بیماران سنگ کلیه

کلیه ها مسئول تنظیم آب و املاح بدن هستند و اینکار را به دقت تمام انجام می دهند. حتما شما متوجه شده اید که اگر شما حتی چند لیتر مایعات پشت سر هم مصرف کنید، کلیه ها بلافاصله میزان زیادی آب را دفع می کنند و گرنه ما توسط آب زیادی که مصرف می کنیم غرق می شویم. همین موضوع در مورد املاح نیز صدق می کند.

مثلا یون پتاسیم که در میوه جات به مقدار زیادی وجود دارد، اگر از طریق کلیه ها دفع نشود، میزان آن در خون بالا رفته و سبب ایست قلبی می شود. هر ملحی به میزان مشخصی در آب محلول است. مثلا اگر شما به یک لیوان آب شروع به اضافه کردن شکر کنید، شکر در ابتدا در آب حل می شود. حال اگر شما به اضافه کردن شکر به آب ادامه دهید، موقعی می رسد که دیگر شکر قابل حل در آب نیست و به اصطلاح می گوئیم که آب از شکر اشباع شده است.

در نقطه اشباع، شکر شروع به کریستالیزه شدن می کند و به شکل جامد در می آید. در این نقطه ما برای اینکه شکر را به حالت محلول در آوریم باید میزان آب را افزایش دهیم ولی باز در این میزان آب افزایش یافته ما به نقطه ای می رسیم که آب از شکر اشباع شده و شکر به شکل کریستال در می آید. همین مکانیسم در مورد سنگ سازی کلیه ها نیز صادق است.

شایعترین نوع سنگ کلیه به ترتیب اگزالات کلسیم و فسفات کلسیم هستند. اگر اگزالات کلسیم به شکل محلول در بیاید، کریستالیزه نشده و با ادرار دفع می شود، ولی کافی است که میزان آن در ادرار به نقطه ای برسد که دیگر قابل حل نباشد که در اصطلاح می گوئیم که به نقطه اشباع رسیده است. در این حالت کریستال اگزالات کلسیم تشکیل می شود. این کریستالها در ابتدا در حد میکرون هستند و اگر حجم ادرار به مقدار کافی زیاد باشد از راه ادرار دفع می شوند، و گرنه در کلیه رسوب کرده و کم کم بزرگ شده و به شکل سنگ کلیه در اندازه های متفاوت در می آید.

درمان سنگ کلیه با جراحی PCNL

برای جراحی بسته، بیمار به طور کامل بیهوش می شود، یک برش حدود ۲-۳ سانتی متر در پشت یا پهلو ایجاد می گردد واز طریق این برش یک دوربین وارد کلیه شده وسنگ را با سنگ شکن خرد و خارج می نماید.

سنگ شکنی در دو قسمت انجام می شود، در داخل لوله ی حالب و در داخل کلیه. در لوله ی حالب زمانی اقدام به سنگ شکنی می شود که جلوی عبور ادرار از لوله ی حالب گرفته شده باشد. به این علامت در اصطلاح پزشکی آب آوردگی کلیه یا (هیدرونفروز) گفته می شود. برای سنگ هایی که در داخل کلیه باعث درد، خونریزی و گرفتن سر حالب و آب آوردگی کلیه و همچنین بروز عفونت های کلیه شود، نیاز به سنگ شکنی احساس می شود. البته لازم به توضیح است که دو نوع سنگ شکنی وجود دارد:
۱) سنگ شکنی درون اندامی که برای سنگ های مثانه و حالب بکار می رود و در این حالت پس از بیهوش کردن بیمار، دستگاهی از طریق مجاری ادرار به داخل مثانه یا حالب فرستاده شده و با دید مستقیم توسط سنگ شکن که انواع مختلفی دارد شکسته می شود. ۲) در سنگ شکنی برون اندامی، احتیاجی به بیهوشی بیمار نیست و سنگ شکن با سنگ تماس مستقیم نداشته و از طریق امواج الکترومگنتیک از راه دور سنگ را خرد می کند.

سنگ شکن با امواج شوک دهنده از خارج از بدن، تکنیکی است که در آن می توان بدون انجام جراحی سنگهای کلیه و حالب را درمان نمود. در این روش از امواج با انرژی بالا که قابلیت عبور از بافتهای بدن را دارند، جهت شکستن سنگ به قطعات بسیار کوچکتر استفاده می شود. بعلت اندازه کوچک سنگهای حاصله از طریق ادرار و بدون هیچ مشکلی از بدن دفع می شوند

عوارض درمان سنگ کلیه با سنگ شکن

گاهی اوقات بعد از چند روز ممکن است در ادرار خون وجود داشته باشد. عبور سنگ خرد شده می تواند سبب بروز ناراحتی در فرد شود. گاهی نیز سنگ بطور کامل نشکسته است و انجام روشهای درمانی دیگر مورد نیاز خواهد بود.

چاقی و اضافه وزن علت سنگ کلیه

چاقی و اضافه وزن از جمله عوامل پرخطر ابتلا به سنگ های کلیوی به شمار می روند. محققان معتقدند افزایش دور کمر و بالا بودن شاخص BMI و نیز وجود بافت چربی، مقاومت انسولینی بدن و ترکیبات ادرار با ایجاد سنگ های کلیوی ارتباط مستقیم دارد. بدن افرادی که اضافه وزن دارند، کلسیم و اسیداوریک بیشتری ترشح می کند که خطر ایجاد سنگ را افزایش می دهد. بررسی ها نشان می دهد ۱۳ درصد از مردان و ۹/۶ درصد از زنان چاق ممکن است در طول عمر خود در معرض ابتلا به سنگ کلیه باشند که دقیقا دو برابر آمار مبتلایانی است که وزن متعادلی دارند به طوری که مردان ۷/۸ و زنان ۴/۴ درصد دچار چنین بیماری ای می شوند.

ژنتیک و سابقه خانوادگی از جمله عوامل موثر در بروز سنگ کلیه است به طوری که سابقه ابتلا به بیماری نقرس در خانواده، افراد را بیشتر در معرض ابتلا به سنگ های کلیوی قرار می دهد. پس از سفیدپوستان که رتبه اول مبتلایان به سنگ کلیه را به خود اختصاص داده اند، نژادهای آمریکایی ـ مکزیکی و نیز آمریکایی ـ آفریقایی کمترین شمار مبتلایان به سنگ های کلیوی را شامل می شوند. محققان دریافتند در گروه های پرخطر، از هر پنج نفر، یکی به سنگ کلیه مبتلا می شود. این بیماری در تمام سنین، هر دو جنس و تمامی گروه های نژادی مشاهده می شود. با این که سیاهپوستان کمتر از هر گروه نژادی در معرض ابتلا به سنگ کلیه هستند، ولی آمار ابتلای آنها نیز بالاست و هیچ استثنایی وجود ندارد. در واقع، شیوع این بیماری در اقشار کم درآمد که کیفیت غذایی پایینی دارند، بسیار بالا بوده و به حدود ۵۰ درصد می رسد.

منبع : متخصص عمل سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک