post_image

تشخیص پروستاتیت حاد

تشخیص پروستاتیت حاد به دلیل نشانه های آن که حاکی از وجود عفونت هستند، نسبتاً ساده است. عامل ایجاد عفونت ممکن است در خون یا ادرار وگاهی در هردو یافت شود.

علت پروستاتیت حاد

میکروب های شایع ایجادکننده پروستاتیت حاد عبارتند از: ایشریشیاکُلی، کلبسیلا، پروتئوس، پسودومونا، اِنِتروباکتِر، اِنِتروکوک، سراتیا و استافیلوکوک طلایی.

پروستاتیت حاد ممکن است در بعضی از بیماران یک وضعیت اورژانس باشد که در این صورت باید بیمار را در بیمارستان بستری کرد و با آنتی بیوتیک های وریدی درمان نمود.

در ازمایش خون، افزایش گلبول های سفید دیده می شود.در فرد مشکوک به پروستاتیت حاد هرگز نباید ماساژ پروستات(از راه مقعد) انجام داد زیرا ممکن است موجب ورود میکروب ها به خون یا بافت های دیگر شود.(سِپسیسsepsis ) و در واقع به دلیل انکه باکتری عامل پروستاتیت به سادگی در ادرار قابل تشخیص است، ماساژ پروستات برای تشخیص بیماری لازم نیست. در معاینه از راه مقعد معمولاً غده ی پروستاتی که دچار بزرگی، حساسیت، تورم، سفتی، گرمی و گاهی نامنظمی شده لمس می شود.

آزمایش مخصوصی موسوم بهCRP (c-reactive protein) در اکثر موارد پروستاتیت حاد، افزایش نشان می دهد.**کشت ادرار و بررسی از نظر وجود گلبول های سفید و باکتری ها در مایع پروستات و ادرار.**کشت مایع منی.**سیستوسکوپی(مشاهده مثانه و مجرای ادرار به وسیله وارد کردن لوله انعطاف پذیر مخصوص از راه پیشابراه به داخل مثانه، به منظور بررسی ناهنجاری های ساختمانی یا انسدادهای ناشی از تومور یا سنگ).

درمان پروستاتیت حاد

استفاده از آنتی بیوتیک ها نخستین اقدام درمانی در پروستاتیت حاد است و اغلب در مدت کوتاهی(حداکثر۲ هفته) موجب درمان بیماری می شود.

بعضی از آنتی بیوتیک ها نفوذ بسیار ضعیفی به داخل کپسول پروستات دارند و برخی دیگر، مانند سیپروفلوکساسین، کو – تری موکسازول و تتراسیکلین ها به خوبی از این کپسول عبور می کنند. در پروستاتیت حاد بر خلاف پروستاتیت مزمن باکتریایی، نفوذ آنتی بیوتیک به پروستات چندان مهم نیست زیرا عفونت شدید موجب گسیختگی سد پروستات – خون می شود.

برای درمان پروستات های حاد بالقوه تهدید کننده حیات باید از آنتی بیوتیک کشنده باکتری(مثل کینولون ها) استفاده کرد و نه آنتی بیوتیک آهسته کننده رشد باکتری (مثل تتراسیکلین).**بیماران بسیار بدحال باید در بیمارستان بستری شوند ولی بیماران نه چندان بدحال را می توان در منزل و با استفاده از استراحت، مسکن، ملین و مایع درمانی، درمان نمود.

بیماران دچار احتباس ادرار باید با استفاده از سوند زدن مکرر یا خالی کردن ادرار از ناحیه بالای استخوان عانه( به وسیله سوزن مخصوص)، تحت نظر پزشک درمان شوند.

عدم پاسخ پروستاتیت حاد به آنتی بیوتیک ها، احتمال وجود آبسه پروستات را مطرح می کند و باید آزمایش های تصویربرداری، مانند سونوگرافی از راه رکتوم(transrectalultrasound,TRUS) انجام شوند.میکروب ایشریشیا کُلی(E.coli )قادر است لایه بیولوژیکی تولید کند که سبب می شود عامل بیماری زا در پروستات باقی بماند.

عوارض پروستاتیت حاد

معمولاً پروستاتیت حاد بدون باقی گذاشتن عارضه به طور کامل درمان می شود.

تشخیص پروستاتیت مزمن

 آزمایش های تشخیص قطعی برای این سندرم وجود ندارد. این سندرم به خوبی شناخته نشده است. هرچند که ۹۰ تا ۹۵ درصد موارد پروستاتیت ها را تشکیل میدهد. سندرم مزبور در هر سنی دیده می شود و بیش از همه در اوایل دهه سوم زندگی روی می دهد.

سندرم ممکن استالتهابی یا غیرالتهابی باشد و همان طور که گفته شد در نوع التهابی، ادرار، مایع منی و سایر مایعات مربوط به پروستات حاوی سلول های چرکی(گلبول های سفید مرده) هستند و در نوع غیرالتهابی این سلول ها یافت نمی شوند.

آزمایش ادرار و ترشحات پروستات از نظر وجود گلبول های سفید، در این سندرم مورد اختلاف نظر است.

مفید بودن PSA خون، تصویر برداری های معمول پروستات و ازمایش از نظر وجود میکروارگانیسم کلامیدیاتراکوماتیس و اوره پلاسما برای تشخیص این سندرم به اثباتنرسیده است.

حساسیت خارج پروستاتی در ناحیه شکم / لگن در نیمی از افراد مبتلا به سندرم درد مزمن لگن وجود دارد.

نکته: مردان مبتلا به پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن نسبت به سایرین بیشتر دچار خستگی مزمن و سندرم روده تحریک پذیر می شوند و ممکن است مقدارPSA خون آنها افزایش یابد.

 درمان پروستاتیت مزمن

 بررسی و درمان پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن به دلیل ناشناخته بودن علت آن دشوار و چالش برانگیز است.

این بیماری ممکن است به روش های درمانی غیرمتمرکز بر پروستات مانند فیزیوتراپی، روان درمانی و درمان دارویی پاسخ دهد.

« پروتکل درمانی استانفورد» که اخیراً برای درمان این سندرم انتشار یافته است، ترکیبی است از درمان دارویی( شامل داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مثل آمی تریپتیلین و داروهای آرام بخش بنزودیازپین)، روان درمانی{آرام سازی متناقض(paradoxical relaxation)} و فیزیوتراپی(آزاد سازی نقاط برانگیزاننده کف لگن و عضلات شکم و نیز ورزش های شبیه یوگا با هدف شل کردن کف لگن و عضلات شکم).

پروتکل های درمانی کنونی تا حد زیادی بر شل سازی عضلات ناحیه لگن یا مقعد و درمان آرام سازی تدریجی به منظور کاهش استرس ایجادکننده سندرم متمرکز شده اند. فیزیوتراپی بیوفیدبک به منظور آموزش چگونگی کنترل عضلات کف لگن ممکن است مؤثر باشد.

ورزش های هوازی می توانند به بیمارانی که دچار سندرم خستگی مزمن نیستند یا علایم بیماری آنها در اثر ورزش تشدید نمی شود، کمک کنند.** طب سوزنی در بعضی بیماران مفید بوده است.

بعضی شواهد حکایت از آن دارند که آلرژی های غذایی و عدم تحمل به بعضی مواد غذایی ممکن است در تشدید این سندرم نقش داشته باشند. در بعضی از بیماران عدم تحمل به گلوتن یا بیماری سلیاک دیده شده است. در این موارد حذف ماده غذایی عامل می تواند به درمان بیماری کمک کند.

 داروهای درمان پروستاتیت مزمن

 ۱ .داروهای مسدودکننده آلفا(مثل تامسولوسین،آلفوزوسین)به طور متوسط مؤثر هستند و باید حداقل ۳ ماه از آنها استفاده کرد.۲٫ دارویQuercetin در مطالعات تحت کنترل با دارونما مؤثر بوده است. این دارو، بازدارنده ماست سل ها است و التهاب و استرس اکسیداتیو در پروستات را کاهش میدهد و باید روزی ۲ بار، هربار ۵۰۰ میلی گرم به مدت ۴ هفته تجویز شود.

۳ .عصاره گَرده(Cernlton ) نیز در کارآزمایی هابه عمل آمده مؤثر بوده است.۴ .محدود سازی رژیم غذایی، استفاده از داروی گابانتین و آمی تریپتیلین که به طور شایع صورت می گیرد، به طوردقیق مورد ارزیابی قرار نگرفته اند.

نکته:استفاده از آنتی بیوتیک ها در پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن توصیه نمی شود و جراحی تنها در موارد خاص ضرورت دارد.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- پروستات و بیماری های آن

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک