post_image

اوروگرافی داخل وریدی

به دلیل این که تمامی مجرای ادراری و نه فقط لگنچه کلیه را نمایان می کند شایسته تر است پیلوگرافی داخل وریدی(IVP)،اوروگرافی دفعی نامیده شود.ماده (حاجب) پرتونارسان(radiopaque)(سدیم دیاتریزوآت یا مگلومین دیاتریزوآت [Renografin-60])را از راه داخل وریدی تزریق می کنند و یک سری فیلم های اشعه X را در زمان های مشخص می گیرند. این پیلوگرافی معکوس   معمولا ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می کشد.اوروگرافی دفعی برای تعیین محل سنگ ها و تومورها و برای تشخیص بیماری های کلیه( به عبارت دیگر،کلیه پلی کیستیک،هیپرتانسیون رنوواسکولار)سودمند است. تعداد اندکی از بیماریان ممکن است به رنگ ید رادیو اوپاک خصوصا در صورت داشتن سابقه آلرژی به بسیاری از مواد،ازدیاد حساسیت داشته باشند. داروهای اورژانس(اپی نفرین،تنگ کننده های عروق و غیره)،ست تراکئوستومی،دستگاه ساکشن و اکسیژن باید برای معالجه واکنش آنافیلاکتوئید در صورت بروز در دسترس باشند.

علت اوروگرافی داخل وریدی (اوروگرافی دفعی)

شناسایی اندازه،شکل و عملکرد غیر طبیعی کلیه ها.

کشف سنگ،تومور یا کیست های کلیوی.

انجام اوروگرافی داخل وریدی 

بیمار روی میز اشعه X در وضعیت طاق باز دراز می کشد. فیلم های اشعه X را ۳،۵، ۱۰، ۱۵ و ۲۰ دقیقه بعد از تزریق ماده حاجب می گیرند.این اوروگرافی داخل وریدی  تقریبا ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به طول می انجامد. تاخیر در نمایان شدن کلیه ها می تواند نشاندهنده اختلال عملکرد کلیه باشد. بیمار در خاتمه اوروگرافی داخل وریدی  ادرار می کند و یک تصویر اشعه X دیگر به منظور پدیدار کردن رنگ باقیمانده در مثانه گرفته می شود.

قبل از انجام اوروگرافی داخل وریدی 

برگه رضایتنامه (IVP) را بیمار یا یکی از اعضائ شایسته خانواده باید امضاء کنند.

بیمار باید ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از اوروگرافی داخل وریدی  NPO باشد. هنگام صبح ممکن است بیمار قدری دهیدراته باشد. با این حال این مسئله به کلیه کمک خواهد کرد تا ماده حاجب را تغلیظ کند.

ملینی را شب قبل ، و انمای پاک کننده ای را صبح روز اوروگرافی داخل وریدی  دستور می دهند. این اماده سازی ها ممکن است متفاوت باشد، بنابراین برای اماده سازی دقیق با آزمایشگاه هماهنگ کنید.

به بیماریانی که ازدیاد حساسیت به ید، غذاهای دریایی و ماده حاجب مورد استفاده در سایر پیلوگرافی معکوس   های تشخیصی و بعلاوه به افرادی که سابقه آسم یا آلرژی های شدید دارند، یک آنتی هیستامین یا یک استروئید ممکن است پیش از اوروگرافی داخل وریدی  داده شود.

علائم حیاتی مبنا باید ثبت شود.

 بعد از انجام اوروگرافی داخل وریدی 

علائم حیاتی و برون ده ادراری را کنترل کنید.

واکنش های تاخیری احتمالی به ماده حاجب را(به عبارت دیگر تنگی نفس، راش های جلدی، برافروختگی، کهیر[hives ] تاکیکاردی و غیره) مشاهده ،گزارش و ثبت کنید.

محلی را که رنگ حاجب تزریق شده است(معمولا در ورید گودی آنته کوبیتال)بررسی کنید. در صورت وجود درد، گرمی یا قرمزی در محل تزریق، با اجازه پزشک کمپرس گرم استعمال کنید.

پیلوگرافی معکوس Retrograde Pyelography

تشریح پیلوگرافی معکوس  

پیلوگرافی معکوس   پیلوگرافی معکوس ممکن است بعد از پیلوگرافی داخل وریدی(IVP)، یا به جای آن انجام شود. ماده حاجب را از طریق کاتتر بداخل حالب ها و لگنچه کلیه تزریق می کنند.پدیداری مجرای ادراری چون رنگ را مستقیما تزریق می کنند به نحو چشمگیری مطلوب است . معمولا این پیلوگرافی معکوس   را توام با سیستوسکوپی انجام می دهند.

علت پیلوگرافی معکوس 

پدیداری مجرای ادراری، بررسی از نظر کلیه فاقد کارآیی، سنگ محل یابی نشده، آلرژی به ماده حاجب داخل وریدی.

شیوه انجام پیلوگرافی معکوس  

بیمار را در وضعیت لیتاتومی قرار می دهند. ماده حاجب (پرتو نارسان) را از طریق کاتتر حالبی بداخل لگنچه کلیه تزریق می کنند و تصاویر X-Ray را می گیرند. ضمن خارج کردن کاتتر ممکن است تصاویرX-Ray اضافی را بگیرند.این پروسجر معمولا تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام می شود و تقریبا ۱ ساعت به طول می انجامد.

مراقبت های قبل از انجام پیلوگرافی معکوس  

برگه رضایتنامه باید امضاء شود.

بیمار باید ۸ ساعت قبل از انجام پیلوگرافی معکوس NPO باشد. بیمار نباید قبل از پیلوگرافی معکوس   دهیدراته باشد. ملینی و انماهای پاک کننده را ممکن است پیش از پیلوگرافی معکوس   دستور دهند. علایم حیاتی مبنا ثبت شود.آرامبخش ها و ضد دردها ۱ ساعت قبل از پیلوگرافی معکوس   داده می شوند.

مراقبت های بعد از انجام پیلوگرافی معکوس  

علایم حیاتی را تا تثبیت آن یا طبق دستور کنترل کنید.

از نظر واکنش های الرژیک به ماده حاجب (راش جلدی، کهیر، بر افروختگی، تنگی نفس و تاکیکاردی) مشاهده کنید.

برون ده ادراری را کنترل کنید.هماچوری را گزارش و ثبت کنید. ادرار خونی رنگ معمولا طبیعی است.در صورتی که بیمار طی ۸ ساعت ادرار نکرده یا برون ده ادراری ظرف ۸ ساعت کمتر از ۲۰۰ ml باشد به پزشک اطلاع دهید.

برای درد و ناراحتی بیمار مسکن بدهید.

علایم و نشانه های عفونت(تب ،لرز، درد شکمی، تاکیکاردی و افت فشار خون) کنترل کنید.

 

برگرفته از سایت پرستاران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک