بی اختیاری ادراری

به طور طبیعی عضلات موجود در دیواره مثانه باعث میشوند که ادرار از مثانه خارج شود، در حالیکه عضلاتی که در گردن مثانه(یعنی محل اتصال مثانه با پیشابراه) وجود دارند باعث کنترل باز وبسته شدن خروجی مثانه میشوند.هر مشکلی که در این عضلات و یا اعصاب این عضلات ایجاد شود و میتواند باعث از دست رفتن کامل و یا جزئی کنترل بر روی مثانه شود.با افزایش سن افراد، بی اختیاری ادراری شایعتر میشود.این وضعیت در خانمها شایعتر از اقایان است.گاهی اوقات بی اختیاری ادراری در بیماریهایی مثل الزایمر و سکته مغزی دیده میشود.

انواع بی اختیاری ادراری

چهار نوع اصلی بی اختیاری اداری وجود دارد که عبارتند از:

بی اختیاری ادراری استرس

بی اختیاری ادراری فوریتی

بی اختیاری ادراری سرریز

بی اختیاری ادراری کامل

علائم و نحوه درمان هر کدام از این انواع بی اختیاری ادراری متفاوت میباشد.شایع ترین نوع بی اختیاری ادرای نوع استرس میباشد که مقادیر کمی ادرار در بعضی مواقع بطور بی اختیار خارج میشود.

افرادی که دچار بی اختیاری ادراری نوع فوریتی هستند در بعضی مواقع به طور غیر منتظره احساس دفع فوری ادرار به انها دست میدهد که بخاطر انقباض غیر اختیاری مثانه میباشد.این وضعیت باعث میشود که بطور ناگهانی و غیر قابل کنترلی مقادیر زیادی ادرار خارج شود.

در بی اختیاری ادراری نوع سرریز،بخاطر وجود انسداد در گردن مثانه یا در پیشابراه و یا به خاطر ضعف عضلات مثانه نمیتواند ادرار را تخلیه نماید.بنابراین حجم ادرار در مثانه افزایش یافته و ادرار به صورت چکه چکه خارج می شود . انسداد جریان ادرار معمولا براثر تنگی پیشابراه و یا بزرگ شدن غده پروستات در مردان که باعث فشاور آوردن وتنگ کردن پیشابراه میشود رخ می دهد. ضعیف شدن عضلات مثانه ممکن است به خاطر وجود یک انسداد، بیماری مرض قند، جراحی در قسمت لگن و یا اختلالی در سیستم عصبی مثل بیماری ام اس ایجاد شود.

 در بی اختیاری ادراری کامل (توتال) هیچ کنترلی بر روی مثانه وجود ندارد . این وضعیت معمولا بر اثر یک اختلال عصبی مثل آلزایمر ویا صدمه دیدن نخاع ایجاد می شود . جراحی هایی که برای درمان سرطان هایی که در قسمت لگن وجود دارد انجام می شود و می توانند با صدمه به اعصاب مثانه باعث وجود بی اختیاری ادراری کامل شود.

نحوه درمان بی اختیاری ادراری

بررسی های اورودینامیک میتوانند نوع بی اختیاری ادراری را مشخص نمایند . استفاده از پد یا پوشک می تواند به جذب ادرار و جلوگیری از خیس شدن لباس کمک نماید. تمرینات ورزشی که برای تقویت عضلات کف لگن انجام می شود و فیزیوتراپی میتوانند به بهبود و تقویت عضلات مثانه کمک نمایند. بی اختیاری ادراری که بر اثر تخلیه ناکافی مثانه ایجاد میشود را میتوان با سوند زدن خود بیمار به خودش و تخلیه ادراری که در مثانه وجود دارد بر طرف نمود.

بررسی های اورودینامیک

بررسی های اورودینامیک برای بررسی مشکلات کنترل مثانه، شامل بی اختیاری ادرار و کم شدن جریان ادرار انجام می شود. دراین بررسی ها، سوند هایی به داخل مثانه، مقعد(راست روده) یا مهبل فرستاده می شود تا تغییرات فشاری که در مثانه با پر کردن آن توسط مایعاتی که از طریق سوند که به داخل آن فرستاده می شود بررسی شود. در بعضی از موارد، مثانه را با یک ماده حاجب پر کرده و با استفاده از اشعه ایکس،شکل مثانه را بررسی می کنند. وقتی که مثانه پر می شود، از بیمار خواسته می شود تا سرفه نماید زیرا این کار ممکن است در صورتی که بی اختیاری ادراری نوع استرس وجود داشته باشد باعث چکه کردن (نشتی) ادرار شود.

 منبع: دکتری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک