post_image

بی اختیاری ادرار

اگر هنگام عطسه و یا سرفه، ناگهان ادرار از شما خارج شود و یا اگر در شب ناگهان از خواب بیدار شده و با عجله خود را به دستشویی برسانید و یا با اینکه تازه از دستشویی بیرون آمده اید، دوباره نیاز به دفع ادرار پیدا کنید، در این صورت دچار بی اختیاری ادرار شده اید. روش های درمان بی اختیاری ادرار و پیشگیری از این مشکل را برای شما می گوییم. بی اختیاری ادراری یا عدم کنترل مثانه مشکلی زجرآور است که افراد زیادی را درگیر می‌کند و بسیاری از فعالیت‌های او را تحت تاثیر قرار می‌دهد، این اختلال تا حدودی با جنسیت فرد در ارتباط است چرا که آمار ابتلای زنان به بی اختیاری دو برابر مردان است.

علامت بی‌اختیاری ادراری که بر اساس نتایج تحقیقات نیمی از زنان مسن مبتلا به آن می‌باشند دفع کنترل نشده ادرار است که زمان و مقدار آن بستگی به نوع بی‌اختیاری دارد.

اگر مقدار کمی ادرار در هنگام خنده، سرفه، عطسه، دویدن یا بلند کردن اشیاء سنگین نشت کند، ممکن است فرد مبتلا به بی‌اختیاری عصبی باشد که این مورد شایع‌ترین مشکل کنترل مثانه در زنان جوان‌تر می باشد.

دلایل بی اختیاری عصبی:

اصولا بی اختیاری عصبی به دلیل ضعیف‌شدن ماهیچه‌ها و بافت مثانه بروز می‌کند؛ اگر فشار بر مثانه افزایش یابد و دریچه (اسفنکتر) بسته نشود، ادرار نشت می‌کند. فشار ناشی از حرکاتی مثل عطسه، سرفه و خندیدن باعث دفع مقدار کمی ادرار می‌شود. دلایل ضعیف شدن ماهیچه‌ها و بافت مثانه متعدد است، افزایش وزن، آسیب‌های ورزشی، بارداری‌های متعدد و زایمان طبیعی از جمله این دلایل است.

بی اختیاری فوریتی:

اگر فشار اضطراری برای دفع ادرار پیش آید و نتوانید به موقع به توالت برسید ممکن است دچار بی‌اختیاری فوریتی باشید، فشار شدید ممکن است با شنیدن صدای آب در حال ریزش، نوشیدن مایعات به مقدار کم و یا بدون هیچ دلیل مشخص عارض شود. در این حالت مقدار زیادی ادرار دفع می‌شود و ممکن است شتابان به سمت توالت یا حمام بروید در حالیکه مثانه در این فاصله زمانی کاملا تخلیه شده است.نیاز ناگهانی و شدید برای دفع ادرار بدلیل اسپاسم یا انقباض ماهیچه‌های مثانه رخ می‌دهد. این انقباض می‌تواند ناشی از آسیب ماهیچه‌ها یا اعصاب باشد. در بعضی موارد به دلیل بیماری‌های شدیدی مثل ضربه یا عفونت مثانه و التهاب مثانه بروز می‌کند.

مثانه بیش فعال:

مثانه بیش فعال نام دیگری برای بی‌اختیاری فوریتی ادراری می‌باشد و دقیقا همان نیاز مکرر و ناگهانی برای دفع می‌باشد. اما تمام افراد با مثانه خیلی فعال مبتلا به بی‌اختیاری نیستند. در این حالت خیلی از زنان می‌توانند تا رسیدن به توالت خود را کنترل کنند. در واقع نشت ادرار رخ نمی‌دهد ولی مرتب باید به توالت رجوع کنند. این چنین افرادی ممکن است تنها در روز چنین مشکلی داشته باشند یا در تمام طول شبانه روز.

داروها و  بی اختیاری ادراری

 داروهای متعددی وجود دارد که می‌تواند این اختلال را تشدید کند. در زنان داروهای خاص فشار خون باعث ریلکس شدن ماهیچه‌های مثانه می‌شود. بعضی داروهای ضد افسردگی می‌تواند بی اختیاری را بهبود بخشد در حالیکه بعضی دیگر از همین داروها باعث بدتر شدن شرایط می‌شود. داروهای ادرارآور باعث تولید ادرار بیشتر می‌شود که در واقع بی‌اختیاری را تشدید می‌کند.برخی داروها بی اختیاری ادراری را درمان میکنند.

اگرچه بی اختیاری ادراری چندان خطرناک نیست ولی می‌تواند احساسات فرد را تحت تاثیر قرار دهد. محققان معتقدند که این افراد اعتماد به نفس و میل جنسی کمتری دارند و احتمال افسردگی آنها در این شرایط بیشتر از بقیه است. حتی می‌تواند باعث انزواطلبی فرد شود. در حالیکه بی اختیاری ادراری به راحتی قابل کنترل و حتی درمان است.

توصیه ها

- مبل و صندلی و … در سر راه رفتن به دستشویی قراار ندهید تا راحت تر بتوانید به دستشویی برسید.

- یک چراغ را شب ها روشن بگذارید تا موقع دستشویی رفتن، به جایی برخورد نکنید.

- یک لگن را در اتاق خوابتان بگذارید.

لوازم مخصوص بی اختیاری ادرار

برخی از این لوازم، راه کارهای موقتی می باشند تا عمل جراحی و یا داروها اثر خود را نشان دهند. اما برخی دیگر، تسکین دهنده خوبی برای مدت طولانی می باشند.

این لوازم شامل موارد زیر است:

آستر دوختن در لباس زیر و یا تکه ای از مواد قابل جذب را در لباس زیر خود بپوشید، استفاده از پوشک بزرگسالان و لباس زیر حاوی پلاستیک و تشک های پلاستیکی.

این محصولات در داروخانه ها و یا فروشگاه های لوازم پزشکی یافت می شود.

جلوگیری از بی‌اختیاری ادرار

- وزن خود را متعادل کنید.

- ورزش کگل را هر روز انجام دهید.

- اگر سیگار می کشید، آن را ترک کنید. سیگار کشیدن باعث سرفه می شود و همین امر موجب فشار به مثانه و تشدید خروج ادرار می شود.

- از غذاها و یا نوشیدنی های خاصی که موجب تشدید این مشکل می شوند، خودداری کنید. برای مثال اگر می دانید که در طول روز بیشتر از دو فنجان قهوه بنوشید، ادرارتان را نمی توانید کنترل کنید، پس یک فنجان قهوه بنوشید و یا از نوشیدن قهوه صرفنظر کنید.

- غذاهای دارای فیبر بالا مصرف کنید. غذاهای دارای فیبر باعث جلوگیری از یبوست می شود. یبوست عامل خطر بی اختیاری ادرار می باشد.

- ورزش کنید. فعالیت بدنی خطر ابتلا به بی اختیاری ادراری را کم می کند.

منابع : عصر ایران ، سلامت نیوز ، جام نیوز

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک