بیماری پروستات

از علائم بیماری پروستات می‌توان به مشکل در ادرار کردن، احساس فوریت و یا تکرر ادرار، سفتی و درد متناوب در پایین کمر، لگن یا بالای رانها و ….

علائم بیماری پروستات

* مشکل در ادرار کردن، احساس فوریت و یا تکرر ادرار.

* خون در ادرار و یا مایعات دستگاه تناسلی.

* سوزش ادرار یا ادرار دردناک.

* مشکل در فعالیت جنسی طبیعی.

* سفتی و درد متناوب در پایین کمر، لگن یا بالای رانها.

* بند آمدن ادرار یا قطره قطره آمدن ادرار.

چه بیماریهایی پروستات را درگیر می‌کند؟

 سه گروه بیماری پروستات را تحت تاثیر قرار می‌دهد:

* بزرگ شدن خوش خیم پروستات

* التهاب پروستات یا پروستاتیت

* سرطان پروستات، که یک سوم مردان را تهدید می‌کند.

علل بیماری پروستات

ناتوانی جنسی در مردان انواع مختلف دارد. این ناتوانی اگر در رابطه با ابتلاء به مرضی نباشد یا این که از لحاظ ژنتیکی، ارثی نباشد، بیشتر جنبه روانی و حالات روحی دارد. ناتوانی جنسی در مرد عبارت است از عدم توانایی نزدیکی به همسر خود.

اگر مردی وارد مرحله برانگیختگی شود، بدون اینکه سایر مراحل رابطه زناشویی را کامل کند، پروستات مایع منی تولید می‌کند ولی این مایع خارج نمی‌شود. ممکن است بعدا مقداری از این مایع، خودبه‌خود یا هنگام ادرار خارج شود. پروستات از نظر آناتومی بر بستر راست روده که مدفوع در آن جمع می‌شود، قرار دارد. حین اجابت مزاج به آن فشار وارد می‌شود و باز مقداری مایع منی ممکن است از مجرای ادرار خارج شود. افرادی که دچار یبوست شدید هستند، ممکن است حتی بدون برانگیختگی نیز دچار خروج منی از مجرای ادراری حین اجابت مزاج شوند. ما در حال نشسته، در حقیقت روی پروستات خود می‌نشینیم. نشستن طولانی‌مدت ممکن است باعث خروج مایع منی از مجرا قبل از خروج ادرار شود.

پروستات به مثانه بسیار نزدیک است و گردن مثانه به پروستات باز می‌شود. هنگام ادرار مثانه منقبض می‌شود تا محتویات خود را خالی کند. وقتی آخرین قطرات ادرار از مثانه خارج می‌‌شود، در حقیقت پروستات چلانده می‌شود و اگر به علت التهاب، عفونت یا برانگیختگی جنسی دچار تورم و احتقان شده باشد، چلانده شدن آن ممکن است باعث خروج مقداری مایع منی در انتهای ادرار شود. اگر علت احتقان پروستات، التهاب یا عفونت پروستات باشد، بیمار ممکن است همراه با خروج مایع منی از مجرا در ناحیه بیضه‌ها، کشاله ران، کمر و مقعد احساس درد کند.

این علائم گاهی با سوزش و تکرر ادرار نیز همراه هستند ولی گاهی بیمارانی که به التهاب یا عفونت پروستات مبتلا شده‌اند، فقط ترشح از مجرا دارند. این نوع ترشحات معمولا به دنبال انزال یا اجتناب از برانگیختگی بدون رابطه زناشویی قطع می‌شوند. برای برطرف کردن احتقان پروستات، نشستن در وان گرم به مدت ۱۵-۱۰ دقیقه در روز خیلی موثر است.

هنگام انزال، مایع تولید شده در غده پروستات و کیسه‌های منوی وارد قسمت خلفی مجرای مرد می‌شوند و سپس از طریق دو لوله، اسپرم تولید شده در بیضه‌ها نیز به مجرای خلفی می‌رود و جمعا مایع منی را تشکیل می‌دهد. این مایع منی از طریق مجرای ادراری به بیرون دفع می‌شود. در مردانی که می‌خواهند دیگر صاحب فرزند نشوند، این لوله‌ها را با جراحی قطع می‌کنند. این‌گونه افراد مایع منی بدون اسپرم خواهند داشت. حجم مایع منی در مردان معمولا بین ۶-۲ میلی‌لیتر متفاوت است و هر قدر تعداد نزدیکی‌ها بیشتر باشد، از حجم آن کاسته می‌شود، چون فرصتی برای تولید آن وجود ندارد. برای کامل شدن فرآیند یک رابطه زناشویی طبیعی، باید تمامی مراحل چرخه جنسی کامل شوند. این مراحل به ترتیب عبارتند از: مرحله برانگیختگی، مرحله کفه یا همان تداوم تحریک جنسی، مرحله انزال و بالاخره مرحله فروکش.

تشخیص پروستاتیت مزمن

آزمایش های تشخیص قطعی برای این سندرم وجود ندارد. این سندرم به خوبی شناخته نشده است. هرچند که ۹۰ تا ۹۵ درصد موارد پروستاتیت ها را تشکیل میدهد. سندرم مزبور در هر سنی دیده می شود و بیش از همه در اوایل دهه سوم زندگی روی می دهد.

سندرم ممکن استالتهابی یا غیرالتهابی باشد و همان طور که گفته شد در نوع التهابی، ادرار، مایع منی و سایر مایعات مربوط به پروستات حاوی سلول های چرکی(گلبول های سفید مرده) هستند و در نوع غیرالتهابی این سلول ها یافت نمی شوند.

آزمایش ادرار و ترشحات پروستات از نظر وجود گلبول های سفید، در این سندرم مورد اختلاف نظر است.

مفید بودن PSA خون، تصویر برداری های معمول پروستات و ازمایش از نظر وجود میکروارگانیسم کلامیدیاتراکوماتیس و اوره پلاسما برای تشخیص این سندرم به اثباتنرسیده است.

حساسیت خارج پروستاتی در ناحیه شکم / لگن در نیمی از افراد مبتلا به سندرم درد مزمن لگن وجود دارد.

نکته: مردان مبتلا به پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن نسبت به سایرین بیشتر دچار خستگی مزمن و سندرم روده تحریک پذیر می شوند و ممکن است مقدارPSA خون آنها افزایش یابد.

درمان پروستاتیت مزمن

بررسی و درمان پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن به دلیل ناشناخته بودن علت آن دشوار و چالش برانگیز است.

این بیماری ممکن است به روش های درمانی غیرمتمرکز بر پروستات مانند فیزیوتراپی، روان درمانی و درمان دارویی پاسخ دهد.

« پروتکل درمانی استانفورد» که اخیراً برای درمان این سندرم انتشار یافته است، ترکیبی است از درمان دارویی( شامل داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مثل آمی تریپتیلین و داروهای آرام بخش بنزودیازپین)، روان درمانی{آرام سازی متناقض(paradoxical relaxation)} و فیزیوتراپی(آزاد سازی نقاط برانگیزاننده کف لگن و عضلات شکم و نیز ورزش های شبیه یوگا با هدف شل کردن کف لگن و عضلات شکم).

پروتکل های درمانی کنونی تا حد زیادی بر شل سازی عضلات ناحیه لگن یا مقعد و درمان آرام سازی تدریجی به منظور کاهش استرس ایجادکننده سندرم متمرکز شده اند. فیزیوتراپی بیوفیدبک به منظور آموزش چگونگی کنترل عضلات کف لگن ممکن است مؤثر باشد.

ورزش های هوازی می توانند به بیمارانی که دچار سندرم خستگی مزمن نیستند یا علایم بیماری آنها در اثر ورزش تشدید نمی شود، کمک کنند.** طب سوزنی در بعضی بیماران مفید بوده است.

بعضی شواهد حکایت از آن دارند که آلرژی های غذایی و عدم تحمل به بعضی مواد غذایی ممکن است در تشدید این سندرم نقش داشته باشند. در بعضی از بیماران عدم تحمل به گلوتن یا بیماری سلیاک دیده شده است. در این موارد حذف ماده غذایی عامل می تواند به درمان بیماری کمک کند.

داروهای درمان پروستاتیت مزمن

۱ .داروهای مسدودکننده آلفا(مثل تامسولوسین،آلفوزوسین)به طور متوسط مؤثر هستند و باید حداقل ۳ ماه از آنها استفاده کرد.۲٫ دارویQuercetin در مطالعات تحت کنترل با دارونما مؤثر بوده است. این دارو، بازدارنده ماست سل ها است و التهاب و استرس اکسیداتیو در پروستات را کاهش میدهد و باید روزی ۲ بار، هربار ۵۰۰ میلی گرم به مدت ۴ هفته تجویز شود.

۳ .عصاره گَرده(Cernlton ) نیز در کارآزمایی هابه عمل آمده مؤثر بوده است.۴ .محدود سازی رژیم غذایی، استفاده از داروی گابانتین و آمی تریپتیلین که به طور شایع صورت می گیرد، به طوردقیق مورد ارزیابی قرار نگرفته اند.

نکته:استفاده از آنتی بیوتیک ها در پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن توصیه نمی شود و جراحی تنها در موارد خاص ضرورت دارد.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- پروستات و بیماری های آن

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک