post_image

توصیه های درمانی در سرطان بیضه

سمینوما  به طور کلی، سمینوما به آرامی رشد می کنند و سریعاً به سایر نواحی بدن گسترش پیدا نمی کنند. جراحی (برداشتن بیضه از راه کشاله /Radical inguinal orchiectomy) برای تمام مردان مبتلا به مراحل اولیه سمینوما توصیه می شود. بعد از این جراحی سه گزینۀ درمانی وجود دارد که همۀ آنها میزان بهبودی بسیار عالی دارند (۹۸%). گزینه های درمانی شامل پیگیری ، پرتودرمانی و شیمی درمانی است.
بندرت غدد لنفاوی خلف صفاق ( رتروپریتوئن ) را بعد از شیمی درمانی بر می دارند، ولی این کار معمولاً از اول انجام نمی شود. یک دورۀ کوتاه شیمی درمانی یا رادیوتراپی برای بیمارانی که کاندید نظارت نیستند انجام می شود.
تمام درمان ها برای همۀ بیماران مناسب نیستند، پزشک شما با بررسی تمام جوانب بهترین و مناسب ترین درمان را برای شما تعیین می کند.

غیر سمینوما (NSGCT)  جراحی (برداشتن بیضه از راه کشاله /Radical inguinal orchiectomy) برای تمام مردان مبتلا به  NSGCTتوصیه می شود. NSGCT به اندازۀ سمینوماها به پرتودرمانی حساس نیستند. همچنین غیر سمینوماها بیشتر احتمال گسترش به سایر نقاط بدن مثل کبد، ریه و مغز از راه گردش خون را دارند.
معمولاً درمان کمکی( ادجونت )  شامل شیمی درمانی است  و حدود دو دوره با استفاده از داروی سیسپلاتین (cisplatin) صورت می کیرد . کسانی که بعد از شیمی درمان هنوز توده باقیمانده در خلف صفاق یا سایر نقاط بدن دارند باید  تحت جراحی قرار گیرند . کسانی که به این نوع جراحی نیاز دارند بهتر است در مراکزی تحت درمان قرار بگیرند که تعداد زیادی مردان مبتلا به سرطان بیضه را درمان کرده اند.

عوارض جانبی درمان سرطان بیضه

عوارض درمان سرطان بیضه به نوع درمانی که انجام می گیرد و شدت بیماری بستگی دارد.

مشکلات باروری

سرطان بیضه معمولاً در مردان جوانی که هنوز فرزندی ندارند یا باز هم می خواهند فرزند داشته باشند به وجود می آید. درمان به صورت جراحی، شیمی درمانی یا رادیوتراپی می تواند تولید سلول های جنسی (اسپرم) را کاهش داده یا متوقف نموده و در نتیجه فرد عقیم گردد. به دلایلی که هنوز به درستی شناخته شده نیست، بیشتر از ۵۰% از مردانی که مبتلا به سرطان بیضه هستند، حتی قبل از درمان هم میزان اسپرمشان پایین است.
به همین دلیل، کسانی که می خواهند تحت درمان برای سرطان بیضه قرار بگیرند، باید اسپرم خود را ذخیره کنند تا بتوانند در آینده از آن استفاده کنند.   این سیر ذخیره سازی،انجماد مایع منی (Semen cryopreservation) نامیده می شود. در این کار فرد باید مقدار زیادی از مایع منی خود را به مرکز مورد نظر بدهد. در بهترین حالت این نمونه از مایع باید در مطب پزشک  گرفته شود؛ اگر این کار امکان پذیر نیست فرد می تواند این کار را در خانه انجام دهد و مایع منی را در ظرف استریل آزمایشگاه یا کاندوم بدون مواد شیمیایی جمع کند.
اگر امکان پذیر باشد بهتر است که این کار قبل از جراحی و برداشت بیضه و قبل از شیمی درمانی یا رادیوتراپی انجام شود، در این صورت بیشترین و سالم ترین میزان اسپرم جمع آوری می شود.
حتی بیمارانی که میزان اسپرم پایینی دارند (قبل از درمان سرطان) باید تشویق شوند تا اسپرمشان را ذخیره کنند.  تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم(Intracytoplasmic sperm injection/ICSI) روشی برای درمان عقیمی است که به میزان کمی اسپرم احتیاج دارد.
مردانی که نمی توانند قبل از درمان اسپرم ذخیره کنند، بسته به نوع ومیزان درمانی که دریافت کرده اند ، شاید بتوانند همچنان پدر شوند.

عوارض شیمی درمانی

بعضی از عوارضی که بیمار دچارش می شود در نتیجۀ شیمی درمانی است. این عوارض می توانند به دو دستۀ حاد و بلند مدت تقسیم شوند.
-  عوارض کوتاه مدت  افرادی که تحت شیمی درمانی قرار می گیرند معمولاً دچار عوارضی مثل خستگی، ریزش مو، حالت تهوع و استفراغ شوند. می توان با استفاده از داروهای تزریقی یا درون وریدی از بروز حالت تهوع جلوگیری کرد. موها هم بعد از اتمام درمان دوباره رشد می کنند. شمار سلول های خون هم در اولین هفته های شیمی درمانی پایین می آیند ، که احتمال ایجاد عفونت افزایش می یابد. این اتفاق معمولاً به تغییر زمان یا دوز درمان منجر نمی شود.
-  عوارض بلند مدت  شیمی درمانی می تواند باعث عوارض جدی در بعضی از ارگان های بدن شوند؛ خصوصاً اگر همراه با داروی دیگر باشد یا چند دوره داده شود. شدت و نوع این مشکلات به دوز و دارویی که طی شیمی درمانی استفاده شده است ، بستگی دارد. شایع ترین عوارض عبارتند از
·  آسیب به کلیه
·  آسیب به اعصاب و در نتیجه درد در دست ها یا پاها یا کاهش شنوایی
·  آسیب به عروق خونیِ قلب ، افزایش احتمال بیماری قلبی عروقی. معمولاً این اتفاق بعد از گذر چند سال از اتمام درمان اتفاق می افتد.
·  آسیب ریوی
یک عارضۀ جدی دیگر در درمان سرطان بیضه بروز سرطان ثانویه است. این گسترش و متاستاز سرطان بیضه نیست بلکه یک سرطان جدید در جایی جدید مثل خون(لوکمی)، ریه، رودۀ بزرگ، پانکراس، مثانه، معده یا سایر ارگان ها است.

برداشت غدد لنفاوی رتروپریتوئن(RPLND)

شایع ترین عارضۀ RPLND  کاهش یا نبود مایع منی هنگام انزال است. پیشرفت های جدید در زمینۀ حفظ عصب در RPLND احتمال بروز این اتفاق را کم کرده است. برای مردانی که دچار این مشکل شده اند درمان عقیمی امکان پذیر است.

عوارض جانبی پرتودرمانی

یکی از عوارض شایع رادیوتراپی، خستگی است ولی این خستگی در حدی نیست که فرد را ناتوان کند. تأثیر روی دستگاه گوارشی مثل حالت تهوع، استفراغ، افزایش تکرر مدفوع و تخلیۀ سریع معده هم ممکن است اتفاق بیفتد ولی شایع نیست. داروهای ضد تهوع برای کنترل تهوع و استفراغ استفاده می شوند. سرکوب مغز استخوان (که منجر به کم خونی می شود) هم می تواند اتفاق بیفتد. تغییر رنگ پوست ناحیۀ درمان هم چند هفته بعد از پرتودهی اتفاق می افتد.

بعد از درمان سرطان بیضه

عود تومورهای ژرم سل بیضه معمولاً تا دو سال یا بیشتر بعد از اتمام درمان اتفاق می افتد. به همین دلیل تمام بیمارانی که درمان سرطان بیضه شان با موفقیت به پایان رسیده است باید با انجام آزمایش خون، عکس ساده و سی تی اسکن یا سایر روش های تصویر برداری، برای وجود یا عدم عود سرطان تحت مراقبت قرار بگیرند.این کار معمولاً در سال های اول بعد از درمان شایع تر است.

آزمایش خون مانند نشانگرهای تومور مثل Beta-hCG و  AFPدر بررسی اولین علائم عود استفاده می شود. اولین علامت عود بیماری در ۵۰-۳۰% از بیمارانی که با عود مراجعه می کنند افزایش میزان نشانگرهای تومور در خون است. کسی که تغییری در میزان نشانگر تومورش وجود ندارد،  باید یک سی تی اسکن هم علاوه بر آزمایش خون انجام دهد.
پیگیری مرحلۀ I  بهترین برنامه برای مراقبت های بعد از درمان همچنان در حال بحث است. بیشتر متخصصان برای این کار، انجام سی تی اسکن و آزمایش خون را هر چند ماه یکبار برای چند سال اول بعد از درمان و سپس به دوبار در سال و بعد از آن یکبار در هر سال توصیه می کنند.
بعد از RPLND  برای مردانی که در مراحل اولیه بیماری تحت این عمل جراحی قرار گرفته اند، بیشتر پزشکان پیشنهاد می کنند که به فاصلۀ چند ماه یکبار سی تی اسکن انجام دهند و آزمایش خون بدهند، بعد از آن سالی یکبار این آزمایش ها را تکرار کنند. سی تی اسکن شکم و لگن به خاطر احتمال بیشتر عود در ناحیۀ رتروپریتوئن ، بیشتر انجام می شود. پیگیری تا زمانی که فرد کاملاً به شیمی درمانی پاسخ نداده است انجام نمی شود. مراقبت های بیشتر برای افرادی است که به خاطر پیشرفتگی بیماریشان بعد از شیمی درمانی، غدد لنفاوی رتروپریتوئنشان را برداشته اند (تحت جراحی RPLND بوده اند).

شانس علاج افرادی که در مرحلۀ اول بیماری و با پیش آگهی خوب هستند و درمانشان به خوبی انجام شده است، بسیار عالی است. حتی کسانی که پیش آگهی بیماریشان متوسط یا ضعیف است هم به خوبی به درمان پاسخ می دهند ولی به درمان های سخت تری نیاز دارند. حدود نیمی از افرادی که پیش آگهی ضعیفی دارند هم به خوبی معالجه می شوند.

منبع : دکتر احتجاب

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک