آشنایی با عفونت مثانه در زنان و مردان

مثانه می‌تواند به وسیله باکتریها، ویروسها، قارچها و یا انگلها عفونی شود زمانی که فرد به خاطر درمان بیماریهای دیگر از سوند استفاده کند، ممکن است دچار عفونت ادراری شود. در واقع یکی از شایعترین راههای ابتلا به عفونت مثانه آن است که میکروارگانیسم‌ها از بیرون بدن وارد پیشابراه شود.

این عفونت در زنان بسیار شایع است زیرا مدخل پیشابراه با مخرج فاصله کمی دارد و عفونت به سادگی از یک نقطه به نقطه دیگر انتقال می‌یابد. همچنین به علت این که در زنان طول پیشابراه کوتاهتر است، عفونت به سادگی این مسافت کم را تا مثانه طی می‌کند. از سویی دیگر، عفونتها می‌توانند از طریق جریان خون از نقطه‌ای به نقطه دیگر رفته و بدین ترتیب مثانه را نیز درگیر کند. عفونتهای کلیه می‌تواند پخش شود و مثانه را نیز مبتلا کند.

عفونت‌ مثانه‌ در زنان‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ یا عفونت‌ مثانه.‌

علایم شایع عفونت مثانه در زنان و مردان

۱. احساس‌ سوزش‌ هنگام‌ ادرار

۲. تکرر ادرار، گرچه‌ مقدار ادرار ممکن‌ است‌ کم‌ باشد.

۳. فوریت‌ ادرار

۴. درد در شکم‌ درناحیه‌ای‌ که‌ مثانه‌ قرار دارد.

۵. درد قسمت‌ پایین‌ کمر

۶. وجود خون‌ در ادرار

۷. تب‌ خفیف‌

۸. بد بو بودن‌ ادرار

۹. درد به‌ هنگام‌ نزدیکی‌

۱۰. بی‌ اختیاری‌ ادرار(گاهی‌)

۱۱. شب‌ ادراری‌ در کودک‌

۱۲. تب‌ و تحریک‌ پذیری‌ در شیرخوار

علل بیماری عفونت مثانه در زنان و مردان

۱. آسیب‌ به‌ پیشابراه‌

۲. باکتری‌هایی‌ که‌ از قسمت‌ دیگری‌ از بدن‌ از راه‌ خون‌ به‌ مثانه‌ می‌رسند.

۳. استفاده‌ از کاتتر ادراری‌ برای‌ تخلیه‌ مثانه‌، مثلاً پس‌ از زایمان‌ یا جراحی‌.

۴. باکتری‌هایی‌ که‌ از راه‌ پوست‌ اطراف‌ ناحیه تناسلی‌ و مقعدی‌ به‌ مجاری‌ ادراری‌ راه‌ می‌یابند.

عوامل افزایش دهنده خطر عفونت مثانه در زنان و مردان:

۱. استرس‌

۲. مصرف‌ الکل‌

۳. افزایش‌ فعالیت‌ جنسی‌. در زنان‌ باعث‌ آسیب‌ رسیدن‌ به‌ پیشابراه‌ می‌شود.

۴. عفونت‌ در سایر بخشهای‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌

۵. بیماری‌ای‌ که‌ موجب‌ کاهش‌ مقاومت‌ بدن‌ شده‌ باشد.

۶. پوشیدن‌ لباس‌ زیر تنگ‌ و بدون‌ تبادل‌ هوا

۷. نشستن‌ در وان‌ پر از آبی‌ که‌ حاری‌ نمک‌های‌ مخصوص‌ یا مواد حباب‌ساز باشد.

۸. شل‌ شدن‌ و افتادگی‌ اجزای‌ دستگاه‌ ادراری‌ ـ تناسلی‌ در زنان‌

۹. نگاه‌ داشتن‌ ادرار برای‌ مدت‌ خیلی‌ طولانی

پیشگیری عفونت مثانه در زنان و مردان:

۱. قبل‌ از نزدیکی‌ یک‌ لیوان‌ آب‌ بنوشید و در عرض‌ پانزده‌ دقیقه‌ پس‌ از آن‌ ادرار کنید.

۲. از لوبریکانت‌ (ماده‌ لغزنده‌کننده‌) محلول‌ در آب‌، مثل‌ ژل‌ استفاه‌ کنید.

۳. سعی‌ شود به‌ پیشابراه‌ آسیب‌ وارد نشود.

۴. به‌ جای‌ استفاده‌ از وان‌ حمام‌ بهتر است‌ دوش‌ گرفته‌ شود.

۵. روزانه‌ ۸ لیوان‌ آب‌ بنوشید. از کافئین‌ پرهیز کنید، زیرا باعث‌ تحریک‌ مثانه‌ می‌شود.

۶. حتی‌المقدور از کاتتر استفاده‌ نشود.

۷. به‌ هنگام‌ بروز عفونت‌ ادراری‌ باید سریعاً برای‌ درمان‌ مرجعه‌ نمود.

۸. از مصرف‌ اسپری‌ها، دئودورانت‌ اجتناب‌ کنید.

۹. لباس‌ زیر بهتر است‌ نخی‌ باشد.

۱۰. ادرار خود را به‌ مدت‌ طولانی‌ نگه‌ ندارید.

۱۱. بعد از اجابت‌ مزاج‌، خود را از جلو به‌ عقب‌ خوب‌ پاک‌ کنید، تا باکتری‌ها به‌ ناحیهٔ‌ تناسلی‌ راه‌ نیابند.

عواقب مورد انتظار عفونت مثانه در زنان و مردان:

با درمان‌ به‌ موقع‌، در عرض‌ کمتر از دو هفته‌ خوب‌ می‌شود. عود این‌ عفونت‌ شایع‌ است‌.

عوارض احتمالی عفونت مثانه در زنان و مردان:

ناکافی‌ بودن‌ درمان‌ می‌تواند موجب‌ عفونت‌ مزمن‌ مجاری‌ ادراری‌ شود، و نهایتاً به‌ نارسایی‌ کلیه‌ بیانجامد.

درمان عفونت مثانه در زنان و مردان:

آزمایشات‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ موارد زیر باشد: آزمایش‌ ادرار، جمع‌آوری‌ دقیق‌ ادرار برای‌ کشت‌ باکتری‌، سیستوسکپی‌ (معاینهٔ‌ مثانه‌ با لوله مخصوص‌ که‌ در سر آن‌ منبع‌ نور و دوربین‌ نصب‌ شده‌ است‌) و سونوگرافی‌.

داروهای عفونت مثانه در زنان و مردان:

۱. آنتی‌بیوتیک‌ها برای‌ مبارزه‌ با عفونت

۲. داروهای‌ ضداسپاسم‌ برای‌ تخفیف‌ درد

۳. گاهی‌ استفاده‌ از ضد دردهای‌ ادراری‌ برای‌ تخفیف‌ درد

فعالیت :
به‌ هنگام‌ درمان‌ و تا دو هفته‌ پس‌ از رفع‌ علایم‌ از نزدیکی‌ خودداری‌ کنید تا التهاب‌ کاملاً برطرف‌ شود.

رژیم غذایی عفونت مثانه در زنان و مردان:

روزانه‌ ۸-۶ لیوان‌ آب‌ بنوشید. از مصرف‌ کافئین‌ و الکل‌ به‌ هنگام‌ درمان‌ خودداری‌ کنید. از آب‌ قره‌قاط‌ ( cranberry ) بنوشید تا ادرار اسیدی‌ شود. برخی‌ از داروها وقتی‌ ادرار اسیدی‌ باشد بهتر عمل‌ می‌کنند.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :

۱. اگر تب‌ نیز به‌ علایم‌ اضافه‌ شود

۲. اگر خون‌ در ادرار ظاهر شود.

۳. اگر ناراحتی‌ و سایر علایم‌ در عرض‌ یک‌ هفته‌ رو به‌ بهبود نگدارند.

۴. اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل کترل شده اید‌. داروهایی‌ که‌ برای‌ درمان‌ استفاده‌ می‌شوند ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

منبع: پزشکان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: