post_image

مثانه عصبی

مثانه عصبی یکی از اختلالات عملکرد مثانه می‌باشد که بدنبال آسیب سیستم عصبی ایجاد می‌شود. براساس محل درگیری و نوع درگیری عصبی به دو نوع تقسیم می‌گردد:
- مثانه بیش فعال یا انقباضی
- مثانه شل
کسانی که مثانه بیش فعال مبتلا هستند، بسیار کم یا اصلاً کنترلی به عملکرد مثانه ندارند. مثانه بطور خودبه خود و مکرر تخلیه می‌گردد و تخلیه بطور کامل انجام نمی‌گیرد. به همین دلیل خطر ابتلا به عفونتهای ادراری در این افراد افزایش می‌یابد.
مثانه شل خصوصیات متفاوتی دارد. در این افراد قسمتی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز هنگام پرشدن مثانه، را دارد، دچار اختلال شده‌است در نتیجه با افزایش اندازه و ظرفیت مثانه روبرو خواهیم شد. زمانی که فشار ادرار در مثانه به اندازه‌ای برسد که ماهیچه‌های دریچه خروجی ادرار توانایی غلبه بر آن را نداشته باشد، ادرار شروع به ریزش می‌کند. در این نوع اختلال مثانه نیز مانند مثانه انقباضی، مثانه بطور کامل تخلیه نمی‌گردد.

مثانه بیش فعال (Overactive bladder)

اگر روزانه ۸ بار یا بیشتر یا در هنگام شب بیشتر از دو بار جهت دفع ادرار به توالت می‌‌روید احتمالاً به مثانه بیش فعال مبتلا هستید.

عفونت مثانه

معمولاً به وسیله آزمایش هاى تشخیصى مانند آزمایش ادرار، سیستوسکوپى و سونوگرافى انجام مى گیرد. در عین حال درمان دارویى هم صورت گرفته و از آنتى بیوتیک ها و داروهاى ضداسپاسم استفاده مى شود. انتظار مى رود که با درمان به موقع، عفونت در کمتر از دو هفته خوب شود اما عود آن هم شایع است. ناکافى بودن درمان مى تواند سبب عفونت مزمن مجارى ادرار و نهایتاً نارسایى کلیه شود

عوارض پرکاری مثانه 

افزایش خطر زمین خوردن و شکستگی‌ها
افزایش خطر بستری شدن در بیمارستان
ابتلا به افسردگی

تاثیر پرکاری مثانه بر کیفیت زندگی

پرکاری مثانه تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر کیفیت زندگی فرد دارد و زندگی روزمره را از جنبه‌های گوناگون تحت تاثیر قرار می‌دهد که شامل: جنبه‌های روانی، اجتماعی، وابستگی، شغلی، جنسی و جسمی است.
از منظر روان شناسی، افراد مبتلا به پرکاری مثانه ممکن است:
اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و از این که بر دوش خانواده و دوستانشان باری هستند، احساس گناه کنند.
آن‌ها هم چنین از بوی ادرار می‌ترسند.
این افراد ممکن است ارتباطات اجتماعی خود را کاهش داده و مسافرت‌هایشان را به مناطقی که دستشویی ندارند محدود کنند.
لباس‌های زیر خاصی می‌پوشند و از رختخواب‌های محافظ استفاده می‌کنند. هم چنین ممکن است لباس زیاد و تیره بپوشند تا لباس‌های زیر محافظ خود را پنهان کنند.
موجب غیبت فرد از محل کار و کاهش بازدهی و محدودکردن یا توقف فعالیت‌های بدنی فرد می‌شود.
تاثیر منفی بر روابط جنسی فرد دارد و مبتلایان به خاطر ترس از نشت یا بوی ادرار از داشتن روابط جنسی اجتناب می‌کنند.

 

دیابت و بیماری مثانه

تنها با کنترل قند خون‌تان می‌توانید از پدید آمدن این روند تخریبی و افتادن در این چرخه معیوب پیشگیری کنید.
وقتی که فردی به دیابت مبتلا می‌شود به مرور زمان این بیماری روی سیستم عصبی خودکار که به مثانه و مجاری ادرار عصب‌دهی می‌کند و احساس پر شدن و یا تخلیه ادرار را به وجود می‌آورد، تاثیر می‌گذارد. برای همین فرد احساس ادرار کمتری می‌کند، یعنی با اینکه مثانه‌اش پر است اما برای تخلیه ادرار نمی‌رود. حتی با گذشت زمان تخلیه مثانه هم دچار مشکل می‌شود و عضلات مثانه به خوبی نمی‌توانند منقبض شوند و ادرار را تخلیه کنند. به همین دلیل ادرار در مثانه باقی می‌ماند. موضوع ناراحت‌کننده دیگری که در پی این باقی ماندن ادرار در مثانه پیش می‌آید، بالا رفتن احتمال عفونت ادراری است.
افراد دیابتی (به خصوص آنها که کنترل مناسبی روی قند خون‌شان ندارند) بدون اینکه هیچ علامتی را گزارش کنند مبتلا به عفونت ادراری هستند، البته در بعضی از آنها نیز علامت‌های سوزش ادرار و تکرر ادرار و تب دیده می‌شود. اتفاق دیگری که در اثر تخریب سیستم عصب‌رسانی مثانه می‌افتد آن است که به تدریج و در اثر باقی ماندن ادرار در مثانه، حجم آن زیاد می‌شود و نوعی بی‌اختیاری ادرار ایجاد می‌شود. مثانه آن قدر پر می‌شود که به صورت سرریز، نشت ادرار دارد و این در حالی است که فرد مشکلی را احساس نمی‌کند و مراجعه به پزشک ندارد.
حتما پس از مطالعه این مطلب می‌پرسید حالا که داستان تخریب به اینجا رسیده است و یک فرد دیابتی قادر به تخلیه کامل ادرار نیست چه باید بکند؟ در مراحل اولیه با برخی آموزش‌ها به فرد توصیه می‌کنیم هر ۳،۴ ساعت یک بار حتی اگر هم حس ادرار ندارد به دست‌شویی برود و با تحریک قسمت‌های تحتانی شکم مثانه را تحریک به تخلیه کند. البته برخی داروها نیز تجویز می‌شود که به مثانه کمک می‌کند تخلیه انجام دهد. اما باز هم نکته‌ای که باید مدام به خود یادآوری کنید کنترل مرتب قند خون است، چراکه هم در پیشگیری و هم در درمان بسیار موثر واقع می‌شود. شما با این اقدام حتی می‌توانید به بدن‌تان کمک کنید که از عوارض تدریجی دیابت رها شود.

منبع : پزشک مثانه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک