اولویت جراحی پروستات

اولویت جراحی پروستات

جراحی پروستات

هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات

هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) شایع‌ترین علت انسداد ادراری است که در میان مردان رخ می‌دهد. این بیماری هایپرتروفی خوش خیم پروستات نیز نامیده می‌شود. البته چون واژه هایپرپلازی، افزایش تعداد سلولهای اپیتلیال را که در آزمایش میکروسکوپی مشاهده می‌شود توصیف می‌کند، کاربرد واژه هایپرتروفی خوش خیم پروستات بهتر است.

با رسیدن به سن ۷۰ سالگی، قریب به ۸۰٪ مردان درجاتی از BPH را خواهند داشت که ممکن است علایم ادراری آزاردهنده‌ای را ایجاد کند.

علت بزرگی پروستات

آندروژن: تستوسترون و دی‌اچ‌تی (شکل فعال) با کاهش آپوپتوز و افزایش پرولیفراسیون سلولی.

استروژن: توسعه گیرنده آندروژن

فاکتورهای رشد

فاکتورهای ژنتیک و خانوادگی

علائم بزرگی پروستات

علایم انسدادی معمولاً زودتر بروز می‌کند و شامل تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جریان ادرار وقطره قطره شدن انتهای ادرار می‌باشد. در واقع این علائم ناشی از تورم پروستات می‌باشند. در معاینه تورم پروستات با TR قابل بررسی است. سونوگرافی به تشخیص کمک می‌نماید.

سیر بیماری بزرگی پروستات

در طی فاز اولیه BPH، بافت پروستات شروع به هایپرتروفی می‌کند. این عمل ممکن است بر میزراه فشار وارد کند، بنابراین در نتیجه انسداد مکانیکی اندازه لومن میزراه کاهش می‌یابد. به موازات افزایش فشار، بیماران ممکن است اشکال در شروع ادرار کردن یا کاهش یا ضعیف شدن جریان ادرار را تجربه کنند. برخی بیماران ممکن است حتی برای شروع ادرار روی مثانه فشار وارد کنند.

به موازات بدتر شدن علایم، مثانه تحریک می‌شود. تحریک مثانه فاز آخر BPH است. ماندن ادرار در مثانه ممکن است سب افزایش حساسیت این عضو شود. حتی باقی ماندن مقدار کمی ادرار در مثانه همراه با فشار وارده از طرف پروستات بزرگ شده ممکن است سبب پلی اوری شود. البته این علایم ممکن است نشان دهنده بیماری‌های دیگری مانند پروستاتیت، سرطان پروستات و عفونت دستگاه ادراری نیز باشند. آزمایش دیجیتال رکتال (DRE) و آزمون آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA) برای رد بیماری‌های دیگر کمک کننده هستند.

درمان بزرگی پروستات

درمان پروستات بستگی به شدت بیماری دارد.هدف اصلی درمان BPH بهبود یا تخفیف علایم است. هم چنین هدف درمان توقف پیشرفت بیماری و جلوگیری از عوارضی است که ممکن است در اثر درمان نشدن BPH ایجاد شوند. انتخاب نوع درمان پروستات به وسیله بیمار ارجحیت دارد. بنابراین بهترین درمان پروستات ممکن برای یک بیمار با علایم خفیف و بدون شکایت باید شامل پایش PSA و DRE هم چنین توصیه‌هایی برای پیگیری در صورت بروز علایم است. مشاوره با بیماران در مورد BPH برای آموزش آن‌ها در ارتباط با تغییرات شیوه زندگی مانند اجتناب از نوشیدنی‌های حاوی کافئین نزدیک به زمان خواب و مصرف دیورتیک‌ها در صبح به جای شب است.

درمان غیر جراحی پروستات مرتبط با BPH اصولاً با کاربرد دو دسته مختلف دارویی تکمیل می‌شود: آنتاگونیست‌های آلفا-آدرنرژیک (پرازوسین، ترازوسین، دوکسازوسین، آلفازوسین و تامسولوسین) و مهارکننده‌های ۵-آلفا ردوکتاز (۵-AR) (فیناستراید و دوتاستراید).

مهار گیرنده‌های آلفا-آدرنرژیک از اتصال نوراپی نفرین به گیرنده آلفا-آدرنرژیک جلوگیری کرده، بنابراین کاهش تون عضله صاف را در پروستات و میزراه تسهیل می‌کند.آنتاگونیست‌های آلفا-آدرنرژیک به واسطه شروع اثر سریع و ایمنی و اثربخشی اثبات شده شان عوامل خط اول در درمان BPH هستند. توجه به این نکته مهم است که این عوامل عضله صاف پروستات را شل می‌کنند اما اندازه پروستات را کاهش نمی‌دهند.

تستوسترون در بافتهای محیطی مانند پروستات به وسیله ۵ آلفاردوکتاز(۵-AR) به دی هیدروتستوسترون (DHT) تبدیل می‌شود که نقش عمده‌ای در رشد طبیعی سلول‌های پروستات بازی می‌کند. DHT با بروز BPH، سرطان پروستات و آلوپسی آندروژنیک نیز همراه است. دو ایزوفرم ۵-AR به نام‌های نوع ۱ و نوع ۲ وجود دارد. هر دو ایزوفرم در بیماران مبتلا به BPH بیان می‌شوند. بنابراین با مهار هر دو نوع ایزوفرم نتایج قابل توجه تری در درمان BPH حاصل می‌شود.

از نظر درمانی در بیماری پروستات، مهارکننده‌های ۵-AR با اثر تحریکی تستوسترون بر بزرگی پروستات تداخل می‌کنند بنابراین برای کاهش نمرات علایم و خطر احتباس حاد ادراری (AUR) و مداخله جراحی موثر هستند. البته برای دستیابی به نتایج سودمند نیاز به ماه‌ها درمان با داروهای این دسته وجود دارد تا حجم پروستات کاهش یابد. دو عامل موجود در این دسته فیناستراید و دوتاستراید هستند.

جراحی پروستات

در صورت عدم پاسخ بیمار به درمان دارویی پروستات از جراحی پروستات استفاده می‌شود. شایعترین روش جراحی پروستات برداشتن پروستات به روش داخل مجرایی (TUR) است. از برداشتن پروستات به روش جراحی باز شکم وقتی پروستات خیلی بزرگ است استفاده می‌شود. روشهای اندوسکوپی و کوتر لیزری یا … در حال توسعه هستند.

رئیس سیزدهمین کنگره انجمن اورولوژی ایران، شایع ترین جراحی اورولوژی را پروستات اعلام کرد و گفت: پنج درصد مردانی ایران به جراحی پروستات احتیاج پیدا می کنند.
تقریبا ۱۰ درصد مردان علائم پروستات را دارند که پنج درصد این افراد به جراحی پروستات  احتیاج پیدا می کنند.
وی با اعلام اینکه حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشورمان را مردان تشکیل می دهند، افزود: حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از جمعیت مردان ایرانی علائم پروستات را دارند که از این تعداد حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر می بایست جراحی پروستات انجام دهند.
اختلال در کنترل ادرار به عنوان شایع ترین عوارض جراحی پروستات است یک تا دو درصد از کسانی که جراحی پروستات  را انجام می دهند دچار این عارضه می شوند.
زرگر در خصوص مدت زمان بروز این اختلال در بیمارانی که جراحی پروستات انجام داده اند، افزود: این مدت یک تا سه هفته طول می کشد و قابل درمان است.
وی در ادامه به آمار پیوند کلیه در کشور اشاره کرد و گفت: در ایران سالیانه یکهزار تا ۱۵۰ پیوند کلیه انجام می شود و تا کنون ۲۴ تا ۲۵ هزار پیوند کلیه انجام شده است.
رئیس سیزدهمین کنگره انجمن اورولوژی ایران با اعلام اینکه ۹۰ درصد پیوند کلیه از فرد زنده صورت می گیرد، افزود: ۱۰ درصد پیوند از جسد است.
زرگر با توصیه به خانواده ها برای امکان استفاده از اعضای بیمار مرگ مغزی، اظهارداشت: حداقل چهار تا هفت نفر می توانند از اعضای یک بیمار مرگ مغزی استفاده کنند و زنده بمانند.
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۴ حدود ۳۲۰ میلیون عمل جراحی بزرگ در دنیا انجام شده که پنج تا ۱۰ درصد این تعداد دچار عوارض جراحی شده اند.
وی با اعلام اینکه آمار سازمان بهداشت جهانی مربوط به ۱۹۳ کشور دنیا است، افزود: هفت میلیون نفر از این ۳۲۰ میلیون نفر که جراحی انجام داده بودند، فوت کردند.

منبع : ویکی پدیا و  mardomsalari

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک