درمانهای حداقل تهاجمی بزرگی خوش خیم پروستات

در دسته بندی دیگری minimally Invasive Treatments یا MIT، درمان‌های حداقل تهاجمی، به سه نوع درمان تقسیم می‌شود:
۱- درمان حرارتی‌
۲- درمان‌های لیزری
۳- درمان‌هایابلیشنی.

 
درمان‌های حرارتی ( Thermal-based Therapies) 


این درمان از دماهای بالا برای ایجاد نکروز انعقادی در پروستات استفاده می‌کند. امواج مایکروویو اولین نوع انرژی مورد استفاده برای گرم کردن بافتپروستات بود و امواج فرکانس رادیویی(Radio Frequency) و HIFU اولتراسوند تمرکزیافته با شدت بالا و آب داغ (Hot Water) هم مورد استفاده قرار گرفتند. یک درمانحرارتی که دماهای زیر ۴۵سانتی‌گرادرا ایجاد می‌کند، به عنوان روش Hyperthermia شناخته می‌شود و دماهای درمانی بالاتر از ۴۵سانتی‌گراد به عنوان ترموتراپی با انرژی بالااست.


هایپرترمی داخل مجرای ادرار و رودهراست  (Transurethral and transrectal hyperthermia )

از طریق مسیر مجرای ادرار یا روده راست، توسط امواج مایکروویودمای کمتر از سانتی‌گراد۴۵ تولید می‌کنند.


اولتراسوند تمرکز یافته باشدت بالا: HIFU

امواج اولتراسوند متمرکز با شدت بالا (HIFU) توسط مبدلاولتراسوند از طریق روده راست تابانده می‌شود. با تمرکز پرتو HIFU، دمایی در محدودهسانتی‌گراد۲۰۰-۸۰ تولید می‌شود که منجر به ایجاد نکروز بافت انعقادی بلافاصلهمی‌شود. سر اولتراسوند به صورت مکانیکی در دو جهت حرکت می‌کند تا بتواند نکروزمناسب بافت از نظر کلینیکی تولید کند. این درمان نیاز به بیهوشی عمومی یا نخاعیدارد؛ برخی بیماران به وسیله آرام‌بخش به طور موفقیت آمیز درمان شده‌اند.

ترموتراپیبا القای آب(WIT)

شامل یک میکروپروسسور فشرده بر اساس کنترل یک هیتر (گرم کننده) آب و یک پمپ و سنسورهای حرارتی است. سوند (کاتتر)French WIT 18 شامل یک بالن درمانیقابل باد کردن (متسع) تا French 50 است که درون آب گرم شده حین درمان به گردش درمی‌آید و یک بالن قابل باد کردن از هوا دارد. درمان با بیهوشی موضعی انجام می‌شود ونیاز به دادن داروی بی‌حسی به صورت مرتب و معین ندارد.

شکل۱) پروستات نرمال و بزرگ شده

ابلیشن سوزنی داخل مجرای ادرار (Transurethral Needle Ablation )

TUNA، انرژی فرکانس رادیویی پائین را مستقیما به سطوح انتخابیپروستات به وسیله یک کاتتر تجهیز شده با سوزن‌های درجه‌دار (قابل تنظیم) می‌تاباند،به طوری که نکروز انعقادی در آنجا تولید می‌کند ولی به غشاء مخاطی مجرای ادرارصدمه‌ای نمی‌زند وقتی سوزن‌ها به دمای۱۰۰-۸۰ سانتی گرادمی‌رسند، ابلیشن رخمی‌دهد. دو سوزن در نوک کاتتر در زاویه مناسبی نسبت به هم و نسبت به کاتتر قراردارند که می‌‌توانند به وسیله کنترل‌های موجود در دسته کاتتر به داخل کشیده شوند یاجلو برده شوند. می‌تواند تحت شرایط بیهوشی موضعی انجام گیرد.

ترموتراپی مایکروویو از داخل مجرای ادرار


دستگاه TUMT یا ترموتراپی مایکروویو شامل یک مدل درمانی متشکل از مولدمایکروویو با یک اندازه‌‌گیری دما و یک سیستم خنک کننده‌ است. یک کاتتر درمانی بهمدل متصل شده و به درون مجرای ادرار داخل پروستات وارد می‌شود. کاتتر TUMT شامل یکآنتن جاسازی شده در نوک کاتتر دقیقا زیر بالن است. کانال‌های مایع در اطراف کاتترباعث خنک کردن مجرای ادرار می‌شوند، یک یا چند سنسور حرارتی نیز در کاتتر وجوددارد. بیشتر از ۲۰ سیستم مایکروویو در بازار موجود است. TUMT عمومی‌ترین MIT مورداستفاده با ۰۰۰/۱۰۰بیمار درمان شده در کل دنیا است.

درمان لیزری پروستات

 انرژی لیزر می‌تواند برای تولیدنکروز انعقادی، از دست دادن آب بافت یا شکاف و برش بافت استفاده شود.
ابلیشنبا لیزر قابل دید پروستات(Visual Laser Ablation Prostate)در VLAP ابلیشن بافت بااستفاده از تابش لیزر Nd:YAG طولانی مدت (۹۰-۶۰ ثانیه) به محل‌های ثابت در طولمجرای ادرار پروستات (روش بدون تماس) به دست می‌آید. بافت انعقادی دچار نکروز شده وانسداد مجرا را کاهش می‌دهد. با استفاده از تکنیک لیزر تماسی پروب لیزر مستقیما بابافت تماس می‌یابد و فورا آب بافت تبخیر می‌شود و سریعا بافت انسدادی مانند روش TURP سنتی برداشته می‌شود.

ILC 

 روش ILC بر پایه تولید یک ضایعهانعقادی داخل پروستاتی با لیزر نوری در شدت نسبتا پائین است. که به وسیله یکسیستوسکوپ استاندارد و یک لیزر دیود nm839 و یک سیستم انتقالی فیبر اپتیکی خاصایجاد می‌شود. فیبر اپتیکی مستقیما داخل پروستات توسط یک سوراخ کوچک درون مجرایادرار و داخل پروستات فرستاده می‌شود. انرژی حرارتی با توان پائین به بافت پروستاتیانعقادی فرستاده می‌شود. فیبر لیزر می‌تواند به درون هر ناحیه پروستات وارد شده وتعداد نواحی برای اثر انرژی وابسته به اندازه پروستات و شکل غده است.

برش لیزر هالمیوم (Holmium – Laser) 

 لیزرهالمیوم nm)( Ho)2140)یک لیزر جامد و پالسی است که بسیار قوی آب را جذب می‌کند. ناحیه انعقادی در بافت در محدوده mm 3 2محدود است که برای ایجاد هموستاز مناسبکافی است. یک روش نسبتا جدید است.
ابلیشن
تبخیر آب بافت پروستات داخلمجرای ادرار (TUVP) : تجهیزاتTUVP شامل الکترود (roller ball) با سطح بیشتر و مولدهای انرژی الکتریکی بالا و پیوسته است. این روند باعثتبخیر بیشتر آب درون بافت می‌شود. تخریب حرارتی به بافت‌های اطراف، حتی در W300 نیزمشکل زیادی ایجاد نمی‌کند. ضرر اصلی TUVP این است که اثر کلینیکی الکترود، با خشکشدن بافت سریعا کاهش می‌یابد.

روش‌های درمانی پروستات


بالن اتساعی : Baloon Dilatation) BDP ):

اتساع بالن در پروستاتشامل وارد کردن بالن روی نوک کاتتر از طریق مجرای ادرار به مجرای ادرار درونپروستات است. سپس بالن، باد می‌کند تا مجرای ادرار که توسط پروستات تنگ شده،‌را بازکند.
قالب‌های پروستات‌ (Prostatic Stents):در این روش یکدستگاه کوچک و فنری شکل به داخل مجرای ادرار وارد می‌کنند. هنگامی که باز شد، بافتاطراف را به عقب فشار می‌دهد و مجرای ادرار را عریض و گشاد می‌کند. قالب‌هایپروستات باعث بروز مشکلاتی مانند درد مزمن و عفونت می‌شود و در نتیجه AUA آن‌را فقطبرای بیماران پرخطر (high-risk)‌ پیشنهاد می‌کند.

درمان‌های حداقل حالت تهاجمی پروستات

روش پیشرفته جدید:

تزریق الکل خالص از طریق مجرای ادرار به درون پروستات نیز باعث نکروز انعقادی می‌شود (ابلیشن شیمیایی chemoablation).
استفاده از روش‌های غیر تهاجمی به جای جراحی‌ها، در حدود نیمقرن است که در پزشکی مورد توجه قرار گرفته است. اولتراسوند یک روش مناسب است که بهدلیل قابلیت تمرکز دقیق انرژی به عضو مورد نظر جهت گرم کردن یا از بین بردن حجمکوچکی از بافت، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

محدوده وسیعی از درمان‌ها به منظوردرمان تومورها و سرطان و‌ ‌یا برش پروستات برای بیماری‌ هایپرپلازیایخوش‌خیم‌)BHP(‌، یا کنترل خونریزی، درمان‌های قلبی و عروقی و درمان اختلالات مغزیبه کار می‌روند. ایده استفاده از اولتراسوند در درمان‌های پزشکی، جدید نیست.

درگذشته، از اولتراسوند به منظور تشخیص، استفاده می‌شد. ترکیب گرما و حرارت باپرتودرمانی به وسیله آزمایشات کلینیکی به منظور افزایش کنترل و پاسخ بهتر تومورتایید شده. پزشک برای موارد مختلف یکی این از درمان‌ها را ا نتخاب می‌کند.

منبع: پزشکی بالینی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک