post_image

نکاتی در مورد کلیه ها

هر فرد در بدن خود دو کلیه به اندازه مشت فرد بزرگسال دارد که در دو طرف ستون مهره ها و در قسمت زیرین قفسه سینه در پشت قرار دارند، اگر چه کلیه ها کوچکند ولی وظایفی پیچیده و حیاتی را انجام می دهند که کل بدن را متعادل نگه می دارند. برای مثال کلیه ها:

- در دفع مواد زاید و مایعات اضافی کمک می کنند.

- خون را تصفیه، برخی از مواد را حفظ و برخی را دفع می کنند.

- تولید گلبولهای قرمز را تحت نظارت قرار می دهند.

- ویتامین های موثر در رشد را می سازند.

- هورمون های موثر در تنظیم فشار خون را تولید می کنند.

- در تنظیم میزان مواد مغذی ویژه در بدن مانند کلسیم و پتاسیم کمک می کنند.

درد کلیه

درد کلیه ناشی از عفونت یا آسیب دیدگی کلیه ها می باشد.

اگر در قسمت کمر یا پهلو های تان درد دارید، ممکن است فکر کنید که مربوط به کلیه ها می باشد. اما در اغلب مواقع این درد مربوط به کلیه ها نیست. بسیاری از افراد تعجب می کنند وقتی متوجه می شوند که کلیه ها تقریبا بالای کمر، درست زیر دنده های پایینی (فضای خلفی) قرار دارند.

از کجا باید بدانیم آنچه درد کلیه می نامیم واقعا درد کلیه است؟ هیچ راه مطمئنی وجود ندارد، اما با وجود علائم و نشانه های دیگر و با توجه به نتایج آزمایشات احتمال ارتباط آن با کلیه ها افزایش می یابد.

درد شدید و یک طرفه قسمت بالایی کمر همراه با تب و علائم ادراری درد واقعی است. این درد ممکن است ناشی از عفونت کلیوی (پیلونفریت) باشد.

سنگ کلیه نیز موجب بروز درد می شود، اما درد کلیه محسوب نمی شود. تا زمانیکه سنگ در کلیه باقی می ماند درد ندارد، اما حرکت آن برای خروج از کلیه واقعا دردناک است. وقتی سنگ کلیه از حالب حرکت می کند تا به مثانه برود، موجی از درد تند و تیزی بوجود می آید که پزشکان آن را کولیک کلیوی یا کولیک حالب می نامند.

علل درد کلیه

  • تصلب شرائین (سرخرگ کلیوی به همراه تشکیل لخته خون یا کم خونی موقت)
  • خونریزی کلیوی (خونریزش)
  • کلیه نعل اسبی
  • هیدرونفروز (تورم کلیه به علت بازگشت ادرار)
  • سرطان کلیه (یا تومور کلیه)
  • عفونت کلیوی (پیلونفریت)
  • بیماری پلی کیستیک کلیه
  • ترومبوز وریدی کلیه (ایجاد لخته خون در وریدهای کلیه)
  • عفونت مجاری ادراری

در صورت وجود علائم زیر با پزشک تماس بگیرید:

  • درد مداوم و شدید در یک طرف کمر یا پهلو
  • تب، بدن درد و خستگی
  • سابقه عفونت مجاری ادراری

ایجاد لخته خون یا خونریزی کلیه موجب بروز درد ناگهانی در قسمت پایینی شکم و پهلو می شود و همچنین خون زیادی در ادرار دیده می شود. این شرایط غیرطبیعی مربوط به آسیب دیدگی کلیه یا سایر اختلالات کلیه از جمله تصلب شرائین سرخرگ کلیوی، اختلال خونریزی یا انسداد جریان خون در کلیه می باشد. قطع جریان خون کلیه یک مورد اورژانسی است، بنابراین در صورت وجود درد شدید کلیه، با یا بدون وجود خون در ادرار، فورا به پزشک مراجعه نمایید.

سنگ کلیه

بررسی های صورت گرفته نشان می دهد آمار آمریکایی های مبتلا به سنگ کلیه از سال ۱۹۹۴ به بعد، حدود دو برابر شده و بسیاری از محققان دلیل آن را افزایش روزافزون چاقی و دیابت می دانند. به عبارت دیگر، از هر ۱۱ آمریکایی، یک نفر از سنگ کلیه رنج می برد. از آنجا که چاقی با مصرف کلسیم بیشتر در ارتباط است، استفاده بیشتر از این ماده باعث رسوب آن در ادرار و تولید سنگ کلیه می شود. از سوی دیگر، مصرف بالای پروتئین و سدیم نیز از عوامل ایجاد سنگ های کلیوی است. مطالعات نشان می دهد وجود بیش از حد مواد معدنی غیرقابل حل در ادرار از عوامل اصلی ایجاد سنگ های کلیوی به شمار می رود. در این حالت مواد معدنی فراوان موجود در ادرار متبلور شده و سنگ تولید می کند. سنگ کلیوی معمولا گوشه های تیز و نامنظمی دارد؛ از این رو زمان عبور از کلیه به سمت مثانه و سپس خروج به سمت مجاری ادراری ممکن است باعث برش بافت های مجاور شود. این قبیل سنگ ها از ترکیب اسید اگزالیت و کلسیم ایجاد می شوند که هر دو غیرقابل حل هستند. کم آبی بدن جریان ادرار را کند کرده و به این دو ماده مجال ترکیب و تولید سنگ های کلیوی را می دهد. علاوه بر این مواد، گاه سنگ های کلیه از اسید اوریک و فسفر موجود در ادرار نیز ایجاد می شود. سایر دلایل بروز این بیماری، مصرف بیش از حد ویتامین D و کلسیم، متعادل نبودن مواد معدنی داخل بدن، کم آبی و رژیم غذایی نامناسب است.

تحقیقات نشانمی دهد که بی تحرکی و ورزش نکردن و یا مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی دارد درابتلا به سنگ کلیه بسیار موثر است.
میزان بروز سنگ کلیه در کشور ۳٫۵ در هر ۱۰۰ هزار نفر است و با این شرایط ایرانبالاترین میزان بروز سنگ کلیه را در دنیا را دارد. وی، بی تحرکی، نشستن طولانی مدت،مصرف مواد غذایی نامناسب و مصرف مایعات کم را در ابتلا به سنگ کلیه موثراست.
۸ تا ۱۰درصد از جمعیت ایران به نوعی درگیر مشکل سنگ کلیه هستند، شیوع این بیماری درکشور بسیار بالا است. بصیری گفت: بررسی ها نشان داده است، افرادی که سنگ کلیه خودرا درمان نمی کنند، دچار عود مجدد این بیماری پس از پنج سال می شوند.
در مردان را شایع ترین بیماری در رشته اورولوژی است . ۳۰ درصدمراجعه کنندگان به متخصصان اورولوژی، بیماری مرتبط با پروستات دارند. دامنه این بیماریپروستات متنوع است و می تواند شامل بزرگی پروستات و عفونت پروستات یاسرطان پروستات باشد و حدود ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به پروستات نیاز به عمل جراحیدارند.

انواع سنگ کلیه

سنگ کلیه دراثرکریستال حاصل از نمک و مواد موجود در ادرار به وجود می آید، که به تدریج اندازه ی آن بزرگ می شود. سنگ های کلیه علایم و جنبه های بالینی مشابهی دارند، ولی نوع بیماری ودرمان آنها متفاوت است. براساس مطالعات درازمدت، در بسیاری ازموارد احتمال عود مجدد وجود دارد، لذا سنگ دفع شده باید تجزیه شده و ارزیابی های لازم روی بیمار صورت گیرد.

افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود.

سنگ کلیهبیماری جدیدی نیست. حتی می گویند، فرعون هم به بیماری سنگ کلیه مبتلا بوده و یکی از ویژگی های طبیب مشهورش، سینوهه، توانایی درمان درد سنگ کلیه بوده است. با پیشرفت علم پزشکی، درمانهای پیشرفته تری برای بیماری سنگ کلیه کشف و ابداع شده که سنگ کلیه را جزو بیماری های ساده دنیا کرده است.

اما هنوز هم درد سنگ کلیه اگر نگوییم طاقت فرساترین دست کم یکی از وحشتناک ترین دردهایی است که تاکنون بدن انسان تحمل کرده است. به همین دلیل درباره چگونگی پیشگیری و درمان  درد سنگ کلیه با دکتر سید کاظم فروتن، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادرار صحبت کردیم .

سنگ کلیه می تواند بدون علامت باشد تا زمانی که کلیه را از کار بیندازد. یعنی ممکن است کلیه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسی هم متوجه نشود و در نهایت روزی کلیه را نارسا کند. اما یکی از مهم ترین علائم سنگ کلیه درد است.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: