post_image

تبخال بیماری است که گسترش جهانی دارد و در دو نوع  ۱و ۲ در انسان دیده می شود. ۲۰% بالغینی که از نظر جنسی بالغ محسوب می شوند به این عفونت مبتلامی گردند. این عفونت عمدتاً در گروه سنی ۱۴ تا ۲۹ سال دیده می شود.

عامل آن ویروس هرپیس سیمپلکس (Herpes Simpex) می باشد. این بیماری را به اختصارHSV می گویند.دوره ی کمون این بیماری ۲ تا ۷ روز است. به هرپس نوع اول تبخال انسانی نیز می گویند.

علایم و عوارض تبخال تناسلی

شایعترین علامت تبخال تناسلی پیدایش یک دسته تاول ‌های کوچک آبدار در ناحیه تناسلی است که بعداً پاره می‌شوند و زخمهای دردناکی را ایجاد می‌کنند سپس زخمها خشک شده و بتدریج در طی چند روز بهبود می‌یابند. برخی افراد مـمکن است فقط ضایعاتی قرمزرنگ یا برجسته پیدا کنند و بـرخی هم هـنگام دفع ادرار درد داشته باشند. در خانمها ممکن است ترشحات آبکی واژینال هم مشاهده شود. درکل وجود سوزش ادرار بعلاوه ترشحات آبکی شفاف اغلب در عفونت پیشابراه با ویروس تبخال HSV  دیده می‌شود. زخم‌ها معمولاً ۴الی ۷روز بعد از اولین عفونت ایجاد می‌شوند و بیمار ممکن است علائمی شبیه بـه یـک سرماخوردگی شامل تب، تورم غدد لنفاوی کشاله ران و کوفتگی داشته باشد. زخمهای تبخالی معمولاًدراولین ابتلاشدیدتر هستند ولی در دفعات بعدی ضایعات کوچکتر بوده، درد کمتری دارند و زودتر بهبود می‌یابند.

قبل از هر عود اغلب فرد در ناحیه مبتلا احساس خارش، ضربان یا سوزش دارد و ممکن است دردهایی در لگن یا پاها داشته باشد. تظاهرات تبخال تناسلی در قسمتهای مختلفی ازجمله: آلت تناسلی وبیضه‌ها درآقایان، اجزاء دستگاه تناسلی در خانم‌ها، مقعد، پیشابراه، باسن و پاها می‌توانند ایجاد شوند.

دربرخی افراد بدنبال انتشار ویروس به دستگاه عصبی علائمی مثل تب، سردرد، استفراغ و سفتی گردن ۳ الی ۱۲ روز بعد از ضایعات تناسلی ایجاد می‌شود.

نکته

  • بسیاری از مبتلایان به هرپس علامتی ندارند.
  • گاهی اوقات بعضی از بیماران علایم هرپـس را بـا مشـکـلات دیگری چون بیماری های قارچی،گزش حشرات،هموروئید و… اشتباه می گیرند.
  • این علایم در هنگام استرس و قاعدگی بیشتر بروز می کند.
  • خستگی ناشی از این تبخال ها می تواند باافسردگی ناشی ازظاهر بیماری در فرد همراه شود و او را ناراحت کند و این ناراحتی می تواند به تـشدید بیماری منجر شود.

راه های سرایت تبخال تناسلی

تماس جنسی با فرد آلوده به ویروس مهمترین  راه انتقال هرپس است.

ویروس تبخال HSV دردمای اتاق و محیط خشک غیرفعال است و انتقال بیماری ازطریق تماس نزدیک با ترشحات دهانی حلقی، تناسلی و چشمی حاوی ویروس فرد مبتلا صورت می‌گیرد. بایدتوجه داشت که افراد مبتلا حتی درمواقعی که ظاهراً هیچگونه علائمی ازبیماری راندارند نیز ویروس را در ترشحات دهانی یا تناسلی خود دفع می‌ کنند.

علاوه برتماس جنسی، تماس پوست با ترشحات تنفسی افراد آلوده می‌تواند باعث انتقال عفونت‌های تبخالی شود لذا شاغلین حرف خاصی از جمله دندانپزشکان، کارکنان ICU وآزمایشگاه‌ها در معرض خطر بیشتری برای اکتساب بیماری‌های تبخالی هستند.

همچنین انتقال ازمادربه فرزند در حین زایمان یکی از راههای مهم انتقال است.

انتقال ویروس از یک نقطه بدن مثل ناحیه تناسلی به سایر نقاط از جمله دستها، بازوها، ران ها و نیز به دفعات بدنبال دستکاری دیده شده است.

نکته

هنگامی که زخـم ایجـاد می شـود بیشتر از سایر مواقع حالت مسری دارد ولی حتی بعد از بهبود زخم نیز ممکن است مسری باقی بماند.

تـشخیص تبخال تناسلی

تشخیص معمولاً براساس ظاهر پوست آلت داده می شود.

به منظور تأیید تشخیص خصوصاً در مـواردی کـه فـرد به هنـگام مراجعه فاقد ضایعات مشخص تبخالی باشد یا در موارد بررسی عوارض احتمـالی می‌توان از روشهای آزمایشگاهی مختلفـی استفـاده نـمـود کـه طبـق صـلاحـدید پزشک درخواست و انجام می‌شود

درمان تبخال تناسلی

پس از معاینه و انجام بررسی‌های ضروری توسط پزشـک تـبـخال تـنـاسلی را می‌توان با داروهای ضدویروس مانند آسایکلویر ( ۴۰۰ میلی گرم خوراکی ۳ بار در روز برای ۷ روز)فامسیاکلویر و والاکسی سایکلویر موجود درمان نمود.

درمان معمولاً به صورت خوراکی بوده و در اولین بار ابتلا برای ۱۰ الی ۱۴روز و در موارد عود به مدت حدود ۵ روز صورت می‌گیرد و باعث کوتاه شدن دوره بیمـاری و بـهـبـود سریـعتر ضایعات می‌شود. در افرادی که بسیار مکرر دچار ضایعـات تبخـال تناسـلی می‌شونـد می‌توان از درمان طولانی مدت نگهدارنده برای مـدت طـولانـی ۳ مـاه الی یکسال بسته به شرایط فرد استفاده نمود. این درمانها می‌توانند به کنترل و یا مهار بیماری کمک کننـد ولـی بـاعـث درمـان قطعی یا ریشه‌کنی ویروس نخواهند شد.

نکته

به منظور اجتناب از انتقال عفونت به جنین انجام جراحی و سزارین خصوصاً در مادرانی که هنگام زایمان دچار ضایعات فعال باشند صورت می گیرد.

پیشگیری از تبخال تناسلی

روش های کلی پیشگیری از بیماری های جنسـی، بری جلوگیری از این بیماری نیز توصیه می شوند.

منبع: دانستنی های پزشکی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک