درمان بی اختیاری ادراری

درمانهای موجود برای بی اختیاری ادرار عبارتند از:
*تکنیکهای رفتاری (بیوفیدبک،بازتوانی ماهیچه لگن،بازآموزی مثانه،برنامه ریزی کاهش وزن وتغییر در رژیم غذایی)
*آموزش واژینال
* تحریک الکتریکی
* داروها
*پساری
*کاتتریزاسیون
* ایمپلنت
*تحریک عصب
*جراحی
تکنیکهای رفتاری در درمان بی اختیاری ادراری :

درمانهای رفتاری شامل بازتوانی ماهیچه لگن،بازآموزی مثانه،برنامه ریزی کاهش وزن وتغییر در رژیم غذایی می باشند.
بازتوانی ماهیچه لگن،شامل ورزشهای ماهیچه لگن،بیوفیدبک،آموزش واژینال و تحریک الکتریکی کف لگن می باشد.بسیاری از زنان ترجیح می دهند که برای اولین بار ساده ترین راه را انتخاب کنند.ورزش های کگل برای تقویت کردن ماهیچه های لگن استفاده می شود و نیاز به هیچ گونه تجهیزات خاصی ندارند.

یکبار که شما یاد بگیرید چگونه این ورزشها را انجام بدهید شما می توانید آنرا در هر جایی که بخواهید انجام دهید.اساس کار در این ورزشها، آموزش روش صحیح انقباض ماهیچه هاست.دکتر و یا پرستار به شما آموزش می دهد تا بتوانید بدرستی و با اطمینان خاطر ماهیچه هایتان را منقبض کنید.

ممکن درمانگرتان شما را به یک فیزیوتراپیست ارجاع دهد تا تقویت ماهیچه های اسفتکتر را بخوبی آموزش ببینید.این تکنیک ها برای استحکام و نیرو بخشی ماهیچه های اطراف واژن و پیشابراه استفاده می شود.

ورزش ماهیچه های لگن شامل منقبض کردن ماهیچه پیشابراه،واژن و رکتوم در طی یک دوره زمانی و سپس آرام کردن آنها می باشد.برای زنانی که به زحمت می توانند ورزشهای کگل را انجام دهند،بیوفیدبک می تواند به آنها کمک کند.در این روش چند سنسور را بر روی شکم و یک سنسور دیگر را در درون واژن قرار می دهند واز طریق یک ابزار مانیتور کننده نیرو وارده برای انقباض ماهیچه ها نشان داده می شود بطوریکه به مراجع می توان گفت منقبض کردن ماهیچه بدرستی صورت گرفته است یا نه و چقدر نیرو و فشار برای انقباض باید وارد کند. آموزش انقباض این ماهیچه ها می تواند اسپاسم مثانه را متوقف کند و از بی اختیاری ادرار فوری جلوگیری کند.
آموزش واژینال: در این روش از مخروطهای واژینال استفاده می شود،مراجع دوبار در روز این مخروطها را در واژن خود به مدت ۱۵ دقیقه قرار می دهد.مراجع باید مراقب باشد که مخروط از واژن بیرون نیاید و سعی کند در حین منقبض کردن ماهیچه های آنرا در درون نگه دارد.
تحریک الکتریکی: در تحریک الکتریکی کف لگن از یک سری الکترودها استفاده می شود که در واژن یا رکتوم قرار گرفته اند و از طریق آنها پالس های الکتریکی به این نواحی وارد می شود.این پالس ها باعث انقباض ماهیچه ها می شوند و به ماهیچه کف لگن قدرت و استحکام می بخشند.
ثبت زمان دفع
در دفع برنامه ریزی شده،شما جدولی را پر می کنید که از طریق آن اطلاعاتی در مورد دفع ادرار و نشت آن را ثبت می کنید.از الگویی که از طریق این جدول به آن می رسید،شما می توانید خالی کردن مثانه تان را قبل از اینکه نشت و خروج ادرار صورت بگیرد را برنامه ریزی کنید.

با ردیابی و بررسی کردن زمان هایی که شما ادرار می کنید،ممکن متوجه زمان های خاصی در روز شوید که در آن ساعات احتمال بیشتری دارد که دچار بی اختیاری شوید.شما می توانید با استفاده کردن از این زمان ها ،پیش از به وقوع پیوستن آن در ساعات مورد نظر اقدام به رفتن به توالت نمایید.

وقتی که شما الگوی مناسبی را برای دفع برنامه ریزی کردید می توانید با فاصله انداختن در زمانهای مورد نظر بین توالت رفتن سعی کنید با فشار آوردن بر ماهیچه های لگن ماهیچه هایتان را قوی تر سازید.
کاستن از وزن: وزن بسیار زیاد بدن می تواند باعث فشار فوق العاده ای بر روی مثانه تان گردد.با کاهش وزن قادر خواهید بود که مقداری از فشار را کم کنید و کنترل مثانه تان را در دست بگیرید.
تغییر رژیم غذایی در درمان بی اختیاری ادراری:

غذا ها ونوشیدنی های خاصی هستند که باعث تولید ادرار بیشتری خواهند شد.اجتناب از استفاده نوشیدنی های کافئین دار مثل قهوه و چای شما را در کنترل مثانه تان یاری خواهد کرد.از نوشیدن زیاد مایعات اجتناب کنید بخاطر اینکه باعث تولید مقادیر زیادی ادرار خواهد شد.

اگر از ادرار کردن در شب ناراحت هستید، بیشتر در روز از نوشیدنی ها استفاده کنید و از مصرف آنها در بعد از شام اجتناب کنید.بخاطر داشته باشید که بخاطر ترس از بی اختیاری ادرار از نوشیدن مایعات اجتناب نکنید.برخی از غذاها نیز ممکن مثانه شما را تحریک کند و باعث تشدید بی اختیاری فوری شود.
هیچ گونه رژیم غذایی وجود ندارد که بتوان از طریق آن بی اختیاری را درمان کرد.اما برخی مسائل هستند که شما باید در مورد آنها آگاهی داشته باشید.بعضی از غذا و آشامیدنی ها بر روی مثانه تاثیر می گذارند. محرکهای رایج مثانه عبارتند از:
• قهوه یا چای
• گوجه فرنگی
• محصولات تولید شده از گوجه فرنگی
• شکر
• عسل
• شکلات
• شیر یا محصولات تولید شده از آن
• میوه ها و آب مرکبات
• داروها
هیچ دارویی برای درمان بی اختیاری ادرار فشاری تایید نشده است.علی رغم این موضوع برخی داروها برای درمان این مشکل تجویز می شوند که عبارتند از:افدرین،سودوافدرین،فنیل پروپرانولامین ،هیدروکلراید و امیپرامید.اگر مثانه بیش فعال دارید دکتر شما داروهایی را برای آرام کردن ماهیچه ها و اعصاب آن به شما خواهد داد.داروهایی که برای درمان آن استفاده می شوند می توانند باعث خشکی چشم،دهان و یبوست گردند.

برخی از داروها انقباضات مثانه بیش فعال را کاهش می دهند.برخی ماهیچه ها را آرام می کنند و باعث می شوند که در طی ادرار مثانه بطور کامل خالی شود.برخی دیگر ماهیچه ها را در گردن مثانه و پیشابراه می بندد و از خروج ادرار جلوگیری می کنند و برخی دیگر،بخصوص هورمونهایی از قبیل استروژن باعث می شوند که ماهیچه ها در ادرار کردن به درستی کار کنند.بعضی از این داروها اگر طولانی مدت استفاده شوند عوارض جانبی خطرناکی خواهند داشت.

داروهایی که برای درمان بی اختیاری فوری پیشنهاد می شوند عبارتند از:هیدوکلراید ایمی پرامین،سولفات هیوسیامین،پروپانتلین،اکسی بوتینین،هیدروکلراید دیسیکلومین،هیدرو کلراید فلاوکسات. تولترودین(دترول)،داروی جدیدی است که برای درمان این مشکل محبوب ترمی باشد.اگر بیمار یائسه است و بی اختیاری وی بخاطر نازک شدن یا خشک شدن دیواره های پیشابراه است.کرم استروژن واژینال می تواند کارساز باشد.

پساری در درمان بی اختیاری ادراری
پساری یک حلقه پلاستیکی است،شبیه به دیافراگم ضدبارداری است که در داخل واژن قرار می گیرد.پساری از دیواره های واژن محافظت می کند،مثانه را بالا می برد و باعث می شود که بی اختیاری فشاری کمتر رخ دهد.یک دکتر یا پرستار می تواند شما را به بهترین شکل و اندازه آن مجهز کند و به شما آموزش دهد که چگونه از آن استفاده کنید.

اکثر زنان از پساری در هنگام ورزش استفاده می کنند و درحالی که برخی پساری را تمام روز استفاده می کنند تا نشت ادرار ناشی از فشار را کاهش دهند.اگر شما از پساری استفاده می کنید باید بصورت منظم برای چک کردن خراش های کوچک درون واژن که می تواند ناشی از استفاده این وسیله باشید دکتر تان را ببینید.
                       
کاتتریزاسیون در درمان بی اختیاری ادراری

اگر مثانه بعلت صدمه نتواند خود را خالی کند،شما خود می توانید این کار را انجام دهید.این شرایط بی اختیاری ادرار لبریزی نامیده می شود.ممکن پزشک شما از یک کاتتر برای خالی کردن مثانه تان استفاده کند.کاتتر یک لوله بسیار نازک است که شما می توانید یاد بگیرید از طریق پیشابراه آنرا وارد مثانه کرده و ادرار را خالی کنید.

ممکن شما از کاتتر یک بار در روز یا چندین بار استفاده کنید.اگر شما بصورت مداوم از آن استفاده می کنید،می توانیدآن را از مثانه تان به کیفی که به پایتان متصل است منتقل می کنید.اگر از این وسیله بصورت مداوم استفاده می کنید باید مراقب عفونت مجاری ادرار باشید.

تحریک عصب مثانه در درمان بی اختیاری ادراری

تحریک الکتریکی اعصابی که مثانه را کنترل می کنند می تواند علائم بی اختیاری ادرار فوری را بهبود ببخشد.همچنین تحریک الکتریکی در درمان افرادی که در خالی کردن مثانه دچار مشکل هستند می تواند موثر باشد.این درمان معمولاً به بیمارانی پیشنهاد می شود که نمی توانند درمانهای دارویی را را تحمل کنند یا این درمانها برای آنها موثر نبوده است.

ابتدا دکتر شما از یک وسیله در خارج از بدنتان برای تحریک استفاده می کند، اگر در بهبودی علائم شما موثر بود می توان از این درمان بصورت دائمی استفاده کرد.در این صورت شما می توانید یک پیس میکر را بطور دائمی داشته باشید.از طریق یک عمل جراحی مختصر این پیس میکر را در کمر برای تحریک اعصاب شما قرار می دهند.

ایمپلنت در درمان بی اختیاری ادراری :
ایمپلنت ها موادی هستند که به درون بافت پیشابراه تزریق می شوند. ایمپلنت فضاهای خالی در پیشابراه را می بندد و بی اختیاری فشاری را کاهش می دهد.ایمپلنت ها می توانند توسط یک پزشک در حدود نیم الی یک ساعت با بی حسی موضعی تزریق شوند.

این درمان شامل وارد کردن ابزاری برای دیدن ناحیه پیشابراه است (سیستوسکوپ).سپس از طریق سیستوسکوپ یک سوزن وارد پیشابراه می شود که بوسیله آن مقادیری کلاژن وارد پیشابراه می شود.کلاژن باعث افزایش حجم بافت پیشابراه می شود و فاصله ای که از طریق آن نشت ادرار صورت می گرفت را می بندد.

میزان موفقیت آن نسبی است.این تزریق ها باید بصورت مکرر صورت پذیرند،بخاطر اینکه بدن به آهستگی آنها را از بین می برد.قبیل از اینکه تزریق کلاژن را انجام دهید باید تست آلرژی را انجام دهید تا واکنش نامطلوبی به آن نداشته باشید.

جراحی در درمان بی اختیاری ادراری :
چنانچه سایر روشهای درمانی برای شما موثر نباشد،انتخاب نهایی عمل جراحی است.جراحی فقط به بی اختیاری ادرار فشاری کمک می کند و برای درمان بی اختیاری فوری مفید نمی باشد.

در اکثر موارد عمل جراحی موفق خواهد بود.اکثر مشکلات بی اختیاری ادرار فشاری ناشی از افتادگی گردن مثانه به سمت واژن است. در عمل جراحی گردن مثانه یا پیشابراه را بالا می آورند و درجایگاه نرمال خود قرار می دهند و آنرا با یک تسمه روبان مانند به استخوان یا ماهیچه متصل می سازند.جراحی عمدتاً با اهداف زیر صورت می پذیرد.
• گشاد کردن مثانه برای نگاه داشتن مقادیر بیشتر ادرار.
• ترمیم ماهیچه های لگن که ضعیف شده اند.
• برداشتن بافتهایی که باعث انسداد شده اند.
• قرار دادن گردن مثانه در جایگاه خود.
 
منبع:آتیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک