post_image

برگشت ادرار از مثانه به طرف بالا و کلیه ها یک بیماری نسبتا شایع است که با عفونتهای ادراری راجعه در کودکان مشخص می شود و اگر به موقع درمان نشود ممکن است سبب از بین رفتن کلیه ها گردد. اصطلاح اصلی، برگشت ادرار از مثانه به حالب است، ولی چون عموم مردم آشنائی با کلمه حالب ندارند، از کلمه کلیه استفاده شده است. در حقیقت ادرار ابتدا از کلیه ها وارد حالبها شده و در مراحل پیشرفته وارد کلیه ها می شود.

علائم برگشت ادراری

در بسیاری از موارد کودکی که دارای ریفلاکس ادراری است هیچ علامتی ندارد. شایعترین علامت عفونت ادراری است. و گاها وقتی والدین متوجه ریفلاکس ادراری در فرزند خود می شوند، که عوارض نارسائی کلیه در فرزندان آنها ایجاد می شود. این کودکان بطور مکرر دچار عفونت ادراری می گردند.

علت عفونت ادراری این است که ادراری که در ادرار باقیمانده در سیستم ادراری میکروبها رشد کرده و عفونت ادراری ایجاد می شود. در علم پزشکی ماه اول زندگی دوره نوزادی، دو سال اول زندگی دوره شیر خوارگی و ۱۴-۲ سالگی را دوران کودکی می گویند. بررسیها نشان داده اند که ۳۰ درصد کودکان و ۷۰ درصد شیرخوارانیکه مبتلا به عفونت ادراری هستند، میتلا به ریفلاکس ادراری هم می باشند. یعنی از هر ۳ کودک مبتلا به عفونت ادراری یک نفر و از هر سه شیرخوار مبتلا به عفونت ادراری دو نفر دارای ریفلاکس ادراری هستند. بنابراین والدین عفونت ادراری در کودکان خود را نباید سهل و ساده تلقی کنند.

عوارض برگشت ادراری

وقتی که کودکی مبتلا به عفونت ادراری می شود، باکتریها بطرف بالا رفته و سبب آسیب کلیه ها می شوند. هر بار که این تکرار می شود، کلیه ها بیشتر آسیب می بینند و بلاخره مرحله ای می رسد که متاسفانه کلیه ها کار خود را از دست می دهند.

تشخیص برگشت ادراری

تشخیص آن ساده است. توسط پزشک متخصص یک سوند ادراری از مجرا وارد مثانه می شود و مثانه از طریق سوند پر از ماده حاجب می شود تا در رادیوگرافی دیده شود. در حالت طبیعی فقط مثانه پر می شود و ماده حاجب نمی تواند وارد حالبها شود. ولی در کودکی که دارای ریفلاکس ادراری است، بسته به شدت ریفلاکس، مقداری از ماده حاجب وارد حالبها و کلیه ها خواهد شد.

درمان برگشت ادراری

بسیاری از ریفلاکسهای ادراری خفیف (درج یک و۲) با گذشت زمان و بزرگ شدن کودک برطرف می شوند. منتهی این کودکان باید تحت نظر بوده و در صورت لزوم درمان شوند تا آسیبی به کلیه ها وارد نشود. هر قدر سن کودک کمتر و شدت ریفلاکس ادراری کمتر باشد، احتمال بهبود آن بیشتر است. مثلا در کودک ۱۰ ساله با ریفلاکس ادراری درجه ۳ بعید است که ریفلاکس ادراری با گذشت زمکان بهبود یابد.

منبع:هفت سیب

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک