post_image

بیماریهای کلیه در کودکی

اگر فرزند شما از درد و تورم شکمی شکایت داشته باشد چه کار می‌کنید؟ آیا سعی می‌کنید با استفاده از یک قرص مسکن یا کمی نبات و عرق نعنا دردش را آرام کنید؟ اگر رنگ ادرارش و بوی ادرارش غیرطبیعی بود، چطور؟ اگر ادرارش قطع و وصل شود یا در برابر ادرار کردن مقاومت کند، چه می‌کنید؟ و…. بهتر است بدانید که این‌ موارد و ده‌ها نشانه دیگر، می‌توانند از وجود مشکل و بیماری‌های کلیه خبر دهند، بنابراین آنها را نادیده نگیرید، شاید اگر دیر به فکر بیفتید نتایجی غیرقابل جبران ایجاد شده باشد.

علائم بیماری‌های کلیه در کودکان

والدین باید حتما به جریان ادراری کودکان و بخصوص شیرخواران توجه کنند. به همین دلیل توصیه می‌شود مادرانی که بچه شیرخوار دارند، گاهی پوشک بچه را باز بگذارند و جریان ادراری او را کنترل نمایند. البته خوب است بدانیم بررسی جریان ادراری در کودکان پسر بیشتر اهمیت دارد. اگر جریان ادراری قطره قطره یا بسیار باریک باشد یا اگر قطع و وصل شود می‌تواند نشانه وجود مشکلی در مجاری ادرار کودک باشد.

تغییر رنگ ادرار، نشان‌دهنده مشکلات کلیوی

رنگ ادرار از زرد روشن تا زرد تیره متغیر است. البته تغییر رنگ ادرار می‌تواند ناشی از مصرف مواد غذایی خاصی مانند اسفناج و لبو یا مصرف برخی داروها مانند آهن باشد. اما تغییر رنگ ادرار به رنگ چای، معمولا نشانه وجود خون در ادرار است و در این شرایط باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه شود. اولین ادرار کودک هنگام صبح باید زرد تیره باشد ادراری که همیشه به رنگ زرد روشن باشد و حتی در مواقع کم‌آبی نیز تیره‌ نشود، نشانه بیماری جدی کلیوی است. بوی تند ادرار نیز ممکن است ناشی از مصرف برخی غذاها یا داروهایی خاص باشد، اما در صورت وجود بوی تند ادرار لازم است برای رد عفونت ادراری، آزمایش‌های لازم انجام شود.

تکرر ادرار نیز از جمله مشکلاتی است که والدین را نگران می‌کند.

تکرر ادرار یکی از علائم جدی عفونت ادراری است و لازم است در این شرایط کشت ادرار انجام شود. علاوه بر این، تکرر ادرار می‌تواند به علل دیگر ازجمله استرس، وجود سنگ یا مثانه عصبی نیز ایجاد شود.

حجم زیاد ادرار همیشه هم خوب نیست

در صورتی که کودک دچار پرنوشی و پر ادراری شده است، ابتدا باید وجود دیابت قندی رد شود. ولی علاوه بر آن، دیابت بی‌مزه که به علت بیماری‌های کلیه یا بیماری‌های مغزی ایجاد می‌شود نیز می‌تواند باعث بروز علائم شود. حجم زیاد ادرار همیشه نشانه کارکرد خوب کلیه‌ها نیستدر بسیاری از بیماری‌های جدی کلیه به علت عدم قدرت تغلیظ ادرار، حجم ادرار بالا می‌رود ولی کلیه دچار نارسایی است. در نتیجه در صورتی که حجم ادرار کودک زیاد است و بخصوص در شرایطی که هیچ وقت رنگ ادرار به رنگ زرد تیره در نمی‌آید، باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کرد.

مقاومت کودک در برابر دفع ادرار، بخصوص زمانی که کمتر از ۳ بار در ۲۴ ساعت باشد، غیرطبیعی است و می‌تواند منجر به عوارض جدی کلیه و مثانه شود. بنابراین به والدین توصیه می‌شود کودکان هر ۲ تا ۳ ساعت دفع ادرار داشته باشند.

عدم وزن‌گیری کودک را جدی بگیرید

در صورت وجود دردهای شکمی مزمن معمولا انجام سونوگرافی کلیه و مثانه توصیه می‌شود. وجود سنگ ادرار یا انسداد در مسیر ادراری ازجمله علل دردهای شکمی هستند. تورم شکم می‌تواند به علل بیماری‌های کلیوی باشد،ورم کلیه ناشی از انسداد، کیست‌های کلیوی، تومورهای کلیه و مثانه عصبی می‌توانند سبب تورم در پهلوها یا زیر ناف کودک شوند. یکی از علل عدم وزن‌گیری مناسب کودکان بیماری‌های کلیه هستند. بنابراین در صورت وجود نارسایی در رشد کودک باید آزمایش های لازم انجام شود.

ورم نیز از دیگر علائم وجود بیماری کلیوی است. البته ورم می‌تواند به علت بیماری‌های قلبی، کبدی و گوارشی نیز ایجاد شود. ولی در صورتی که علت ورم بیماری کلیوی باشد، معمولا آزمایش ساده ادرار مساله را مشخص می‌کند.افزایش فشار خون نیز از جمله علائم جدی بیماری کلیوی در کودکان است. علامت آن اغلب غیراختصاصی و به صورت بیقراری کودک، سردرد یا تشنج است.

بنابراین توصیه می‌شود پس از ۳ سالگی حداقل سالی یک بار فشار خون کودک با دستگاهی مناسب جثه‌اش اندازه‌گیری شود در صورتی که کودک سابقه بستری در دوره نوزادی، بستری در ‌ICU یا هر گونه بیماری سیستمیک را داشته باشد، بهتر است قبل از ۳ سالگی نیز فشار خون وی اندازه گرفته شود. تب نیز از دیگر علائم عفونت ادراری است. بنابراین در صورتی که کودک تب بدون علامت داشته باشد، باید برای رد عفونت ادراری کشت ادرار انجام شود.

شب‌ادراری کودک را نیز باید جدی گرفت. اگر چه شب‌ادراری اغلب اولیه بوده و با گذر زمان بهبود می‌یابد اگر شب‌ادراری ثانویه باشد و پس از چند ماه خشک بودن ایجاد شود، باید بررسی‌های لازم پزشکی انجام شود‌. نم زدن و خیس کردن لباس زیر نیز از علائم بیماری‌های مثانه هستند.در نهایت به والدین توصیه می‌کنیم نسبت به علائم ادراری کودک خود حساس بوده و بموقع نسبت به تشخیص و درمان آن اقدام کنند؛چرا که می‌تواند از مشکلاتی جدی مانند نارسایی کلیه پیشگیری نماید.

منبع : آفرینش

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک