احتباس ادراری

احتباس ادرار ( شاش‌بند) به عدم قابلیت دفع ادرار گفته می‌شود. این عارضه از اصلی‌ترین علل هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات است. از دیگر دلایل ایجاد احتباس ادراری می‌توان به انواع عفونت، مشکلات عصبی، یبوست و اثر برخی داروها و آمفتامین اشاره نمود

این اختلال در سیستم ادراری بمعنی تخلیهٔ کم و یا ناکامل مثانه است. گاه عضله‌های مثانه و اسفنکتر مثانه آزاد نشده و ادرار به سختی جریان پیدا می‌کند و باعث عدم تخلیه کامل مثانه می‌شود. ادرار باقی مانده می‌تواند منجر به ایجاد عفونت شود.

علایم احتباس ادراری

 احتباس ادرار توسط جریان کم ادرار یا تناوب در ادرار٬ احساس دفع ناقص(تأخیر بین تلاش برای ادرار کردن)٬ شب ادراری(نیاز به ادرار کردن در شب) و تکرر ادراری خود را نمایان می‌سازد. ادرار باقی‌مانده در مثانه ممکن است منجر به بی اختیاری ادرار گردد و در موارد حاد احتباس ادراری کامل یا آنوری نیازمند اورژانس پزشکی خواهدبود چراکه ممکن است بعلت کشش(اتساع) بیش‌ازحد در بافت ماهیچه٬ مثانه دچار پارگی بافت گردد.

دلایل احتباس ادراری

از دلایل و علل ایجاد احتباس ادراری می‌توان با گروه‌بندی هریک از اندام مرتبط به موارد زیر اشاره نمود:

دلایل احتباس ادراری در مثانه:

عملکرد ناقص اسفنکتر

اختلال عصبی در اعصاب مربوط به سیستم ادراری و همچنین پارکینسون

مشکلات و بیماری در بافت مثانه

دلایل احتباس ادراری در پروستات:

هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات

سرطان پروستات

پروستاتیت(التهاب در پروستات)

در اورترا(میزراه)

مشکلات مادرزادی دریچه‌ها

ختنه

هرنوع انسداد در میزراه

استفاده از هرنوع محرک (دارو) و اکستازی یا آمفتامین

تشخیص  احتباس ادراری

کنترل جریان ادرار ممکن است در تشخیص نوع اختلال کمک کند. سونوگرافی از مثانه٬ کنترل سرعت جریان و مقدار باقیمانده از ادرار در مثانه پس از ادرار کردن صورت می‌گیرد. نتیجه آزمون نرمال باید میزان جریان ادرار ۲۰تا۲۵ میلی‌لیتر در ثانیه را نشان دهد و نیز مقدار ادرار باقی مانده در مثانه نباید بیشتر از ۵۰ میلی‌لیتر باشد و مقادیر قابل توجه باقیمانده از ادرار٬ پتانسیل عفونت‌های دستگاه ادراری را افزایش می دهد هرچند باید درنظر داشت که در بزرگسالان مسن‌تر از ۶۰ سال٬ مقادیر تا ۱۰۰ میلی‌لیتر از ادرار باقی مانده(پس از هربار دفع ادرار) به دلیل کاهش انقباض عضله دترسور٬ معمول و قابل چشم‌پوشی است. در احتباس ادراری مزمن٬ ممکن است سونوگرافی از مثانه افزایش شدید در ظرفیت مثانه (ظرفیت عادی ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌لیتر است) را نشان دهد.

برگرفته از سایت فوریتهای پزشکی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک