ترمیم دندان « پر کردن دندان »  به ۲ صورت مستقیم و غیرمستقیم صورت می‌گیرد. ترمیم مستقیم یعنی این که در یک جلسه پوسیدگی دندان برداشته می‌شود و دندان آماده ترمیم با موادی همچون آمالگام، کامپوزیت و یا گلاس اینومر می‌گردد. ترمیم دندان غیرمستقیم یعنی این که نیاز به ۲ یا چند جلسه، جهت ترمیم دندان است.

ترمیم مستقیم دندان
معمولی‌ترین ماده ترمیم دندان آمالگام می‌باشد که آلیاژی فلزی است. آمالگام ماده‌ای بادوام با کاربرد آسان و بسیار مقاوم به سایش می‌باشد و بیش از یکصد سال است که به عنوان انتخاب اول در ترمیم دندان استفاده می‌شود. به دلیل تحمل بسیار بالای آمالگام نسبت به نیروهای قوی جویدن، بیشتر در ناحیه دندان‌های خلفی استفاده می‌شود. حدود ۵۰ درصد آمالگام مصرفی جیوه است، اگرچه جیوه سمی است؛ ولی به نظر نمی‌رسد که این جیوه برای بدن خطری داشته باشد.
براساس گزارش انجمن دندانپزشکی آمریکا یک پرکردگی آمالگام در روز یک تا ۳ میکروگرم جیوه آزاد می‌کند؛ در صورتی که روزانه ۵ تا ۶ میکروگرم جیوه از طریق آب، هوا و غذا دریافت می‌کنیم.
از معایب آمالگام، رنگ تیره آن است و این که به دلیل ایجاد گیر مکانیکی، نیاز به تراش بیشتر دندان می‌باشد تا آمالگام درون حفره دندان قرار گیرد؛ یعنی بافت بیشتری از دندان بایستی تراش بخورد. نوع دیگر ترمیم مستقیم، استفاده از کامپوزیت یا مواد همرنگ می‌باشد که در واقع یک نوع رزین است. این ماده مقاومت کمتری نسبت به آمالگام در دندان‌های خلفی که قدرت جویدن بالاست، دارند. کامپوزیت‌ها با مواد چسبنده به ساختمان دندان متصل می‌شوند، به همین خاطر فقط قسمت پوسیدگی برداشته می‌شود. دندان‌هایی که با کامپوزیت ترمیم می‌شوند، اگر روش صحیح استفاده شود، کمتر به سرما و گرما حساس هستند، زیرا کامپوزیت انتقال حرارتی پایین‌تری نسبت به آمالگام دارد.
گلاس آینومرها، یکی دیگر از مواد ترمیم دندان به صورت مستقیم می‌باشند که همرنگ دندان است. این مواد مقدار اندکی فلوراید آزاد می‌کنند و بیشتر در پوسیدگی‌های کوچک استفاده می‌شوند و مقاومت کمی نسبت به شکستگی دارند. ترمیم‌های همرنگ را بهتر است در حفرات کوچک‌تر و در نواحی دندان‌های جلو استفاده کرد. البته مواد کامپوزیتی خاصی وجود دارند که می‌توان در حفرات بزرگ و دندان‌های آسیا استفاده کرد. هزینه ترمیم دندان با کامپوزیت‌ها بیشتر است؛ چون علاوه بر قیمت آن، زمان بیشتری صرف ترمیم دندان می‌شود. یکی دیگر از معایب کامپوزیت‌ها، انقباض و ایجاد ریزنشت و پوسیدگی مجدد در طولانی‌مدت است.

ترمیم‌های دندانی غیرمستقیم
در جلسه اول دندان تراش می‌خورد و پوسیدگی برداشته می‌شود، سپس از دندان قالبی تهیه می‌گردد؛ ماده ترمیم (فلزی یا سرامیکی) در لابراتوار ساخته می‌شود و سپس در جلسه بعدی در دهان بیمار امتحان می‌گردد که اگر قابل قبول بود، با مواد مخصوص چسبانده می‌شود.

مراقبت های بعد از پر کردن دندان

- پرکردگیهای آمالگام مدت زمانی نیاز دارند که کاملاً سفت و سخت شوند بنابراین حداقل تا دو ساعت از خوردن غذا ( یا وارد کردن فشار زیاد و محکم سائیدن دندان ها به هم ) با دندان تازه پرشده خودداری‌فرمائید و تا ۸ ساعت از سمت دیگر غذا خورده شود . پس از ترمیم حداقل ۲۴ ساعت بعد جهت پالیش و صاف کردن زبریها و بلندی به مطب مراجعه شود.

- پس از پر کردن دندان هنگامی که بی حسی دندان تمام می شود دردی شروع می شود که در بعضی مواقع نیاز به مصرف یک یا دو مسکن برای تسکین دارد ،توجه داشته باشید که این درد موقتی است و معمولا نیاز به پیگیری جدی ندارد .در صورت تداوم درد و نیاز به مصرف مکرر مسکن لازم است مطلب را با دندانپزشک خود مطرح نمائید

- دندان شما تا مدتی (سه تا پنج هفته )به سرما و گرما حساس است.حساسیت دندان به سرما و گرما هفته به هفته کمترمی شود نه روز به روز.

- اگر حساسیت دندان شما درآغاز چندان زیاد نبوده ولی با گذشت زمان حساسیت دندان بیشتر شده است دندان باید از نظر نیاز به عصب کشی بررسی شود .

-  در بعضی مواقع پوسیدگی دندان بقدری عمیق می باشد که تا نزدیکی عصب دندان رسیده است . درمواردی که دندانپزشک احتمال آلودگی اتاق عصب را زیاد بداند (دراصطلاح عموم پوسیدگی به عصب رسیده باشد )اقدام به درمان عصب کشی ( درمان ریشه ) می نماید .ولی در بعضی موارد با توجه به بعضی عوامل (مثل درد نداشتن دندان ، باز نشدن قطعی اتاق عصب پس از برداشت پوسیدگی ،دادن یک شانس برای حفظ حیات دندان و جلوگیری از کارهای پر رفت و آمد و بالطبع پر هزینه عصب کشی) دندانپزشک اقدام به ترمیم و پر کردن مشروط دندان‌می‌نمایدودرمان عصب کشی را مشروط به بروز دردهای پیوسته و یا مکرر می نماید . لذا درچنین مواردیکه دندان به صورت مشروط پرمی شودبایدانتظارمسئله دردبعدی رادرنظرداشته باشید .

به طور خلاصه در این گونه پر کردگی ها چنانچه دچار درد یا مشکلات دیگر گردیدید ، اقدام به عصب کشی خواهد شد، در صورتیکه درد بوجود نیاید ،دندان با همان ترمیم و پر کردن انجام شده به عملکرد طبیعی خود ادامه خواهد داد. از این گونه دندان ها سالیانه رادیوگرافی تهیه نمائید

پرکردگی های همرنگ دندان کدامند؟
عمده پرکردگیهای همرنگ دندان از مواد پلاستیکی سختی بنام رزین های کامپوزیتی ساخته شده اند که رنگ و ظاهری شبیه به دندان دارند. این مواد ترمیمی کمتر به چشم آمده و بسیار مورد علاقه و درخواست بیماران می باشند. از دیگر مواد همرنگ دندان، از گلاس اینومرها می توان نام برد.

مزایای پرکردگیهایی همرنگ دندان چیست؟
رزین هایی کامپوزیتی همرنگ دندان بوده و بسیار طبیعی تر از سایر پرکردگیها می باشند. بیمار با اعتماد به نفس و اطمینان بیشتری می تواند بخندد، صحبنت کند و غذا بخورد. گلاس اینومرها با دندان پیوند شیمیایی داشته و به عبارت دیگر با آن ترکیب شده و از خود فلوراید آزاد می نمایند که از عود پوسیدگی جلوگیری می کند.

معایب پرکردگی های همرنگ دندان چیست؟
نخست آنکه، ترمیم های همرنگ برای همه دندانها و همه حفرات قابل استفاده نمی باشد، لذا بهتر است در ترمیم حفرات کوچک تر و در نواحی دندانهای جلو استفاده شوند. البته مواد کامپوزیتی خاصی نیز وجود دارند که از آنها می توان برای ترمیم حفرات بزرگ و در دندانهای آسیا نیز استفاده کرد. دوم اینکه، هزینه ترمیم دندان با کامپوزیت ها گران تر است چون علاوه بر قیمت آنها، زمان بیشتری صرف ترمیم دندانها با آنها می گردد.

چگونه می توان تشخیص داد بهتر است دندانی با مواد همرنگ پر شود؟
این اداره و تصمیم را به عهده دندانپزشک بگذارید.

چگونه می توان از پرگردگی های همرنگ دندان مراقبت کرد؟

مراقبت های لازم در این زمینه مشابه مراقبت برای بقیه انواع پرکردگی هاست که شامل: مسواک زدن، نخ کشیدن و معاینات منظم و دوره ای دندانپزشکی می باشد. با رعایت بهداشت دهان هر ترمیمی دوام زیادی خواهد داشت. دندانپزشک ضمن معاینه کلیه دندانها، پرکردگی ها را نیز از نظر تغییر رنگ، نشتی، سائیدگی غیر معمول و شکستگی، تحت نظر دارد و شما را از این که نیازی به ترمیم مجدد دندان باشد، مطلع می سازد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)