علل بی اختیاری ادراری کودکان

 

یکی از علل احتمالی بی اختیاری ادراری کودکان در طول روز، بیش فعال بودن مثانه است. از علل دیگر می توان از نگه داشتن ارادی ادرار به مدت طولانی نام برد.* یبوست و نوشیدن یا خوردن مواد حاوی کافئین (که موجب افزایش حجم ادرار می شوند) می توانند باعث شب ادراری کودکان شوند.* در بسیاری از موارد، بی اختیاری کودکان با افزایش سن برطرف می شود. شب ادراری کودکان را می توان با داروی دسموپرسین یاDDAVPکه موجب افزایشADH می شود و اخیراً نوع خوراکی ان به شکل قرص در دسترس قرار گرفته درمان کرد. از اسپری داخل بینی دسموپرسین هم می توان در کودکان استفاده کرد. داروی دیگرمورد استفاده در شب ادراری کودکان، ایمپیرامین است که برمغز و نیز مثانه اثر می کند و در ۷۰درصد موارد، موجب کنترل شب ادراری به صورت کوتاه مدت می شود.

آموزش ورزش های تقویت کننده و همزمان کننده عضلات مثانه و پیشابراه ممکن است به کنترل ادرار کودک کمک کند.* می توان با استفاد از ابزارهای هشداردهنده دارای بالشتک حساس به آب که در شلوار قرار می گیرند و دارای باتری و زنگ هشداردهنده هستند و به محض خارج شدن ادرار زنگ می زنند، فرد را از خواب بیدارکرد تا برای ادرارکردن به توالت برود.

عوارض شب ادراری

مشکلات و عواقب بیماری شب ادراری چیست؟ علت شب ادراری هر چه باشد در نهایت می تواند تبعاتی را برای کودک به همراه داشته باشد. ایجاد شرمساری و خجالت کودک در برابر والدین، کاهش اعتماد به نفس، ترس از مورد تمسخر قرارگرفتن توسط دیگران و افت تحصیلی در کودکان سنین مدرسه خود می تواند افزایش اضطراب و نگرانی کودک و نهایتاً تشدید بیماری را به همراه داشته باشد. از طرف دیگر شب ادراری کودک خود باعث تحمیل بار اضافی بر دوش والدین می شود که انتظار دارند کودکشان همانند سایرین توانایی کنترل ادرارش را داشته باشد. واکنش های منفی والدین که گاهی به طور ناخواسته و غیر مستقیم نسبت به کودک صورت می گیرد در پایداری یا تشدید این اختلال نقش مهمی دارد.

آیا بیمار مبتلا به شب ادراری حتماً باید توسط پزشک معاینه شود؟ اگرچه این بیماری در اکثر موارد خود به خود و بدون عارضه بهبود می یابد ولی حتماً لازم است بیمار توسط پزشک معاینه شود و علل عضوی بیماری رد شود. در موارد زیر مراجعه به پزشک کاملاً ضروری است: ۱) شب ادراری ثانویه باشد. ۲) غیر از شب ادراری علائم دیگری هم وجود داشته باشد. ۳) روز ادراری هم وجود داشته باشد. ۴) سن بیمار بالاتر ۶ سال باشد.

علت شب ادراری

شب ادراری به چه علت هایی می تواند ایجاد شود؟ تقریباً تمام وارد شب ادراری اولیه (۹۵ درصد موارد) به علت کم بودن ظرفیت مثانه به دلیل اختلال در سیر تکاملی دریچه پیشابراه است که قادر به نگهداری مقدار زیاد ادرار در مثانه نیست. البته پریشانی و اضطراب والدین و کودک ممکن است باعث اضافه شدن یک علت عصبی روانی به این زمینه فیزیولوژیک شود و مدت آن را طولانی تر سازد. در ۵ درصد موارد از شب ادراری اولیه دلیل ایجاد بیماری وجود یک علت عضوی است. درصد بیشتری از شب ادراری های ثانویه نیز به دلیل وجود یک علت عضوی می باشد. همچنین بر طبق آمارهای ارائه شده دیگری از هز ۱۰۰ کودک بزرگ تر از ۴ سال که دچار شب ادراری هستند ۲۰ نفر به دلیل یک نقص عضوی زمینه ای به این امر مبتلا شده اند که اکثراً شب ادراری ثانویه دارند. بنابراین ضروری است که هر کودک مبتلا به شب ادراری به پزشک خود مراجعه نموده و تحت معاینه و آزمایشات لازم قرار گیرد. علل عضوی شایع که می توانند باعث شب ادراری شوند عبارتند از: عفونت دستگاه ادراری، ناهنجاری های مادرزادی، التهاب شیمیایی پیشابراه (مثلاً ناشی از کف صابون) یا التهاب پیشابراه توسط تحریک انگل (کرمک)، دیابت شیرین (مرض قند) یا دیابت بی مزه، وجود هر نوع عامل فشاری بر روی مثانه مثل تجمع مدفوع در راست روده، صرع (نوعی تشنج)، عوارض داروهای مصرف شده توسط بیمار، بیماری های روانی، خواب گردی و مسمومیت. به غیر از علل عضوی به طور کلی میزان تکامل سیستم عصبی، مسائل روحی روانی و هیجانات، توارث، میزان عمق خواب و ظرفیت مثانه از عوامل مؤثر در بی اختیاری اولیه هستند. لازم به ذکر است که مسائل روانی و توارث در هر دو نوع شب ادراری اولیه و ثانویه مؤثرند.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک