post_image

 

مثانه عصبی

مثانه عصبی یکی از اختلالات عملکرد مثانه می‌باشد که بدنبال آسیب سیستم عصبی ایجاد می‌شود. براساس محل درگیری و نوع درگیری عصبی به دو نوع تقسیم می‌گردد:
- مثانه بیش فعال یا انقباضی
- مثانه شل
کسانی که مثانه بیش فعال مبتلا هستند، بسیار کم یا اصلاً کنترلی به عملکرد مثانه ندارند. مثانه بطور خودبه خود و مکرر تخلیه می‌گردد و تخلیه بطور کامل انجام نمی‌گیرد. به همین دلیل خطر ابتلا به عفونتهای ادراری در این افراد افزایش می‌یابد.
مثانه شل خصوصیات متفاوتی دارد. در این افراد قسمتی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز هنگام پرشدن مثانه، را دارد، دچار اختلال شده‌است در نتیجه با افزایش اندازه و ظرفیت مثانه روبرو خواهیم شد. زمانی که فشار ادرار در مثانه به اندازه‌ای برسد که ماهیچه‌های دریچه خروجی ادرار توانایی غلبه بر آن را نداشته باشد، ادرار شروع به ریزش می‌کند. در این نوع اختلال مثانه نیز مانند مثانه انقباضی، مثانه بطور کامل تخلیه نمی‌گردد.

مثانه بیش فعال (Overactive bladder)

اگر روزانه ۸ بار یا بیشتر یا در هنگام شب بیشتر از دو بار جهت دفع ادرار به توالت می‌‌روید احتمالاً به مثانه بیش فعال مبتلا هستید.

عفونت مثانه

معمولاً به وسیله آزمایش هاى تشخیصى مانند آزمایش ادرار، سیستوسکوپى و سونوگرافى انجام مى گیرد. در عین حال درمان دارویى هم صورت گرفته و از آنتى بیوتیک ها و داروهاى ضداسپاسم استفاده مى شود. انتظار مى رود که با درمان به موقع، عفونت در کمتر از دو هفته خوب شود اما عود آن هم شایع است. ناکافى بودن درمان مى تواند سبب عفونت مزمن مجارى ادرار و نهایتاً نارسایى کلیه شود

عوارض پرکاری مثانه 

افزایش خطر زمین خوردن و شکستگی‌ها
افزایش خطر بستری شدن در بیمارستان
ابتلا به افسردگی

تاثیر پرکاری مثانه بر کیفیت زندگی

پرکاری مثانه تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر کیفیت زندگی فرد دارد و زندگی روزمره را از جنبه‌های گوناگون تحت تاثیر قرار می‌دهد که شامل: جنبه‌های روانی، اجتماعی، وابستگی، شغلی، جنسی و جسمی است.
از منظر روان شناسی، افراد مبتلا به پرکاری مثانه ممکن است:
اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و از این که بر دوش خانواده و دوستانشان باری هستند، احساس گناه کنند.
آن‌ها هم چنین از بوی ادرار می‌ترسند.
این افراد ممکن است ارتباطات اجتماعی خود را کاهش داده و مسافرت‌هایشان را به مناطقی که دستشویی ندارند محدود کنند.
لباس‌های زیر خاصی می‌پوشند و از رختخواب‌های محافظ استفاده می‌کنند. هم چنین ممکن است لباس زیاد و تیره بپوشند تا لباس‌های زیر محافظ خود را پنهان کنند.
موجب غیبت فرد از محل کار و کاهش بازدهی و محدودکردن یا توقف فعالیت‌های بدنی فرد می‌شود.
تاثیر منفی بر روابط جنسی فرد دارد و مبتلایان به خاطر ترس از نشت یا بوی ادرار از داشتن روابط جنسی اجتناب می‌کنند.

تاثیر سم بوتولینوم بر پرکاری مثانه  

اگرچه در حال حاضر تزریق سم بوتولینوم به مثانه به وسیله FDA تایید نشده، اما در کنترل پرکاری مثانه مقاوم به درمان‌های استاندارد، به صورت تاییدنشده به کار می‌رود.
نتایج یک بررسی نشان داد که تزریق سم بوتولینوم به درون مثانه نسبت به دارونما ارجحیت دارد.
دوزهای پایین سم بوتولینوم (۱۰۰ تا ۱۵۰ واحد) اثرات سودمندی دارد، اما دوزهای بالاتر (۳۰۰ واحد) موثرتر هستند.

عفونت‌ در مثانه‌ یا کلیه‌ها. علایم‌ در این‌ حالت‌ عبارتند از کمردرد، تب‌ و استفراغ‌
انسداد ادراری‌

عفونت‌ مثانه‌ در زنان‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ یا عفونت‌ مثانه‌

دیابت و بیماری مثانه

تنها با کنترل قند خون‌تان می‌توانید از پدید آمدن این روند تخریبی و افتادن در این چرخه معیوب پیشگیری کنید.
وقتی که فردی به دیابت مبتلا می‌شود به مرور زمان این بیماری روی سیستم عصبی خودکار که به مثانه و مجاری ادرار عصب‌دهی می‌کند و احساس پر شدن و یا تخلیه ادرار را به وجود می‌آورد، تاثیر می‌گذارد. برای همین فرد احساس ادرار کمتری می‌کند، یعنی با اینکه مثانه‌اش پر است اما برای تخلیه ادرار نمی‌رود. حتی با گذشت زمان تخلیه مثانه هم دچار مشکل می‌شود و عضلات مثانه به خوبی نمی‌توانند منقبض شوند و ادرار را تخلیه کنند. به همین دلیل ادرار در مثانه باقی می‌ماند. موضوع ناراحت‌کننده دیگری که در پی این باقی ماندن ادرار در مثانه پیش می‌آید، بالا رفتن احتمال عفونت ادراری است.
افراد دیابتی (به خصوص آنها که کنترل مناسبی روی قند خون‌شان ندارند) بدون اینکه هیچ علامتی را گزارش کنند مبتلا به عفونت ادراری هستند، البته در بعضی از آنها نیز علامت‌های سوزش ادرار و تکرر ادرار و تب دیده می‌شود. اتفاق دیگری که در اثر تخریب سیستم عصب‌رسانی مثانه می‌افتد آن است که به تدریج و در اثر باقی ماندن ادرار در مثانه، حجم آن زیاد می‌شود و نوعی بی‌اختیاری ادرار ایجاد می‌شود. مثانه آن قدر پر می‌شود که به صورت سرریز، نشت ادرار دارد و این در حالی است که فرد مشکلی را احساس نمی‌کند و مراجعه به پزشک ندارد.
حتما پس از مطالعه این مطلب می‌پرسید حالا که داستان تخریب به اینجا رسیده است و یک فرد دیابتی قادر به تخلیه کامل ادرار نیست چه باید بکند؟ در مراحل اولیه با برخی آموزش‌ها به فرد توصیه می‌کنیم هر ۳،۴ ساعت یک بار حتی اگر هم حس ادرار ندارد به دست‌شویی برود و با تحریک قسمت‌های تحتانی شکم مثانه را تحریک به تخلیه کند. البته برخی داروها نیز تجویز می‌شود که به مثانه کمک می‌کند تخلیه انجام دهد. اما باز هم نکته‌ای که باید مدام به خود یادآوری کنید کنترل مرتب قند خون است، چراکه هم در پیشگیری و هم در درمان بسیار موثر واقع می‌شود. شما با این اقدام حتی می‌توانید به بدن‌تان کمک کنید که از عوارض تدریجی دیابت رها شود.

 التهاب مثانه (سیستیت)

التهاب مثانه در اثر عفونت ایجاد مى‌شود. باکترى معمولاً از طریق پیشابراه وارد مثانه مى‌شود. در نتیجه عفونت مثانه به علت کوتاه‌تر بودن پیشابراه در زنان بیسیار شایع‌تر است. بنابراین تعجبى ندارد که عفونت مثانه و معمولاً در اثر آمیزش جنسى و به‌دلیل وارد شدن فشار به پیشابراه که ممکن است باکترى‌ها را به‌طرف بالا و مثانه براند، ایجاد شود. این عارضه اغلب هنگام حاملگى به‌دلیل فشار جنین روى مثانه و ایجاد انسداد موقتى نیز بروز مى‌کند. عفونت‌هاى مثانه در مردان نادر هستند و در صورت بروز اغلب با عفونت‌هاى غدّه پروستات  یا سنگ‌هاى مثانه همراه هستند.

تشخیص عفونت مثانه

بررسی اولیه تشخیصی عبارتند از: آزمایش ادرار (که معمولا طبیعی است) و معاینه لگن.

برای تشخیص این بیماری، باید بیماری‌هایی که علایمی شبیه این بیماری را دارند (مثل عفونت مثانه، مشکلات کلیوی، عفونت‌های مجرای تناسلی، آندومتریوز و بیماری‌های آمیزشی) از نظر پزشک رد شوند

اگر سایر بررسی‌ها منفی باشند، اغلب، انجام سیستوسکوپی توصیه می‌شود. در این روش از یک وسیله باریک که سر آن منبع نورانی قرار دارد، برای دیدن داخل مثانه استفاده می‌شود. همراه با انجام آن نمونه‌برداری نیز انجام می‌گیرد تا احیاناً اگر سرطان وجود داشته باشد مشخص شود. یک مزیت دیگر سیستوسکوپی این است که با انجام آن، غالبا علایم تخفیف می‌یابند، زیرا در سیستوسکپی، مثانه با آب پر و متسع می‌شود و ظرفیت آن افزایش می‌یابد.

عفونت مثانه درد و سوزش هنگام دفع ادرار و تمایل مکرر به دفع ادرار به مقدار اندک است. شما اغلب یک درد سوزشى را زیر ناف در محلى که مثانه قرار دارد، احساس مى‌کنید. تب و ادرار خونى شایع نیستند و در صورت بروز لازم است فوراً به پزشک مراجعه شود.

درمان عفونت مثانه

 مقادیر زیادى آب بنوشید و مثانه خود را تا حد امکان خالى کنید. مصرف محلول نصف قاشق چایخورى جوش شیرین در نصف لیوان آب هر ۳ تا ۴ ساعت ممکن است به قلیائى کردن ادرار شما کمک کند. این درمان را بیش از ۴۸ ساعت ادامه ندهید. پزشک ممکن است آنتى‌بیوتیک تجویز کند که فوراً علائم را برطرف مى‌کند. پزشک ممکن است یک مسکن ادرارى نیز تجویز کند که تنها تا زمان وجود سوزش ادرار مصرف مى‌شود. عفونت‌هاى مثانه در مردان انجام آزمایش‌هائى را براى کشف علت زمینه‌اى عفونت الزامى مى‌‌سازد.

منبع : پزشک مثانه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک