احتباس ادرار به چه معنی است؟

در احتباس (بند آمدن) ادرار (urinary retention)، مثانه با وجود اینکه پر از ادرار است قادر به تخلیه ادرار نیست.

احتباس ادرار ممکن است حاد یا مزمن باشد. در نوع حاد، درد ناگهانی در اثر عدم تخلیه ادرار بروز می کند و در نوع مزمن، مقداری ادرار با اشکال و ناراحتی خارج می شود ولی تخلیه ادرار به طور کامل صورت نمی گیرد و در نتیجه ادرار بدون ایجاد درد، در مثانه جمع می شود. احتباس ادراری در آقایان شایع تر از خانم ها است.

علت ایجاد احتباس ادرار

شایع ترین علت ایجاد احتباس ادرار در آقایان، بزرگ شدن غده ی پروستات است. در خانم ها بزرگ شدن رحم در اوایل بارداری موجب وارد آمدن فشار بر پیشابراه و در نتیجه احتباس ادرار می شود. یبوست، سنگ یا تومور مثانه، آسیب دیدگی اعصاب مثانه (مثلاً در اثر بیماری ام اس، دیابت یا صدمات نخاعی) می توانند موجب احتباس ادرار شوند.

احتباس ادراری مزمن ممکن است در اثر مصرف داروهای مُدر و الکل یا به دنبال حضور در هوای سرد ایجاد شود و خود را به شکل حاد نشان دهد.

داروهای ضدافسردگی، ضد پارکینسون و داروهای ضد سرماخوردگی و ضد آنفلوانزا همگی ممکن است موجب احتباس ادراری حاد شوند.

بزرگ شدن پروستات

غده ی پروستات اغلب بعد از میانسالی بزرگ می شود. در برخی مردان، بزرگی پروستات علامتی ندارد، ولی در بعضی موارد، پروستات بزرگ می شود و روی میزراه فشار می آورد و جریان ادرار را متوقف می کند. علائم بزرگ شدن پروستات اشکال در دفع ادرار و ناتوانی جنسی است. مثانه ممکن است بزرگ و باعث درد شکم شود. سرطان پروستات هم ممکن است همین علائم را ایجاد کند. بنابراین با مشاهده ی علائم باید هرچه زودتر به پزشک مراجعه کرد.

بزرگی خوش خیم پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات، نوعی بیماری غیر سرطانی پروستات است که بسیاری از علایم آن با سرطان پروستات شباهت دارد(مبحثB4).

علت بزرگی خوش خیم پروستات

*عوامل خطر – عوامل خطر سرطان پروستات( عواملی که ممکن است احتمال بروز سرطان پروستات را افزایش دهندولی الزاماً موجب این بیماری نمی شوند) عبارتند از:* سن( بیش از ۸۰ درصد تمام موارد سرطان پروستات در مردان بالای ۶۵ سال دیده می شود).*نژاد( همان طور که گفته شد احتمال بروز سرطان پروستات در مردان امریکایی افریقایی تبار ۲ برابر بیشتر از مردان سفیدپوست امریکایی است.

احتمال بروز سرطان پروستات در مردان بومی ژاپن و چین در پایین ترین میزان است. نکته جالب توجه آنکه وقتی مردان چینی و ژاپنی به امریکا مهاجرت می کنند، احتمال مرگ و میر آنها در اثر سرطان پروستات در مقایسه با مردان بومی کشورشان افزایش می یابد. به دنبال استفاده از رژیم های غذایی و نحوه زندگی غربی در ژاپن، میزان بروز سرطان پروستات افزایش یافته است).

بزرگ شدن پروستات

علائم خفیف معمولاً نیازی به درمان خاص ندارد، گرچه مصرف بیشتر مواد دارای عنصر روی مفید است. برخی طبیعت درمانگران ماساژ خاص از طریق راست روده را توصیه می کنند . ودر موارد حاد، ممکن است عمل جراحی لازم شود.

پروستات یکی از اعضای ویژه مردان است و پایین‌تر از مثانه و در لگن قرار گرفته است. پروستات قسمت ابتدایی مجرای ادراری مردان را احاطه می‌کند…

بزرگی خوش خیم پروستات، سرطان پروستات و عفونت پروستات از بیماری‌های مهم پروستات هستند.

پروستات

پروستات(prostate)، واژه ای است یونانی به معنی« آنچه که قبل از هرچیز دیگری ایستاده یا قرار گرفته است». پروستات، غده ای است که در جنس مذکر، گردن مثانه را احاطه می کند و در عمیق ترین بخش پیشابراه(لوله خارجکننده ادرار از مثانه)قرار دارد و مایعی ترشح می کند که به قسمتی از مایع منی تبدیل می شود. غده پروستات به اندازه بلوط و تاحدودی مخروطی است و ساختاری سخت دارد و در حفره لگن، زیر بخش تحتانی ارتفاع عانه(سمفیزپوبیس، مفصل به وجود آمده از به هم پیوستن جسم های استخوان های عانه در وسط و توده ای ضخیم ازغضروف لیفی)، در جلوی راست رروده(رکتوم) واقع است و از همین قسمت(راست روده) است که به وسیله انگشت فرد معاینه کننده لمس می شود(به ویژه در صورتی که بزرگ شده باشد).

پروستات بافتی غده ای و عضلانی دارد و در هنگام خارج کردن مایع منی منقبض می شود. بافت عضلانی، به جلو رانده شدن مایع پروستات و اسپرم تولید شده به وسیله بیضه کمک می کند.* مایع ترشح شده از پروستات حاوینفسفاتاز قلیایی»(فسفاتازآلکالن) اسید سیتریک، آنتی ژن اختصاصی پروستات(PSA ) و آنزیم های پروتئولیتیک مختلف است.* پروستات از قاعده، نوک، رأس، سطح قدامی(پیشین)، دوسطح خلفی(پشتی) و دو سطح جانبی تشکیل می شود.

وظیفه پروستات

وظیفه اصلی پروستات، تولید مایعی است که اسپرم را در هنگام اوج و خاتمه برانگیزش جنسی(اُرگاسم) انتقال می دهد. پروستات مایعی تولید می کند که اسپرم را تغذیه و آن را محافظت و حمل می نماید.

قاعده پروستات در بالا، نزدیک به سطح پایینی مثانه قرار دارد. بخش بزرگتر این سطح به طور مستقیم در ادامه دیواره مثانه واقع است. طول پروستات حدود۵/۲ سانتی متر است.*رأس(نوک) پروستات به طرف پایین قرار دارد و با بافت لیفی(فاسیا)ی بالایی دیافراگم ادراری تناسلی(اوروژنیتال) در تماس است.

گره های لنفاوی ناحیه ای پروستات شامل گره های اطراف پروستات(پِری پروستاتیک)، زیر شکمی۰ هیپو گاستریک)، خاصره ای(ایلیاک) داخلی و خارجی، خاجی(ساکرال) جانبی، پِرِه ساکرال و لگنی هستند.* مجاری پروستات به داخل بخش پروستاتی پیشابراه باز می شوند.

پروستات از ۳ لوب تشکیل می شود که یکی در مرکز و دوتای دیگر در دوطرف قرار دارند

پروستات در دوران کودکی کوچک است و در سن بلوغ تا ۲۰ سالگی اندازه آن تقریباً ۵ برابر افزایش می یابد.

منبع : متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک