التهاب مثانه

التهاب مثانه(سیستیت؛cystitis ) التهاب مثانه(سیستیت) عبارت است از التهاب لایه مفروش کننده مثانه و حالب ها و جزئی از عفونت های دستگاه ادراری است که قبلاً(در مبحث شماره ۱۱ ) به آنها اشاره شد.* التهاب مثانه در خانم ها بسیار شایع تر است.

شایع ترین نوع التهاب مثانه، نوع میکروبی آن است که بیشتر در اثر باکتری اشریشیاکُلی(Escherichia coli ) روی می دهد که به طور طبیعی در روده ها زندگی می کند.* علایم و نشانه های التهاب مثانه عبارتند از: سوزش، تکرر و فوریت ادرار و درد در ناحیه بالای عانه(قسمت فوقانی مثانه). در ۳۰ درصد موارد، ادرار خونی وجود دارد.معمولاً ادرار، کدر و بدبو است.۸ تشخیص التهاب مثانه به وسیله آزمایش ادرار داده می شود.* درمان بر اساس کشت ادرار و با تجویز آنتی بیوتیک مناسب انجام می شود.

بعضی ازخانم ها مبتلا به تکرر و سوزش ادرار می شوند ولی در آزمایش ادرار آنها باکتری وجود ندارد. به این وضعیت سندرم پیشابراهی گفته می شود که گاهی ناشی از نزدیکی است.

پرکاری مثانه

چنانچه به هر علتی فردی بیش از حد طبیعی (۶ بار در روز و ۲ بار در شب) مجبور به دفع ادرار شود، ممکن است به بیماری مثانه پرکار یا بیش‌فعال مبتلا شده باشد.
تکرر ادرار و احساس دفع ناگهانی ادرار و بی اختیاری ادرار می‌تواند ناشی از عفونت‌های دستگاه ادراری، تومور مثانه و یا اختلالات عصبی مثانه باشد.
پرکاری مثانه، بیماری آزار دهنده‌ای است که کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و استرس‌های ناشی از تکرر ادرار و اینکه دستشویی همیشه در دسترس نیست، چه بسا مانع از بیرون آمدن فرد از خانه و عدم مسافرت طولانی و غیره گردد.
افراد مبتلا به بیماری‌های اعصاب مانند: ام‌اس (MS)، آسیب نخاع و میلودیسپلازی (پیش لوسمی) ممکن است به پرکاری مثانه دچار شوند

علت پرکاری مثانه

عفونت‌های مزمن پروستات
ورم مزمن مثانه
ناپایداری عضله مثانه
انقباض‌های خودبخودی مثانه
کاهش حجم مثانه و کاهش قابلیت اتساع مثانه جهت حجم گیری
به هم خوردن تعادل عصبی عضله مثانه و دریچه خروجی مثانه
حساس شدن بیش از حد گیرنده‌های عصبی مخاط مثانه

تشخیص پرکاری مثانه

- آزمایش ادرار جهت ارزیابی عفونت ادراری بیمار
- در صورت عدم وجود عفونت، جهت تشخیص قطعی بیماری باید نوار مثانه از بیمار انجام شود. با انجام نوار مثانه، حجم مثانه، قابلیت اتساع مثانه، حس مثانه، وجود پرش‌های انقباض عضلات مثانه و هماهنگی دریچه خروجی مثانه همه با دقت خاص تشخیص داده شده و با توجه به محل مشکل موجود، درمان‌های قطعی انجام می‌گیرد.

سرطان مثانه

سرطان مثانه شایع ترین نوع سرطان مثانه، از سلول های مفروش کننده سطح داخلی آن منشأ می گیرد و کارسینوم سلول بینابینی(transitionall cell carcinoma,TCC ) نام دارد.* در ایالات متحده سرطان مثانه چهارمین سرطان شایع آقایان و نهمین سرطان شایع خانم ها محسوب می شود. تومورهای مثانه در آقایان ۳ برابر شایع تر از خانم ها هستند.

علایم سرطان مثانه

علایم و نشانه های سرطان مثانه غیر اختصاصی هستند و در ابتدای ایجاد این بیماری، علامی وجود ندارد و با پیشرفت آن ممکن است ادرار خونی،دردمبهم پایین شکم، تکرر و اشکال در دفع ادرار ایجاد شود. تومورهای بزرگ ممکن است باعث احتباس ادرار شوند. سرطان مثانه در اثر عدم درمان ممکن است به بخش های مجاور انتشار یابد. همچنین ممکن است سلول های سرطانی از تومور جدا شوند و به وسیله خون به سایر نقاط بدن انتقال یابند.

اکثر تومورهای مثانه در ابتدا سطحی و به شکل زگیل هستند که به آنها«پاپیلوما»(papilloma ) گفته می شود.* بیش از یک دوم موارد تومورهای مثانه در افراد سیگاری دیده می شود.* از هر ۶ نفری که مبتلا به تومور مثانه می شوند، یک نفر در کارخانه لاستیک سازی یا رنگ های شیمیایی کار می کند.* انگل شیستوزوما(schistosoma) در بعضی مناطق دنیا، عامل شایع بروز تومور مثانه است. تشخیص تومور مثانه

تشخیص تومور مثانه به وسیله آزمایش ادرار، سونوگرافی،IVP(عکس رنگی کلیه)، سیستوسکوپی، سی تی اسکن یا ام آر ای داده می شود.

درمان تومور مثانه

درمان تومور مثانه عبارت است از برداشتن تومور با استفاده از سیستوسکوپی و یا منهدم ساختن آن به وسیله حرارت(از طریق سیستوسکوپی) و یا تزریق داروی مخصوص از طریق سوند مثانه به داخل تومور. در صورت بزرگ بودن تومور مثانه یا انتشار آن در عمق بافت های مثانه، جراحی از طریق بازکردن شکم ضرورت می یابد. در موارد بدحال و ضعیف بودن بیمار یا در تومورهایی که درمان آنها با سیستوسکوپی یا جراحی مشکل است، از رادیوتراپی و شیمی درمانی استفاده می شود.

پیشگیری از سرطان مثانه

برای پیشگیری کردن از ابتلا به سرطان مثانه لازم است از کشیدن سیگار  خودداری کرد، چون کشیدن سیگار عامل ایجاد کننده نیمی از سرطان‌های مثانه می‌باشد.

افراد باید شغل‌هایی را انتخاب کنند که باعث تشدید یا به وجود آمدن سرطان مثانه نشود. به طور مثال کارگران صنایع لاستیک سازی و صنایع شیمیایی و نفت بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه می‌باشند.

۱) مصرف مایعات به اندازه‌ای که بدن نیاز دارد. گاهی انسان احساس تشنگی نمی‌کند مانند همین روزهای سرد که کمتر آب خورده می‌شود. این تشنه نبودن و کمتر آب خوردن موجب می‌شود کلیه آب بافت‌های دیگر بدن را جذب کند و این خوب نیست و غلظت ادرار به مدت طولانی‌تر در مثانه بالا می‌رود و احتمال ایجاد عفونت را افزایش می‌دهد. پس مصرف مایعات در حد پنج تا شش لیوان در روز به صورت آب، چای کم‌رنگ و … بسیار مفید خواهد بود.
۲) مشخص شده حتی اگر همین الان فردی سیگار را ترک کند تا ۱۵ سال از عوارض ناشی از آن در سیستم ادراری در امان نخواهد بود.
۳) افرادی که در کارخانه‌های دباغی و چرم‌سازی، لاستیک‌سازی، رنگ‌سازی، چاپخانه‌ها و نساجی کار می‌کنند، بهتر است از ایمن‌سازی صحیح محیط و نیز شیوه انجام کار اطمینان حاصل کنند.
۴) مصرف الکل، مواد حاوی کافئین (چای پررنگ، قهوه و نوشابه‌های گازدار) و قرار گرفتن در معرض سرما حجم مثانه را کم و تعداد دفعات ادرار را افزایش می‌دهد. بنابراین از مصرف این مواد بپرهیزید و خود را از سرما مصون نگه دارید.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: