بیماری و مشکلات بیضه

علت واریکوسل

داخل سیاهرگ‌های بدن دریچه‌هایی وجود دارد که از برگشت خون به عقب جلوگیری می‌کنند. حال اگر این دریچه‌ها آسیب ببینند، خون به‌راحتی به عقب برمی‌گردد و باعث اتساع سیاهرگ‌ها می‌شود و در بدن رگ‌های کوچک به رگ‌های بزرگ می‌ریزند. حال اگر انسدادی در رگ بزرگ وجود داشته باشد، خون در رگ‌های کوچکی که به آن می‌ریزند، پس زده و باعث گشاد شدن رگ‌های کوچک می‌شود. سیاهرگ بیضه سمت چپ، سرانجام به سیاهرگ کلیه چپ می‌ریزد. اگر مرد بالای ۴۰ سال ناگهان دچار واریکوسل بیضه چپ شود، یک دلیل آن این است که سرطان کلیه باعث مسدودشدن سیاهرگ کلیه و پس زدن خون در سیاهرگ بیضه همان‌طرف شده است.

بیماریواریکوسل یا واریسی شدن عروق بیضه در ۱۰درصد مردان بالغ مشاهده میگردد وشایعترین عامل ناباروری مردان می باشد و تنها درمان قطعی آن جراحیمیباشد. نوع شدید یا درجه ۳ آن معافیت دائمی پزشکی از خدمت سربازی خواهدداشت.

انواع واریکوسل ازنظر شدت بیماری

بیماری واریکوسل ازنظر شدت به ۳ درجه تقسیم بندی می گردد. در نوع درجه ۱اتساع عروق فقط حین فشار شکمی در لمس توسط پزشک قابل لمس، و تشخیص می باشد. در نوع درجه ۲ با فشار شکمی، اتساع عروق، قابل مشاهده می گردد. و در نوعدرجه ۳ حتی بدون فشار شکمی، اتساع عروق، درحالت ایستاده قابل مشاهده میباشد. لازم به ذکر است نوع درجه ۳ آن ازنظر قانون خدمت سربازی در ایرانمعافیت دائم و انواع درجه ۱ و ۲ معافیت از رزم خواهد داشت

هیدروسل

گاهی در اثر التهاب، عفونت یا آسیب دیدگی مایعات در کیسه ی بیضه و به دور بیضه جمع می شوند. این حالت تورمی بدون درد ایجاد می کند.

تشخیص هیدروسل

از آنجا که مایع هیدروسل معمولا شفاف است، پزشک برای تشخیص آن از آزمایش عبور نور از میان کیسه بیضه استفاده می‌کند. گذر نور نشان‌دهنده وجود مایع شفاف است ولی تشخیص، قطعی نیست زیرا ممکن است حالت‌های دیگر همچون فتق نیز وجود داشته باشد. در صورتی که پزشک به ایجاد هیدروسل به علت وجود التهاب مشکوک باشد، آزمایش‌های خون و ادرار مشخص خواهند کرد که آیا علت هیدروسل التهاب اپیدیدیم است یا خیر؟در مواردی که مایع احاطه‌کننده بیضه‌ها، مانع لمس آنها ‌شود، از روش‌های تشخیصی دیگر نظیر سونوگرافی استفاده خواهد شد. سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، برای ایجاد تصاویر اجزای داخل بدن انجام می‌شود و برای بررسی احتمال وجود توده یا علل دیگر تورم کیسه بیضه نیز به کار می‌رود. در پسر بچه‌ها معمولا هیدروسل طی یک سال به طور خود بخود محو می‌شود اما اگر پس از یک سال از بین نرفت یا به بزرگ شدن ادامه داد، به جراحی نیاز خواهد داشت. البته کشیدن مایع هیدروسل در بچه‌ها به دلیل خطر عفونت به هیچ‌وجه نباید انجام شود. در بزرگسالان نیز اغلب هیدروسل خودبخود از بین می‌رود و زمانی به درمان نیاز پیدا می‌کند که آنقدر بزرگ شود که غیرقابل تحمل یا بد شکل باشد.

علایم سرطان بیضه

در ابتدای بیماری که هنوز سرطان محدود به بیضه است و به اصطلاح متاستاز نداده (یعنی به سایر نقاط بدن گسترش نیافته)، اغلب بزرگی بیضه‌ها، وجود توده‌ در بیضه و یا درد بیضه از علایم بیماری هستند ولی با پیشرفت بیماری و با توجه به محل متاستاز، ممکن است علایمی مثل کمردرد، درد زیر شکم، درد بیضه‌ها و احساس ناراحتی در آنها و ورم پاها ایجاد شود.
اغلب مردان خودشان با لمس توده و یا سایر علایم گفته شده، متوجه ابتلا به سرطان بیضه می‌شوند. برای تشخیص سریع این بیماری تمام مردان باید پس از سن بلوغ ماهی یک‌‌بار بیضه‌های خود را مورد معاینه قرار دهندو بهتر است که این کار بعد از یک دوش آب گرم انجام شود چون در این زمان به علت اثر گرما، پوست اسکروتوم یا کیسه بیضه شل‌تر است و معاینه دقیق‌تر خواهد بود.
در هنگام معاینه باید از هر دو دست کمک گرفته شود تا هر گونه تورم، توده و یا حتی تغییر درشکل یا اندازه بیضه‌ها مشخص شود. در صورت وجود هر یک از موارد نامبرده شده، باید سریع به پزشک مراجعه کرد. برای تا‡یید تشخیص پزشک از آزمایشات و روش‌های مختلفی مثل اندازه‌گیری تومور مارکرها (موادی که در صورت وجود سرطان در خون یافت می‌شوند و یا مقدار آنها بالا می‌رود) و یا انجام سونوگرافی از کیسه بیضه می‌توان کمک گرفت.

درمان ورم بیضه

تنها راه درمانی جراحی است. کشیدن آب دور بیضه توسط سرنگ نه تنها بی فایده است (چون بعد از چند روز مجددا مایع جمع می شود) بلکه خطر ایجاد عفونت و بهم زدن راه های لنفاوی بیضه را نیز به همراه دارد. دست نخورده ماندن راه های لنفاوی بیضه در درمان سرطان بیضه اهمیت خیلی زیادی دارد. هیدروسلی که جا افتاده است باید به موقع عمل جراحی شود، به تاخیر انداختن عمل جراحی سبب بزرگ تر شدن کیسه بیضه و ظاهر نامناسب پس از عمل جراحی می شود.

در عمل جراحی هیدروسل، فقط پوششی که سبب ترشح مایع می گردد، برداشته می شود و خود کیسه بیضه‌ دست نخورده باقی می ماند و اگر کیسه بیضه خیلی بزرگ شده باشد، پس از عمل جراحی خود را نمی تواند جمع کند و همیشه بزرگ تر از طرف مقابل باقی می ماند.

هیدروسل در بالغین معمولا یک بیماری خوش خیم است.
• در ۱۰ درصد موارد یک عامل زمینه ای مثل عفونت بیضه و سرطان وجود دارد.
• اگر در لمس قوام کیسه بیضه سفت باشد (نه شبیه بادکنک) باید مشکوک به سرطان بیضه شد و بلافاصله به پزشک مراجعه کرد.
• اگر هیدروسل به ناگهان ایجاد شده باشد، باید به وجود سرطان بیضه مشکوک شد.
• برخلاف هیدروسل در بچه ها، بهبودی خود به خودی در هیدروسل بالغین وجود ندارد.
• بهتر است قبل از این که اندازه هیدروسل بسیار بزرگ شده باشد، آن را عمل جراحی کرد.
• عمل جراحی هیدروسل ساده و کم عارضه می باشد.

سرطان بیضه

سرطان بیضه ، شایع ترین بیماری بین مردان بیست ، چهل ساله است ولی در سالهای دیگر نیز ممکن است ظاهر شود این بیماری هنوز هم از نادر ترین نمونه سرطان در انگلستان است که هر سال یکهزار نفر به جمع سرطانی بیضه می افزاید در هر حال ظرف بیست سال گذشته به تعداد بیماران مبتلا به سرطان بیضه افزوده شده و دلیل آن هنوز نا شناخته است .

سرطان بیضه هنگامی توسعه و رشد می یابد که سلول های جرمی که در درون بیضه هاست منقسم شوند و بگونه ای غیر عادی بالغ گردند . به این حالت و یا به عبارت دیگر به این توموروبستگی وبستگی به آن دارد که حاوی چه نوعی از سلول است .seminmaو یا tratoma و می گویند

تمام سرطانهای بیضه را می توان درمان کرد و چنانچه به موقع کشف شوند بیش از۹۰% آنها را می توان درمان نمود بقسمی که بیمار کاملا شفا می یابد البته درمان ها ممکن است مختلف باشند و بستگی به ان دارند که سرطان از نوع (( سمی نوما)) است و یا (( تراتوما)) و آیا ازطریق سیستم لنفاوی بدن و یا خون به سایر قسمتهای بدن بیمار سرایت کرده است یا نه ؟

علت سرطان بیضه ها

سرطان بیضه با آنکه در بین مردانی که بیضه های پایین نیفتاده دارند رایج است ولی علت ان هنوز ناشناخته است قبل از تولد بیضه ها در شکم کودک توسعه می یابد و سپس به داخل کیسه ی بیضه پایین می افتد ( بطرف پایین حرکت می کند ) این کار معمولا بهنگام تولد و یا در اولین سال حیات کودک اتفاق می افتد اگر این تغییر برای هر دو بیضه عملی نگردد خطر ابتلا به سرطان بیضه برای این کودک در آینده بش از سایرین است .

هیچگونه شاهد یا مدرکی وجود ندارد که ثابت کند سرطان بیضه بعلت جراحت ، فعالیتهای جنسی و یا نحوه زندگی فرد به وجود آمده است و مثلا گفته شود بعلت رژیم غذایی ، سیگار کشیدن و یا نکشیدن و یا تنش های روزانه بوده است .

منبع: متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: