بیماری سنگ کلیه

تشکیل سنگ های ادراری سومین مشکل شایع دستگاه ادراری است و اغلب بیماران مبتلا به سنگهای کلیه معمولاً در سالهای اولیه بلوغ مراجعه می‌کنند و حداکثر شیوع سنی آن در حدود ۲۸ سالگی است.

یک اوج دیگر شیوع سنگ‌های ادراری در ۵۵ سالگی است که تقریباً مختص به سنگ‌های عفونی و در زنان است. سنگ‌های کلیه در مردان ۴ برابر زنان است اما اگر تنها سنگهای عفونی را در نظر داشته باشیم نسبت مرد به زن ۲ به ۳است.

آب و هوای گرم و قرار گرفتن در موقعیت‌هایی که فرد را مستعد از دست دادن آب بدن می‌کند، می‌تواند ریسک سنگ سازی را افزایش دهد. همچنین سابقۀ خانوادگی تشکیل این سنگ‌ها، اهمیت فراوانی دارد. در افراد مبتلا به سنگ در مقایسه با افراد عادی، احتمال داشتن فامیل درجه اول مبتلا به سنگ کلیه، دو برابر است.

رژیم غنی از کلسیم – سدیم – پروتئین و همچنین عدم تحرک افراد مبتلا به هیپر کلسیوری، افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی مثل التهاب روده یا ایلئوستومی، سابقه ابتلا به عفونت ادراری و بیماری‌های متابولیک، نقرس، عدم تحرک در ابتلا به سنگ نقش دارند.

درد، خونی شدن ادرار و عفونت را از نشانه‌های سنگ‌های ادراریاست اکثر قریب به اتفاق سنگ های ادراری با شروع حاد درد به‌علت انسداد و اتساع ناگهانی سیستم ادراری فوقانی تظاهر می‌کنند. معمولاً شروع درد، ناگهانی و شدید است به گونه‌ای که ممکن است بیمار را از خواب بیدار کند. مکانیسم اصلی ایجاد درد کلیوی، انسداد ادراری است. در کل، سنگ‌های غیر مسدودکننده، به صورت دوره‌ای سبب درد عمقی و مبهم در پهلو یا پشت می‌شوند. اکثراٌ درد بیمار با تهوع و استفراغ نیز همراه است.

معمولاً بیماران دچار خونی شدن آشکار ادرار یا تغییر رنگ گهگاه ادرار (به رنگ چای) می‌شوند. عفونت می‌تواند در همراهی با انسداد در سنگ‌های قسمت فوقانی ایجاد شود. التهاب موضعی ناشی از عفونت، می‌تواند در ایجاد درد مشارکت داشته باشد. همراهی تب با علائم سنگ کلیه، یک اورژانس محسوب می‌شود.
حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع در درمان و دفع سنگ مفید است.

بیماران باید رژیم غذایی را رعایت کنند و در طول روز حداقل چهار لیتر آب بنوشند، از فعالیت زیاد بپرهیزند، با مشاهده نخستین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهند و مراقب افزایش میزان اوره و کراتیین خود باشند.

اکثر سنگ‌های حالب خود به خود دفع می‌شوند و به مداخله نیاز ندارند. احتمال دفع سنگ‌های ۵-۴ میلی‌متری حالب، ۵۴۰ تا ۵۰ درصد است. معمولاً زمان دفع سنگ‌ها طی ۶ هفته پس از آغاز علایم است. هر چه سنگ در قسمت پائین‌تر حالب قرار داشته باشد، احتمال دفع آن افزایش می‌یابد.

هدف فوری درمان درد و هدف طولانی جلوگیری از تخریب کلیه است. هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکن‌های مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی اساس درمان انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.

جراحی بسته سنگ کلیه PCNL  

_ حداقل روزی ۶ تا ۸ لیوان مایعات مصرف کنید. در صورتی که تکرر ادرار، شما را آزار می دهد مصرف مایعات بعد از شام را کم کنید.

_ دو روز بعد از ترخیص می توانید حمام نموده وپانسمان را بردارید. نیاز به پانسمان مجدد نیست مگر که پزشک اورولوژی به شما بگوید.

_ از فعالیت شدید و سنگین تا زمانی که پزشک اورولوژی به شما اجازه دهد بپرهیزید.

_ شما می توانید قدم زده واز پله بالا بروید.

_ از فعالیت جنسی تا زمانی که پزشک اورولوژی به شما اجازه بدهد بپرهیزید.

_ در صورتی که برای شما دارو تجویز شده است دوره درمان آن را کامل کنید.

_ ادرار شما ممکن است خونی باشد این خون با مصرف مایعات وبه مرور زمان کم می شود.

_ همانگونه که قبلاً ذکر شد ممکن است بین کلیه و مثانه شما، لوله ای به نام ( دبل جی ) تعبیه شده باشد که موجب تسهیل دفع سنگ وادرار می گردد. دبل جی گاهی باعث تکرر ادرار، سوزش ادرار و خون در ادرار می شود که با مرور زمان و مصرف مایعات بهبود می یابد این لوله باید یک ماه بعد خارج شود.

جراحی PCNL

_ بیمار ۱ روز زودتر در بیمارستان بستری می گردد. ( بیمار باید تمامی آزمایشها و عکسهای مربوط به بیماری را همراه داشته باشد.)

_ بیمار باید از شب قبل از عمل ناشتا باشد.

_ بیمار باید ناحیه تناسلی، پهلو، پشت وشکم خود را اصلاح نماید.

_ به منظور کاهش خونریزی به هنگام عمل وبعد از آن معرف داروهایی مثل آسپرین وسایر داروی ضدالتهاب از ۱۰ روز قبل از عمل قطع گردد.

_ در صورت داشتن بیماری خاص مثل دیابت، بیماری قلبی، آسم، فشار خون، بیماری های خونریزی دهنده و… پزشک اورولوژی یا پرستار باید مطلع گردند.

مراقبتهای بعد از جراحی  بسته PCNL  سنگ در حین بستری

_ شما تا صبح روز بعد از جراحی اجازه خارج شدن از تخت و خوردن آب وغذا را ندارید. در صورتی که پزشک اورولوژی شما اجازه دهد می توانید از تخت خارج شده، مایعات وسپس غذا مصرف نمایید.

_ شما بعد از جراحی سوند فولی دارید. سوند فولی لوله ای است که از طریق مجرای ادرار شما تعبیه شده است وسر آن داخل مثانه بوده وادرار شما از طریق آن به داخل یک کیسه تخلیه می شود.

_ گاهی برای تخلیه ادرار از کلیه شما، که جراحی شده است لوله ای در آن تعبیه می شود که از پهلوی شما خارج می شود.

_ گاهی برای تخلیه بهتر ادرار ودفع بهتر تکه های ریز سنگ، لوله ای بین کلیه و مثانه شما درون بدن تعبیه می شود ( دبل جی ) ویکماه یا بیشتر در بدن شما باقی می ماند وشما آنرا نمی بینید که بعد از مدت معینی ( یک تا دو ماه ) حتماً باید توسط پزشک اورولوژی خارج شود.

_ به طور معمول شما روز دوم بعد از انجام جراحی پس از خارج کردن سوند فولی از بیمارستان مرخص می شوید.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: