بی‌اختیاری ادرار افراد مسن بخشی از پروسه طبیعی سنی آنهاست

بی‌اختیاری ادراری  از شایع‌ترین بیماری‌های اورولوژی افراد مسن است:

 ۱۵ تا ۳۰ درصد افراد مسنی که در خانه زندگی می‌کنند، یک سوم افرادی که مراقبت ویژه دریافت می‌کنند و نیمی از افرادی که در منزل از آنها پرستاری می‌شود، با این بیماری درگیرند.

 بی‌اختیاری ادرار یکی از مشکلات اورولوژی سالمندان است:

 هزینه درمان سالانه افراد مسن در آمریکا و در سال ۱۹۹۵ بالغ بر ۲۶ بیلیون دلاربوده است که بیش از هزینه بیماران دیالیزی و جراحی عروق قلب بوده است.

در اغلب موارد بی‌اختیاری ادرار افراد مسن به عنوان بخش طبیعی از پروسه سنی افراد مسن در نظر گرفته می‌شود، بی‌اختیاری ادرار اغلب در هر سنی قابل درمان و معالجه است. اما برخورد با هر یک از رده‌های سنی جهت معاینه با یکدیگر متفاوت است. در هر سنی کنترل ادرار نه تنها به کفایت عمل سیستم ادراری تحتانی بستگی دارد بلکه به حضور ذهن مناسب و توانایی انجام حرکت مناسب نیز وابسته است. این در حالی است که با افزایش سن در هر دو جنس مرد و زن، بدون وجود بیماری نیز تغییراتی در سیستم ادراری تحتانی به وجود می‌آید که از جمله آنها می‌توان به کاهش انقباضات مثانه،‌ ظرفیت آن و توانایی به تعویق انداختن ادرار اشاره کرد.

در سنین بالا دفع مایع در شب حتی بدون اختلال وریدی، بیماری کلیه و نارسایی قلبی یا پروستاتیسم اغلب افزایش می‌یابد که معمولا این امر علت اختلال خواب این دسته از افراد بوده که همراه با یک یا دو بار شب ادراری در تعدادی از افراد مسن سالم نیز می‌شود. این تغییرات وابسته به سن، نمی‌تواند سبب بی‌اختیاری ادرار شود اما مستعد کننده بی‌اختیاری است.

گیجی در شناسایی موقعیت، عفونت، علل فارماکولوژیک، افزایش دفع ادرار (نارسایی قلبی – هیپرگلیسمی)، ناتوانی و محدودیت حرکت، یبوست، بی‌اختیاری ادرار استرسی و انسداد خروجی ادرار از جمله علل بی‌اختیاری موقت است. در معاینه این افراد توجه به تاریخچه بیماری‌های قبلی، حجم ادرار دفعی در ۲۴ ساعت، معاینه فیزیکی دقیق از اندام‌ها و توجه به هوشیاری بیمار از اهمیت زیادی برخوردار است.

 تست استرس را از جمله معاینات این افراد عنوان است:

 تست استرس در تشخیص نوع بی‌اختیاری بیمار تا حدی به پزشک معالج کمک می‌کند. استفاده از نوار مثانه نیز از جمله راه‌های تشخیص در افراد مسن است.

درمان بی‌اختیاری ادرار در افراد مسن:

 در مورد درمان باید هر بیمار به صورت انفرادی در نظر گرفته شود تا موارد خارجی و داخلی او جداگانه بررسی و ارزیابی شود. درمان بیش فعالی عضله دترسور معمولا علامتی بوده و درمان اصلی این افراد رفتار درمانی است. در این موارد آموزش دفع و تعیین فواصل آن می‌تواند مفید باشد. به عنوان مثال اگر فواصل بی‌اختیاری ادرار بیمار هر سه ساعت است به او آموزش داده می‌شود که هر دو ساعت ادرار کند تا ادرار اورژانسی بین این فواصل مهار شود. در این گروه از بیماران، علاوه بر رفتار درمانی از داروهای آنتی کولینرژیک نیز می‌توان استفاده کرد. علاوه بر آن استفاده از دسته داروهای آنتی دپرسان نیز در درمان کمک کننده است.

در توضیح درمان بی‌اختیاری ادرار استرسی میتوان گفت: پرتحرکی مجرا شایع‌ترین علت بی‌اختیاری استرسی است که در زنان مسن چاق با کاهش وزن اصلاح می‌شود. علاوه بر درمان‌های دارویی، استفاده از ورزش‌های لگنی می‌تواند در این زمینه مفید باشد. این ورزش‌ها روزانه ۳۰ تا ۲۰۰ بار انجام می‌شوند. برخی موارد نیز به جراحی نیاز دارد.

توضیح درمان بی‌اختیاری ناشی از انسداد مجرا:

در این زمینه درمان‌های دارویی مختلف به کار گرفته می‌شود. در مردان مسن اگر داروهای خوراکی پاسخگوی مشکل بیمار نباشد، تراشیدن پروستات یا پروستاتکتومی باز کفایت می‌کند.

درمان عضله دترسور کم فعال:

 در مواردی که عمل مثانه جهت تخلیه ادرار کفایت نمی‌کند، ادرار کردن دوباره می‌تواند به تخلیه ادرار کمک کند. استفاده از CIC در افراد جوان می‌تواند سبب التهاب کلیه و پیلونفریت مزمن شود. در مجموع در این موارد سن، حرکت و هوشیاری یا زندگی در خانه سالمندان نمی‌تواند نشانه‌ بی‌اختیاری طبیعی باشد. توجه به فیزیولوژی، فارماکولوژی و مسایل پاتولوژیک در این بیماران اهمیت دارد ‌و استراتژی درمان در این افراد به مسایل مولتی فاکتوریال که بیمار را کنترل می‌کند بستگی دارد.

منبع: ایران ای ام اس

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: