post_image

تشخیص کلیه پلی کیستیک

تشخیص بیماری کلیه پلی کیستیک با روشهاش تصویر برداری است. شایعترین روش تصویر برداری سونوگرافی است ولی سی تی اسکن و ام آر آی روشهای دقیق تر برای تشخیص هستند. در این بیماری اینکه آسیب به کار کرد کلیه کی شروع می شود و شدت پیشرفت آن چگونه است، متغیر می باشد. در عده ای پیشرفت سریع و در عده ای کند می باشد. بر حسب سن بیمار یافته های روشهای تصویر برداری متفاوت خواهند بود. در بیماران جوان هم تعداد کیستها اندک هستند وهم اینکه اندازه کیستها کوچکتر است. اگر در فرد ۳۰ ساله سابقه فامیلی بیماری کلیه پلی کیستیک وجود داشته باشد وجود حداقل دو کیست در هر کلیه تشخیص را تائید می کند. اگر مشکوک بودیم، وجود سابقه فامیلی بیماری و وجود کیست در سایر اعضاء مثل کبد برای تشخیص کمک کننده هستند. در بسیاری از موارد، بیمار مبتلا تا سالها فاقد علامت خواهد بود. چون این کیستها به آهستگی در طی سالیان رشد می کنند. وقتی اندازه کیستها به حدود یک سانتی متر رسید، تشخیص با روشهای تصویر برداری امکان پذیر می شود. در مراحل ابتدایی آزمایشات خون از نظر کارکرد کلیه ها طبیعی است. برای مانیتور کردن روند پیشرفت بیماری استفاده از ام آر آی کمک کننده است. این بیماری را می توان با بررسیهای ژنتیکی نیز تشخیص داد. این بیماری دارای ژنی به اسم PKD می باشد که دارای دو نوع PKD1 و PKD2 است. وجود جهش در این ژنها دلیل وجود این بیماری است، حتی قبل از اینکه کیستها در سونوگرافی قابل رویت باشند. اگر پدر یا مادری مبتلا به این بیماری هستند و می خواهن بدانند که آیا فرزندان جوان آنها مبتلا به این بیماری است یانه،‌ می توانند از تست ژنتیکی استفاده نمایند.

درمان کلیه پلی کیستیک

متاسفانه این بیماری درمان ندارد و بیماری معمولا به طرف نارسایی کلیه پیشرفت می کند. ولی با اقدامات درمانی مناسب می توان روند تخریب کار کلیه ها را به تاخیر انداخت.
• درد: درد در ناحیه پهلوها می تواند ناشی از عفونت، خونریزی بداخل کیست، سنگ کلیه و ایجاد بافت فیبری در اطراف کیستها و کشش آن، باشد. ابتدا باید مشخص کرد که علت درد کدام است. معمولا از مسکنها برای تسکین درد استفاده می شود. گاهی کیستها بسرعت بزرگ می شوند، در این موارد می توان نسبت به جراحی کیست اقدام کرد ولی باید متذکر شد که این اقدام موقتی و بعدا کیست دیگر شروع به بزرگ شدن می کند. مسئله مهم در این بیماران سردرد است. اگر سردرد متفاوت از سردردهای معمولی باشد، احتمال آنوریسم عروق مغزی وجود دارد که پاره شدن آنها حتی خطر مرگ به همراه دارد و باید بیمار از این نظر بررسی مناسب شود.
• عفونت دستگاه ادراری: بیماران مبتلا به کلیه پلی کیستیک تمایل به عفونتهای ادراری مکرر دارند و باید بطور مناسب درمان شوند. این بیماران باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنند چون ممکن است عفونت دستگاه ادراری به کیستها منتشر گردد. درمان عفونت کیستها مشکل است چون آنتی بیوتیک مشکل داخل کیست نفوذ می کند.
• افزایش فشار خون: طبیعی نگهداشتن فشارخون کمک به کنترل بیماری می کند. تغییر در سبک زندگی و در صورت لزوم استفاده از داروهای مناسب به کنترل فشارخون می کند. گاهی رژیم غذایی و ورزش برای کنترل فشارخون کافی هستند.
• نارسایی کلیه: معمولا این بیماران در دهه پنجم زندگی بعلت از دست دادن کار کرد کلیه نیاز به دیالیز پیدا می کنند. بهتر است در این مرحله بیمار تحت پیوند کلیه قرار گیرد.
امروزه یک داروی موثر وجود دارد که از پیشرفت این بیماری بطرف نارسایی کلیه به میزان ۳۰ درصد می کاهد و استفاده از آن در طولانی کردن عمر کلیه های خود بیمار کمک کننده است.
بطور خلاصه:
• بیماری کلیه پلی کیستیک متفاوت از کیست ساده کلیه است.
• بیماری کلیه پلی کیستیک سیر پیشرونده دارد و معمولا در دهه پنجم زندگی منجر به دیالیز می شود.
• این بیماری ارثی است و ۵۰ درصد فرزندان به آن گرفتار می شوند.
• کیستها معمولا ما بین ۳۰-۲۰ سالگی در سونوگرافی کلیه ها دیده می شوند اگر والدینی مبتلا به این بیماری هستند و می خواهند بدانند که فرزند آنها نیز مبتلا شده است یا نه، می توان از تست ژنتیکی استفاده کرد.
• این بیماران باید تحت نظر باشند تا هر نوع عفونت ادراری و فشارخون تشخیص و درمان شوند.
• این بیماری درمان فطعی ندارد ولی دارویی وجود دارد که سیر بیماری را کند می کند.

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: