post_image

ویروس های  (HSV-1) و (HSV-2) که باعث ایجاد تبخال می شوند، ۱۵-۴۰ درصد انسان ها را گرفتار می کننند. HSV-1 ناحیه لب ها و صورت و HSV-2 ناحیه ژنیتال را گرفتار می کند. عفونت با سوزش و خارش همراه با درد تا ۲۴ ساعت قبل از ایجاد وزیکول شروع و با جایگزینی ویروس در اعصاب حسی ادامه می یابد. دوره کمون بیماری ۲-۱۲ و دوره بیماری ۷-۱۰ روز است.  با تضعیف سیستم ایمنی ، این ویروس های پنهان شده در اعصاب حسی ، از طریق اکسون به سطح پوست برگشته و مجددا در همان ناحیه عفونت جدیدی را ایجاد می کنند. این اتفاق ممکن است بدفعات تکرار شده و  تا آخر عمر ادامه پیدا کند. علل و عوامل شعله ور کننده تبخال عبارتند از : استرس، خستگی، باد سرد، سوختگی، ضعف سیستم ایمنی، عفونت، تب، سرماخوردگی و …. .  گرچه این ضایعات تهدید کننده حیات انسان نیستند اما  در صورت گرفتار کردن قرنیه موجب  Keratitis   و در صورت گرفتار کردن سیستم عصبی مرکزی موجب  Encephalitis  شده و در نوزادان و در افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف ممکن است منجر به تهدبد حیات بیمار شوند.

انتقال ویروس از افراد آلوده عمدتا از طریق تماس مستقیم با ضایعات تبخال بخصوص از طریق بزاق و ترشحات ناحیه ژنیتال می باشد. گرچه انتقال HSV-1   عمدتا از طریق تماس با ترشحات این ناحیه است اما ممکن است از طریق جنسی هم منتقل شود. HSV-2 از طریق جنسی منتقل می شود. هر دو نوع تبخال ممکن است از طریق مادر در طول بارداری و زایمان به نوزاد منتقل شوند.

درمان رایج تبخال شامل استفاده از داروهای ضد ویروسی است که با تکثیر ویروس مقابله کرده لذا مانع بروز نشانهای شدید تبخال شده و شانس انتقال بیماری را کاهش می دهند. از جمله این داروها می توان به Acyclovir, Gancyclovir , Valaciclovir, Penciclovir ,  و…… اشاره کرد. آسیکلوویر بیشتر از سایرین مورداستفاده قرار می گیرد. گزارش هایی از بروز مقاومت به این دارو وجود دارد. از طرفی این دارو گران قیمت بوده و بعلت عود مکرر تبخال ، همه بیماران قادر به خرید ان در دراز مدت نیستند. به همین دلیل محققین بدنبال یافتن داروهای موثر، ارزان و کم عارضه ای هستند که بتوانند علاوه بر کاهش شدت تبخال، دوره ان را کوتاه کرده، از شدت انتقال ان بکاهد و حتی المقدور از عود مجدد ان جلوگیری نماید.

یکی از منابع مورد مطالعه برای یافتن داروهای جدید ضد تبخال تناسلی، گیاهان و ترکیبات مشتق از آنها هستند. به همین منظور  چندین روش in vitro و in vivo طراحی شده است. این روشها و مطالعات مبتنی بر آنها منجر به ازمایش تعداد زیادی از ترکیبات گیاهی بر علیه هرپس ویروس ها شده و نشان می دهد که گیاهان و ترکیبات مشتق از آنها می توانند منبعی برای درمان انواع هرپس ویروس ها باشند.

برخی از محققین علاوه بر اثرات مستقیم ضد ویروسی ، بدنبال تقویت سیستم ایمنی بر علیه این ویروس ها هستند.

اخیرا یکی از گیاهانی که اثرات  ضد باکتری، ضد قارچی و ضد ویروسی و اثر تقویت کنندگی سیستم ایمنی آن مورد توجه قرار گرفته است، درخت زیتون ( Olea Europrae)  می باشد. زیتون که به درخت زندگی معروف است در کتب آسمانی انجیل و قران کریم مورد اشاره قرا ر گرفته است. در قران کریم ۷ بار از زیتون نام برده شده و از آن بنام شجره مبارکه یاد شده است.

زیتون از جمله مواردی است که اثرات ضد ویروسی متعددی برای آن ذکر شده است. علاوه بر این اثرات ضد ویروس های تبخال توسط زیتون، in vitro  به اثبات رسیده است. اثرات ضد درد و ضد التهابی نیز برای عصاره برگ زیتون به اثبات رسیده است. زیتون باعث تقویت سیستم ایمنی شده و به عنوان Booster  سیستم ایمنی شناخته می شود. شرکت های متعددی که فراورده های زیتون را تولید می کنند هم ، چنین اثراتی را برای ان قائل هستند. در مطالعه ای که انجام شد، اثر عصاره ۲% برگ زیتون در کنترل خارش، خونریزی و درد همانند آسیکلوویر و در کاهش اندازه زخم و کاهش عوارض از آسیکلوویر بهتر بوده است.

منبع: داناکاسیان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک