دفعات بیشتر؛ حجم ادرار کمتر

خیلی‌ها فکر می‌کنند تکرر ادرار فقط به شرایطی گفته می‌شود که بیماران دائم به دستشویی می‌روند، ولی حجم ادرارشان کم است؛ اما همان طور که گفته شد، این یکی از حالت‌های تکرر ادرار است که به علل خاصی ایجاد می‌شود.

بیماران مبتلا به تکرر ادرار به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند

در گروهی از بیماران ظرفیت حجم‌گیری مثانه کاهش یافته است و مثانه آنها مانند گذشته قابلیت حجم‌گیری ندارد. به عنوان مثال در برخی موارد به دلیل انسداد خروجی، بیمار در هر مرتبه نمی‌تواند مقدار زیادی ادرار دفع کند و در نتیجه حجم زیادی از ادرار در مثانه‌اش باقی می‌ماند و موجب پر شدن زودرس مثانه می‌شود. بنابراین در چنین شرایطی بیمار ناچار است دائم برای دفع ادرار به دستشویی برود، در حالی که میزان ادرار دفع شده کافی نیست.

در مواردی که مثانه از بیرون تحت فشار است و حجم نمی‌گیرد نیز ممکن است فرد با این مشکل روبه‌رو شود. علاوه بر این، وجود برخی بیماری‌ها مانند انسدادهای مزمن ادراری یا التهاب‌های مزمن مثانه هم می‌تواند موجب بروز این مشکل شود. این بیماران در طول روز و شب با مشکل تکرر ادرار روبه‌رو خواهند بود و ناچارند دائم به دستشویی بروند.

در گروه دوم از بیماران، تکرر ادرار ناشی از افزایش تحریک‌پذیری در مثانه است که به علل متفاوتی ایجاد می‌شود. عوامل مختلفی مانند بیماری‌های التهابی و عفونی در مثانه و التهاب پروستات و عفونت پروستات می‌تواند موجب تحریک‌پذیری مثانه و در نتیجه، تکرر ادرار شود. در چنین شرایطی قبل از این که ظرفیت مثانه به حد کافی برسد بیمار احساس دفع ادرار خواهد داشت.

گروه دیگری از بیماران نیز ممکن است با مشکل تکرر ادرار به پزشک اورولوژی مراجعه کنند، در حالی که در اصل دچار وسواس یا اضطراب هستند. در این گروه هم مثانه قبل از این که به حد کافی پر شود، تحریک شده و بیمار دچار تکرر ادرار می‌شود، اما این گروه از افراد معمولا با مشکل تکرر ادرار شبانه روبه‌رو نیستند.

تکرر ادرار در کودکان

اغلب چنین تصور می‌شود که تکرر ادرار میان خانم‌ها شایع‌تر از آقایان است. بروز بیماری‌های عفونی میان خانم‌ها بیشتر از آقایان است. با توجه به این مساله تکرر ادرار نیز میان خانم‌ها بیشتر خواهد بود، اما در سنین بالا، آقایان هم به دلیل بیماری‌ها و مشکلات پروستات در معرض این مساله قرار می‌گیرند، بنابراین در سنین بالا، تکرر ادرار میان خانم‌ها و آقایان به صورت یکسان بروز می‌کند.

کودکان هم ممکن است دچار تکرر ادرار شوند

معمولا در بچه‌هایی که مشکلات آناتومیک دستگاه ادراری یا مشکلات عصبی مثانه دارند، تکرر ادرار نیز بروز خواهد کرد. همچنین اضطراب‌های کودکانه در دنیای اطفال هم می‌تواند گاهی با تکرر ادرار نمایان شود. سنگ‌های مثانه، بیماری‌های عصبی، ضایعات مادرزادی نخاعی یا مشکلاتی که در سیستم عصبی مرکزی وجود دارد نیز می‌تواند کارکرد دستگاه ادراری را تحت تاثیر قرار دهد.

در این میان مهم‌ترین نکته این است که بدانیم هر گونه تغییری در وضع ادراری مهم است و باید به آن توجه شود. ایجاد هر گونه اختلال در رفتار طبیعی ادراری فرد یا تغییر کردن الگوهای ادراری نیازمند بررسی‌های تشخیصی دقیق است. پزشک اورولوژی در این شرایط می‌تواند با توجه به شدت تکرر ادرار، شرح حال بیمار و علائم همراه، اقدامات تشخیصی و درمانی لازم را انجام ‌دهد.

منبع: جام جم

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک