post_image

تنگی مجاری ادرار

 تنگی مجرای ادرار عبارت از باریک شدن مجرای عبور ادرار به علت ضربه یا عفونت بوجود می‌آید.تنگی مجرای ادرار در مردان یکی از اختلالات مجاری ادراری است که علاوه بر اینکه بسیار آزار دهنده  است میتواند در درازمدت آسیبهای جبران ناپذیری به مجاری ادراری وارد کند.

مجرای ادرار دارای یک پوشش مخاطی است که اگر آسیب ببیند، با ترمیم آن، مجرا تنگ می شود. اگر مجرای ادرار در مردان را به ۲ قسمت تقسیم کنیم یک قسمت مجرای خلفی که در داخل لگن قرار دارد و یک قسمت مجرای قدامی که در بیرون از لگن می باشد.حال اگر تنگی مجرای ادرار تنگی در قسمت مجرای خلفی صورت گیرد این تنگی بسیار خطرناک تر و پر عارضه تر از تنگی در قسمت  مجرای قدامی است.

علل تنگی مجرای ادرار

با اینکه تنگی مجرای ادرار علل بسیار زیادی دارد ولی بسیاری از موارد آن قابل پیشگیری است.

 عفونت های مجرای ادرار

 عفونت های یکی از علل مهم تنگی مجرای ادرار می باشند. افرادی که مکررا به علت بیماری های آمیزشی مثل سوزاک و کلامیدیا دچار عفونت مجرای ادرار می شوند، در نهایت مبتلا به تنگی مجرای ادرار خواهند شد. از خصوصیات تنگی های ناشی از عفونت متعدد بودن آن ها است.

دستکاری مجرا

 هر نوع دستکاری نامناسب مجرا به علت آسیب به مخاط آن می تواند سبب تنگی مجرای ادرار شود. مثلا سوند زدن نا مناسب، وارد کردن اشیا مختلف به داخل مجرا و غیره. به دنبال بعضی از اعمال جراحی مثل جراحی پروستات مجرای ادرار گاهی دچار تنگی می شود.

ضربه

 ضربه یکی از علل مهم تنگی مجرای ادرار است. وارد شدن ضربه می تواند از نوع بسیار اندک تا نوع بسیار شدید باشد که سبب قطع کامل مجرای خلفی می شود. تصادفات رانندگی یا سقوط از بلندی، ضربه وارده به ناحیه مجرا در ورزش هایی مثل کاراته. ضربه به میاندوراه .

علایم تنگی مجرای ادرار

وجود خون در مایع منی
ادرار کدر
وجود خون در ادرار
• ضعیف و باریک شدن جریان ادرار
• مشکل در ادرار کردن (برای خالی شدن مثانه بیمار باید زور بزند)
• ترشح از مجرا
تکرر ادرار
• احساس فوریت در ادرار کردن (همین که بیمار احساس ادرار کردن پیدا می کند، بلافاصله باید مثانه خود را خالی کند)
• عدم توانایی به ادرار کردن، اگر رفته رفته تنگی شدیدتر شود به مرحله ای می رسد که منجر به انسداد کامل مجرای ادرار شده و بیمار نمی تواند مثانه خود را خالی کند. در اصطلاح به آن شاش بند شدن یا احتباس ادراری گفته می شود.
بی اختیاری ادراری در بعضی انواع تنگی مجرای ادرار اسفنکترهای ادراری آسیب دیده و بیمار به خوبی قادر به کنترل کردن ادرار خود نمی باشد.
احساس سوزش در حین ادرار کردن
• احساس درد در قسمت تحتانی شکم
• درد در ناحیه لگن
• پخش شدن ادرار
• تورم آلت تناسلی

تشخیص تنگی مجرای ادرار

مثل تمام بیماریها هرچه تنگی مجرای ادرار سریعتر تشخیص داده شود درمان آن با عوارض کمتر و با ضریب موفقیت بیشتری همراه است.برای تشخیص تنگی مجرای ادرار راههای مختلفی وجود دارند. باید محل تنگی وسعت و شدت آن به خوبی مشخص شوند،تا برای درمان تنگی مجرای ادرار روش مناسب درمانی انتخاب شود.

• ترشح از مجرای ادرار
مثانه متسع و پر شده، به علت عدم توانایی در خالی کردن مثانه
• غدد لنفاوی کشاله ران ممکن است بزرگ و حساس شوند، هر نوع عفونت در دستگاه تناسلی سبب بزرگ شدن این غدد لنفاوی می گردند.
• ممکن است پروستات بزرگ و به لمس حساس و دردناک باشد.
• احساس سفتی در ناحیه مجرای ادرار
• قرمزی و تورم آلت تناسلی
سیستوسکوپی

• رادیوگرافی از مجرای ادرار
• کشت ادرار و ترشحات مجرا
• اندازه گیری جریان ادرار با کامپیوتر (یوروفلومتری)

درمان تنگی مجرای ادرار

درمان تنگی مجرا برحسب محل، شدت و وسعت آن متفاوت است و اغلب تنگی مجرای ادرار عود می کند و بیمار نیاز به مداخلات مکرر دارد.

• گشاد کردن تدریجی مجرا با سوندهای مخصوص
• بریدن محل تنگی با چاقوی مخصوص: این نوع درمان در مواردی که طول تنگی زیاد نیست و محل آن در ناحیه اسفنکتر ادراری قرار ندارد، امکان پذیر می باشد.
• در مواردی که تنگی دارای وسعت زیاد و شدید است ، عمل جراحی ترمیم مجرا صورت می گیرد.
• گاهی تنگی مجرا به تمامی درمان ها مقاوم است که در این مورد از راه شکم یک سوند در داخل مثانه گذاشته می شود و بیمار تا آخر عمر باید آن را داشته باشد.

برگرفته از سایت ۷ سیب

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک