post_image

مثانه بیش فعال

مثانه بیش فعال عبارت است از انقباضات ناگهانی و غیرقابل کنترل عضلات جدار مثانه. مثانه بیش فعال دارای دو خصوصیت عمده است: ۱٫ انقباض ناگهانی ۲٫ انقباض غیرقابل کنترل. احساس ادرار کردن در مثانه بیش فعال غیر قابل توقف است، این در صورتی است که مثانه ممکن است فقط حاوی چند میلی لیتر ادرار باشد

مثانه طبیعی به علت خاصیت ارتجاعی که دارد با پرشدن به تدریج متسع می شود، بدون این که فشار داخل آن بالا رود. وقتی حجم ادرار موجود در مثانه به یک اندازه معینی رسید با منقبض شدن عضلات جدار مثانه احساس ادرار کردن به فرد دست می دهد ولی باز انسان می تواند انقباضات مثانه را مهار کند تا در یک موقعیت مناسب مثانه خود را خالی کند. این فرایند می تواند دستخوش تغییرات زیادی قرار گیرد.

مثانه بیش فعال

بیش فعالی مثانه عبارت است از میل شدید ناگهانی برای خالی کردن مثانه است که ممکن است با بی‌اختیاری ادرار همراه باشد.این بیماران بلافاصله اگر نتوانند خود را به جای مناسب جهت تخلیه مثانه برسانند، دچار درجاتی از بی اختیاری ادراری خواهند شد. مثانه بیش فعال شدت و ضعف دارد، گاهی مثانه مثلا مثانه با ۵۰ میلی لیتر ادرار دچار انقباض می شود و شدت تکرر ادرار در این افراد عاصی کننده است، طوری که از شدت تکرر ادرار قادر به خارج شدن از خانه نیستند و گاهی این شدت متوسط است، مثلا بیمار از صبح تا ظهر ۱۰ بار به دستشویی می رود. احساس ادرار کردن در مثانه بیش فعال غیرقابل توقف است و این در صورتی است که مثانه ممکن است فقط حاوی چند میلی لیتر ادرار باشد. مثانه بیش فعال در عالم از علل عمده صرف هزینه درمانی برای بیمار و سیستم بهداشتی درمانی است. در اروپا حدود ۴۹ میلیون و در آمریکا نزدیک به ۳۳ میلیون نفر به علائم بیش فعالی مثانه مبتلا هستند. این نسبت بالاتر از شیوع بیماری فشارخون، آسم و دیابت می‌باشد! شیوع بیش فعالی مثانه با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد و البته مثانه بیش فعال یک فرآیند طبیعی در نتیجه بالا رفتن سن نمی‌باشد. به نظر می‌رسد در ایران تعداد این بیماران زیاد است اما تاکنون مطالعه‌ای در این مورد انجام نشده است.

علت مثانه بیش فعال

مثانه بیش فعال ناشی از اسپاسم یا انقباض عضلات جدار مثانه است. انقباض عضلات جدار مثانه توسط اعصاب مثانه اتفاق می افتد. در حقیقت مثانه بیش فعال یک بیماری عصب و عضله جدار مثانه است. انقباض و انبساط عضلات جدارمثانه تحت کنترل سیستم عصبی است. معمولا وقتی ۳۰۰ میلی لیتر ادرار در مثانه جمع شود، سیگنال ها از مثانه به سیستم عصبی می روند و سبب انتقباض هماهنگ عضلات جدار مثانه می شوند. در سر راه ادرار یکی در گردن مثانه و دیگری در مجرای ادرار یک اسفنکتری وجود دارد که از ریزش ادرار جلوگیری می کنند. در حالت طبیعی مثانه تا ۶۰۰ میلی لیتر ادرار را می تواند در خود جای دهد.

بیماری های شایع که سبب مثانه بیش فعال می شوند، عبارتند از:

• آسیب به نخاع شوکی
• سکته مغزی
• بیماری پارکینسون
• بیماری آلزایمر
• بیماری ام اس
• دیابت در بعضی موارد
• عفونت طول کشیده مثانه
• از بین رفتن خاصیت ارتجاعی عضلات جدار مثانه مثلا به علت بیماری سل
سنگ مثانه
تومور مثانه
جراحی پروستات در مردان
• حاملگی های متعدد در زنان

منبع : behdasht  و  ۷sib و salamatiran

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک