post_image

علت عفونت کلیه‌ها

کلیه به چند شکل ممکن است عفونی شود؛ اولین حالت این که میکروب عفونت‌زا از قسمت‌های پایینی دستگاه ادراری، به کلیه رفته و ایجاد عفونت ‌کند. در صورت وجود انسداد در مسیر یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری این مشکل زیاد اتفاق می‌افتد. انتشار از طریق خون نحوه دیگر ابتلای کلیه است که معمولا در نوزادان شاهد آن هستیم.گاهی هم انتشار مستقیم عفونت از اعضای مجاور صورت می‌گیرد به عنوان مثال در بیماری التهابی لگنی، عفونت ممکن است به کلیه نیز منتقل شود.

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریال کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود. شایعترین علت ایجاد پیلونفریت حاد باکتری اشیرشیاکلی E.Coli می‌باشد (در ۸۰% موارد) از دیگر ارگانیسمهای عامل می‌توان به میکروبهای کلبسیلا ، پروتئوس ، سودومونا ، انتروباکتر و … اشاره کرد. معمولا عامل عفونت‌زا از بخشهای پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود. وجود ریفلاکس (برگشت ادراری به کلیه) موجب افزایش ریسک پیلونفریت حاد می‌شود.

گسترش خونی عفونت معمولا به دنبال عفونت خون با استافیلوکوک (سپتی سمی) روی می‌دهد در این حالت بیشتر احتمال دارد که آبسه کلیه ایجاد شود.

التهاب مثانه (سیستیت)

التهاب مثانه در اثر عفونت ایجاد مى‌شود. باکترى معمولاً از طریق پیشابراه وارد مثانه مى‌شود. در نتیجه عفونت مثانه به علت کوتاه‌تر بودن پیشابراه در زنان بیسیار شایع‌تر است. بنابراین تعجبى ندارد که عفونت مثانه و معمولاً در اثر آمیزش جنسى و به‌دلیل وارد شدن فشار به پیشابراه که ممکن است باکترى‌ها را به‌طرف بالا و مثانه براند، ایجاد شود. این عارضه اغلب هنگام حاملگى به‌دلیل فشار جنین روى مثانه و ایجاد انسداد موقتى نیز بروز مى‌کند. عفونت‌هاى مثانه در مردان نادر هستند و در صورت بروز اغلب با عفونت‌هاى غدّه پروستات  یا سنگ‌هاى مثانه همراه هستند.

بیماری عفونت مثانه

سیستیت‌ بینابینی‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ نوع‌ التهاب‌ دیواره‌ مثانه‌، سیستیت‌ بینابینی‌ علایمی‌ شبیه‌ سیستیت‌ (عفونت‌ باکتریایی‌ مثانه‌) دارد، اما کشت‌ ادرار از نظر باکتری‌ در آن‌ منفی‌ است‌ و دادن‌ آنتی‌بیوتیک‌ معمولاً کمکی‌ نمی‌کند. سن‌ متوسط‌ شروع‌ این‌ بیماری‌ حدود ۴۰ سالگی‌ است‌، اما این‌ بیماری‌ می‌تواند در زنان‌ در تمام‌ سنین‌ بروز کند. علایم‌ از خفیف‌ تا شدید متغیرند.

تشخیص عفونت مثانه

بررسی‌ اولیه‌ عبارتند از آزمایش‌ ادرار (که‌ معمولاً طبیعی‌ است‌) و معاینه‌ لگنی‌. در هر حال‌ باید بیماری‌هایی‌ که‌ علایم‌ شبیه‌ این‌ بیماری‌ را دارند (مثلاً عفونت‌ مثانه‌، مشکلات‌ کلیوی‌،

عفونت‌های‌ مجرای‌ تناسلی‌، آندومتریوز و بیماری‌های‌ آمیزشی‌) رد شوند. اگر سایر بررسی‌ها منفی‌ باشند، اغلب‌ توصیه‌ به‌ انجام‌ سیستوسکپی‌ می‌شود. در این‌ روش‌ از یک‌ وسیله‌ باریک‌ که‌ سر آن‌ منبع‌ نورانی‌ قرار دارد برای‌ دیدن‌ داخل‌ مثانه‌ استفاده‌ می‌شود. همراه‌ با انجام‌ آن‌ نمونه‌برداری‌ نیز انجام‌ می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان‌ وجود داشته‌ باشد مشخص‌ شود. یک‌ مزیت‌ دیگر سیستوسکپی‌ این‌ است‌ که‌ با انجام‌ آن‌ غالباً علایم‌ تخفیف‌ می‌یابند. زیرا در سیستوسکپی‌، مثانه‌ با آب‌ پر و متسع‌ می‌شود و ظرفیت‌ آن‌ افزایش‌ می‌یابد.

نسبت به گروه سنی ۱۰تا۱۵ سال باید توجه بیشتری داشته باشیم و بخواهیم که پیگیری شود و خوشبختانه در اکثریت هم مشکل خاصی پیش نمی‌آید و باید در آن تعداد اندک هم بتوانیم با آزمایش و تست‌های تشخیصی به تشخیص برسیم.»

فرم خانوادگی بیماری از یک والد ناشی می‌شود (یک ژن واحد که از یکی از والدین به ارث برسد برای ایجاد اختلال کفایت می کند.) اگر یک والد مبتلا به بیماری باشد، فرزند وی ۵۰ درصد احتمال به ارث بردن بیماری را دارد در این موارد معمولا اعضای متعددی از خانواده گرفتار هستند.

«شیوع خون در ادرار در بعضی از خانواده‌ها به دلیل ژنتیک وجود دارد یا به عبارتی در این گروه خانواده‌ها که به اصطلاح هماچوری ایزوله می‌گویند وجود دارد که می‌تواند ناشی از بعضی بیماری‌های کلیوی باشد. ولی الزاما به معنی خطرناک برای بیماران نیست.

هماچوری عود کننده خوش خیم نسبتا در میان قهرمانان ورزشی مخصوصا دوندگان مسافت‌های طولانی شایع است. علت حضورخون در ادرار روشن نیست ولی میزان بروز هماچوری ناشی از ورزش نسبت مستقیم با شدت و مدت فعالیت ورزشی دارد.

معمولا هماچوری ۲۴ ساعت بعد از قطع فعالیت ورزشی از میان می‌رود. کسانی که بافت عضلانی زیادی دارند امکان دارد که کراتینین سرم آنها بالا باشد و نباید به اشتباه به آن مارک نارسایی کلیه چسبانده شود. «کسانی که بیماری برگردارند این افراد علائم شایعشان خون در ادرار است. اگر فقط خون در ادرار باشد کاری به مریض نداریم ولی اگر پروتئین در ادرار ظاهر شود آن موقع است که لازم می‌شود یک سری درمان‌ها انجام شود.»

منبع : متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک