slide2

داوریی است که جهت برطرف کردن چین و چروک پیشانی، بین دو ابروها و گوشۀ چشم بکار می رود. در حقیقت این دارو شکل تخلیص و آماده شدۀ سم باکتری کلستریدیوم بوتولینیوم است. این باکتری بی هوازی است و در محیط های در بسته مثل قوطی کنسرو رشد کرده و سم خطرناکی را تولید می کند. به همین دلیل توصیه می شود قبل از باز کردن درب قوطی آنرا به مدت ۱۵ دقیقه در آب جوش قرار دهید. در آزمایشگاه باکتری بوتولینیوم را تکثیر داده و سم آن را تخلیص کرده و برای مصارف پزشکی با دوزاژ مناسب آماده می کنند.

بوتاکس و دیسپورت شکلهای آماده شدۀ این دارو هستند که به شکل پودر و در ویال مخصوص بسته بندی شده اند. از آنجائیکه مولکول این دارو خیلی حساس است بوتاکس باید از هنگام تولید تا مصرف در دمای بین ۲ تا ۰ درجه سانتیگراد نگهداری شود.

تاریخچه

در دهۀ ششم قرن بیستم اولین اقدامات برای آماده سازی سم بوتولینیوم جهت مصرف درمانی آغاز شد و در سال ۱۹۷۳ اولین بار این دارو بر روی میمون آزمایش شد. در سال ۱۹۸۰ برای اولین بار تزریق بوتاکس جهت اصلاح ” لوچی چشم” بر روی انسان بکار گرفته شد و سپس برای درمان اسپاسم پلک نیز مورد استفاده قرار گرفت. سرانجام در سال ۱۹۸۹ این دارو برای اصلاح چین و چروک های پیشانی مورد بهره برداری قرار گرفت. نهایتاً در سال ۲۰۰۲ موسسه FDA که مهمترین موسسه نظارت بر غذا و دارو می باشد مجوز استفاده از بوتاکس برای رفع چین و چروکهای پیشانی را صادر کرد.

سایر کاربردها

علاوه بر اینکه بوتاکس باعث برطرف شدن چین و چروک صورت و گردن می شود برای موارد زیر نیز کاربرد دارد:

-      در مبتلایان به میگرن تزریق بوتاکس باعث بهبود سردرد میگرنی شده است.

-      در مبتلایان به اسپاسم اندام فوقانی بوتاکس برای درمان اسپاسم و سفتی عضلات آرنج و مچ و انگشتها مورد استفاده قرار می گیرد.

-      برای درمان کجی گردن و دردهای گردن ناشی از سفتی بعضی از عضلات گردن نیز بوتاکس سودمند است.

-      برای درمان اسپاسم عضلات چشم که منجر به استرابیسم یا لوچی چشم شده است و یا برای درمان اسپاسم پلک ها که بلفارواسپاسم نامیده می شود در افراد بالاتر از ۱۲ سال قابل تزریق است.

-      برای درمان تعریق بیش از حد زیر بغل وقتی که درمانهای موضعی موثر نبوده است بوتاکس کاربرد دارد. نقش موثر بوتاکس برای تعریق سایر قسمت های بدن و همینطور اسپاسم سایر عضلات بدن به اثبات نرسیده است.

روش تزریق بوتاکس

تزریق معمولا در مطب پزشکان یا درمانگاه ها به‌ صورت سرپایی انجام می‌شود و نیازی به بستری شدن ندارد. از آنجا که این تزریق با سوزن‌های بسیار ظریف انجام می‌شود، دردناک نیست و نیازی به بی‌حسی ندارد.

برای این کار پزشک پس از ضد‌عفونی کردن پوست صورت ، با استفاده از سرنگ انسولین مقادیر کمی از بوتاکس را در بالای ابروها، پیشانی و اطراف چشم تزریق می‌کند. البته ممکن است در محل تزریق، سوزش و قرمزی خفیف ایجاد ‌شود که ظرف چند ساعت برطرف می‌شود.

نتایج درمان

بوتاکس پس از تزریق ، جذب عضله می‌شود و در انتهای اعصابی که فرمان انقباض را به عضلات می‌رسانند مستقر می‌شود . در این محل بوتاکس از آزاد شدن یک واسطه شیمیایی به نام استیل کولین – که مسئول انقباض عضلانی است- جلوگیری می‌کند، در نتیجه دستور انقباض به عضله نمی‌رسد و در حقیقت نوعی فلج عضلانی موقت ایجاد می‌شود که ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد. عدم ‌انقباض عضلات زیر پوستی باعث محو شدن و از بین رفتن چین و چروک‌های پوست می‌شود.

عوراض تزریق بوتاکس

از آنجا که بوتاکس عمدتا جذب عضلات محل تزریق می شود و مقادیر بسیار ناچیزی از آن وارد گردش خون می گردد، با دوزی که برای باز کردن چروک‌ها به کار می‌رود، تقریبا هیچ عارضه مهمی ایجاد نمی‌کند.

البته مثل هر تزریق دیگری ممکن است سوزش و قرمزی خفیفی در محل تزریق بوتاکس ایجاد کند که پس از چند ساعت خودبه‌خود برطرف می‌شود. به علاوه در برخی از افراد پس از تزریق بوتاکس، سردرد یا تهوع خفیف یا علائم سرماخوردگی ایجاد می‌شود که معمولا طی ۲ تا ۳ روز بهبود می‌یابد.

هر چند تزریق بوتاکس عارضه جسمی مهمی ایجاد نمی کند، اما می‌تواند باعث فقدان جلوه عضلات صورت و ایجاد حالت انجماد در افراد شود.

محققان معتقدند فردی که بوتاکس به صورتش تزریق شده قادر است به محرک‌های احساسی و هیجانی واکنش نشان دهد، اما تغییرات کم عضلات صورت در اثر تزریق بوتاکس باعث می‌شود بازخوردهای کمتری از طرف عضلات بی‌حرکت صورت به مغز ارسال شود. بر اساس مطالعات ثابت شده است تاثیر حالت چهره بر مغز می‌تواند در حس ما نیز تاثیر داشته باشد. به عبارت دیگر خندیدن باعث می‌شود که احساس شادی کنیم و اخم‌ کردن احساس ناخوشایندی در ما ایجاد می‌کند.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)