post_image

ضایعات عصبی ناشی از ام‌اس ممکن است در دریافت یا ارسال پیام‌ها بین سیستم اعصاب مرکزی و دستگاه ادراری اختلال ایجاد کنند. حاصل این ضایعات سه نوع اختلال عملکردی مثانه می‌باشد :

۱- اختلال ذخیره ادرار

یکی از علل آن انقباضات زودرس عضله دترسور مثانه می باشد که ناشی از حساسیت بیش از حد مثانه و گیرنده های عصبی آن به مقادیر جزیی ادرار ذخیره شده است . در نتیجه پیامهایی به نخاع و متعاقباً مغز مبنی بر لزوم دفع ادرار ارسال می گردد.

به علت آسیب رشته های عصبی پیام‌آور که پیام‌های مغزی را از راه نخاع هدایت می‌کنند تا حدی انجام عمل دفع از کنترل و اراده فرد خارج شده و انقباض عضله دترسور مکرراً رخ می‌دهد و باعث فوریت دفع ادرار به علت ارسال پیامهای مکرر ارسالی از نخاع می شود.
معمولاً بیماران علائم را به شرح زیر بیان می کنند :

- فوریت در دفع ادرار : بیمار احساس شدیدی مبنی بر دفع ادرار به صورت آنی و فوری دارد .

- تکرر ادرار : علی رغم دفع ادرار، پس از گذشت زمان کوتاهی باز بیمار احساس پری مثانه و دفع ادرار دارد .

- شب ادراری : در شب هنگام و زمان خواب و استراحت، بیمار احساس دفع ادرار پیدا می کند .

- بی اختیاری : بیمار دفع ادرار را بدون اراده و خواست خود در هرزمان و یا مکان انجام می دهد .

۲- اختلال تخلیه ادرار

تخریب غلاف رشته‌های عصبی ناحیه ای از نخاع که در کار ارسال پیام‌های بازتاب دفع ادرار دخالت دارند عامل بروز این اختلال می باشد . در این حال از طرفی نخاع قادر به ارسال پیام هایی مبنی بر لزوم تخلیه مثانه به مغز نمی‌باشد و از طرف دیگر ارسال پیام های باز شدن دریچه خارجی نیز با مشکل مواجه است با وجود اختلال در بازتاب تخلیه مثانه و عدم کنترل فرد بر عمل دفع، مثانه ای متسع و شل ایجاد می‌گردد کـه همراه با علائم زیر می‌باشد :

- فوریت در دفع ادرار

- دفع ادرار به صورت قطره قطره و نیاز به زور زدن جهت ادرار کردن

- تاخیر دفع ادرار : فاصله زمانی و تاخیری بین خواست و اراده فرد مبنی بر دفع ادرار و انجام این عمل توسط مثانه وجود دارد

- بی اختیاری ادراری

۳- اختلال توام

در این حالت اختلالات ذخیره ادرار و تخلیه ادرار با هم وجود دارند . این اختلال در نتیجه عدم هماهنگی عضلات دستگاه ادراری دخیل در دفع ادرار به وجود می آید . یعنی به جای آنکه انقباض عضله دترسور مثانه جهت بیرون راندن ادرار با باز شدن دریچه خارجی همزمان گردد این دو عضله به صورت خود بخودی و بدون هماهنگی با هم منقبض می گردند . نتیجه این امر تخلیه غیر موثر ادرار و بروز علائم زیر می باشد :

- فوریت در دفع ادرار

- تاخیر در دفع ادرار

- دفع ادرار به صورت قطره قطره و نیاز به زور زدن جهت ادرار کردن

- بی اختیاری ادراری

منبع: وبلاگ پزشکی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک