطانی در کلیه و کسانی که سرطان به اندام‌های دیگر آنها گسترش یافته است، استفاده می‌شود.
  • ابلیشن یا.Ablation therapy دو نوع اصلی ابلیشن برای درمان سرطان کلیه وجود دارد. هر دو روش توسط قرار دادن یک سوزن در یک منطقه از سلول‌های سرطانی انجام می‌شود. رادیوگرافی ابلیشن (RFA) از انرژی امواج برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. Cryoablation از سرمای شدید برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند.

ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی همیشه راه‌های جدیدی برای درمان سرطان کلیه پیدا می‌کنند. درمان‌های جدید در آزمایشات بالینی تست می‌شوند. ایده خوبی است که قبل از شروع درمان، از ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود در مورد وجود هرگونه آزمایش بالینی که ممکن است به شما کمک کند، بپرسید.

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک