post_image

علت کلیه سنگ ساز

اینکه چرا سنگ کلیه ایجاد می شود؟ چرا در یک کلیه بیشتر از دیگری سنگ تولید می شود؟ چرا بعضی بیشتر و بعضی کمتر سنگ کلیه دارند؟ سئوالاتی هستند که هنوز بطور مشخص جواب آنها پیدا نشده است. اما در این زمینه نظریه هایی وجود دارد. مثلا” اگر غلظت مواد داخل ادرار زیاد شود، می تواند زمینه ساز سنگ کلیه شود یا در برخی موارد زمینه های ارثی برای تشکیل سنگ مطرح است که استعداد فرد را در ابتلا به سنگ کلیه افزایش می دهد.

سنگ برحسب اینکه در کجای دستگاه ادراری قراردارد، از بی علامت تا شدیداً دردناک ظاهر می شود.

۱)      سنگ کالیس

۲)      سنگ لگنچه

۳)      سنگ حالب: سنگهایی که به حالب وارد می شوند، درصورتی که از ۵میلی متر بزرگتر نباشند، امکان دفع خود به خود دارند. این سنگها درد خاصی را به وجود می آورند که به کولیک (Colick) معروف است.

سنگ‌های کلیه معمولاً بدون علامت هستند و درمان نیاز ندارند منشاء سنگ‌های حالب، سنگ‌های کلیه هستند که به سمت پایین حرکت می‌کنند.

سنگ ممکن است به قطعات کوچکتر شکسته شود و یا در داخل حالب گیر کند و ایجاد انسداد کند بیشتر سنگ‌ها وقتی وارد حالب می‌شوند کوچک هستند و توانایی خارج شدن از طریق جریان ادرار را دارند ولی در صورتیکه سنگ بزرگ باشد در حالب گیر کند ایجاد انسداد می‌کند.

سنگ کلیه

بررسی های صورت گرفته نشان می دهد آمار آمریکایی های مبتلا به سنگ کلیه از سال ۱۹۹۴ به بعد، حدود دو برابر شده و بسیاری از محققان دلیل آن را افزایش روزافزون چاقی و دیابت می دانند. به عبارت دیگر، از هر ۱۱ آمریکایی، یک نفر از سنگ کلیه رنج می برد. از آنجا که چاقی با مصرف کلسیم بیشتر در ارتباط است، استفاده بیشتر از این ماده باعث رسوب آن در ادرار و تولید سنگ کلیه می شود. از سوی دیگر، مصرف بالای پروتئین و سدیم نیز از عوامل ایجاد سنگ های کلیوی است. مطالعات نشان می دهد وجود بیش از حد مواد معدنی غیرقابل حل در ادرار از عوامل اصلی ایجاد سنگ های کلیوی به شمار می رود. در این حالت مواد معدنی فراوان موجود در ادرار متبلور شده و سنگ تولید می کند. سنگ کلیوی معمولا گوشه های تیز و نامنظمی دارد؛ از این رو زمان عبور از کلیه به سمت مثانه و سپس خروج به سمت مجاری ادراری ممکن است باعث برش بافت های مجاور شود. این قبیل سنگ ها از ترکیب اسید اگزالیت و کلسیم ایجاد می شوند که هر دو غیرقابل حل هستند. کم آبی بدن جریان ادرار را کند کرده و به این دو ماده مجال ترکیب و تولید سنگ های کلیوی را می دهد. علاوه بر این مواد، گاه سنگ های کلیه از اسید اوریک و فسفر موجود در ادرار نیز ایجاد می شود. سایر دلایل بروز این بیماری، مصرف بیش از حد ویتامین D و کلسیم، متعادل نبودن مواد معدنی داخل بدن، کم آبی و رژیم غذایی نامناسب است.

تحقیقات نشانمی دهد که بی تحرکی و ورزش نکردن و یا مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی دارد درابتلا به سنگ کلیه بسیار موثر است.
میزان بروز سنگ کلیه در کشور ۳٫۵ در هر ۱۰۰ هزار نفر است و با این شرایط ایرانبالاترین میزان بروز سنگ کلیه را در دنیا را دارد. وی، بی تحرکی، نشستن طولانی مدت،مصرف مواد غذایی نامناسب و مصرف مایعات کم را در ابتلا به سنگ کلیه موثراست.
۸ تا ۱۰درصد از جمعیت ایران به نوعی درگیر مشکل سنگ کلیه هستند، شیوع این بیماری درکشور بسیار بالا است. بصیری گفت: بررسی ها نشان داده است، افرادی که سنگ کلیه خودرا درمان نمی کنند، دچار عود مجدد این بیماری پس از پنج سال می شوند.
در مردان را شایع ترین بیماری در رشته اورولوژی است . ۳۰ درصدمراجعه کنندگان به متخصصان اورولوژی، بیماری مرتبط با پروستات دارند. دامنه این بیماریپروستات متنوع است و می تواند شامل بزرگی پروستات و عفونت پروستات یاسرطان پروستات باشد و حدود ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به پروستات نیاز به عمل جراحیدارند.

انواع سنگ کلیه

سنگ کلیه دراثرکریستال حاصل از نمک و مواد موجود در ادرار به وجود می آید، که به تدریج اندازه ی آن بزرگ می شود. سنگ های کلیه علایم و جنبه های بالینی مشابهی دارند، ولی نوع بیماری ودرمان آنها متفاوت است. براساس مطالعات درازمدت، در بسیاری ازموارد احتمال عود مجدد وجود دارد، لذا سنگ دفع شده باید تجزیه شده و ارزیابی های لازم روی بیمار صورت گیرد.

افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود.

سنگ کلیهبیماری جدیدی نیست. حتی می گویند، فرعون هم به بیماری سنگ کلیه مبتلا بوده و یکی از ویژگی های طبیب مشهورش، سینوهه، توانایی درمان درد سنگ کلیه بوده است. با پیشرفت علم پزشکی، درمانهای پیشرفته تری برای بیماری سنگ کلیه کشف و ابداع شده که سنگ کلیه را جزو بیماری های ساده دنیا کرده است.

اما هنوز هم درد سنگ کلیه اگر نگوییم طاقت فرساترین دست کم یکی از وحشتناک ترین دردهایی است که تاکنون بدن انسان تحمل کرده است. به همین دلیل درباره چگونگی پیشگیری و درمان  درد سنگ کلیه با دکتر سید کاظم فروتن، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادرار صحبت کردیم .

سنگ کلیه می تواند بدون علامت باشد تا زمانی که کلیه را از کار بیندازد. یعنی ممکن است کلیه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسی هم متوجه نشود و در نهایت روزی کلیه را نارسا کند. اما یکی از مهم ترین علائم سنگ کلیه درد است.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: