سنگ دستگاه ادراری یکی از ناراحت کننده ترین بیماری ها است . شیوع آن در مردان بیش از زنان است . بیشتر در دهه سوم تا پنجم زندگی دیده می شود . انواع مختلف سنگ ادراری وجود دارد ولی اغلب سنگها از جنس اگزالات کلسیم هستند . سنگ ها در لگنچه کلیه ، حالب ، مثانه ودر پیشابراه دیده می شوند . اندازه سنگ کلیه ، از چند میلیمتر تا چند سانتی متر متغیر بوده وممکن است منفرد یا متعدد باشد .

دستگاه ادراری از چند بخش اصلی تشکیل شده است:۱- کلیه ها که وظیفه آنها تولید ادرار است ۲- لگنچه که ادار پس از تولید شدن وارد آن میشود ومحل ایجاد اغلب سنگهای ادراری است سنگهای لگنچه معمولا باعث ایجاد درد نمیشوند مگر اینکه راه لگنچه را مسدود نمایند

۳- میزنای یا حالب که ادرار را از لگنچه به مثانه منتقل میکند . اگر سنگ از لگنچه وارد حالب شود ، درد شدیدی در پهلو وشکم بیمار ایجاد می گردد که گاه همراه با تهوع ، استفراغ ، سوزش ادرار ودر آقایان درد بیضه است .

۴- مثانه که محل ذخیره ادرار پیش از دفع است . اگر بنابه دلایلی مثل بزرگ شدن پرستات ، تنگی مجرای ادراریا مثانه عصبی تخلیه مثانه دچار اشکال شود ویا به علت سوء تغذیه یا اختلالات سوخت وساز بدن (متابولیک ) در کودکان ترکیب طبیعی ادرار تغییر کند ، فرد مستعد سنگ مثانه میگردد.
۵- مجرای ادرار که ادرار را از مثانه به خارج منتقل میکند . سنگ کلیه یا مثانه ممکن است در هنگام دفع در مجرای ادرار گیر کند وسبب بند آمدن ادرارشود .

درمان سنگ کلیه

درمان سنگ کلیه شامل دو قسمت است :۱- پیشگیری از تشکیل سنگ جدید ۲- درمان سنگ فعلی

پیشگیری از  سنگ کلیه

جهت پیشگیری از تولید سنگ جدید علاوه بر رعایت رژیم غذایی نیاز به انجام آزمایش خون وآزمایش ادرار ۲۴ ساعته از نظر بررسی وجود یا عدم وجود املاحی است که شما را مستعد سنگ سازی می کنند . وهمچنین در صورتیکه در گذشته سنگی دفع کرده اید تجزیه آن سنگ نیز کمک کننده است . آزمایشات خون وادرار بایشتی به فاصله ۲تا ۶ هفته بعد از دفع سنگ انجام شوند .

ویادتان باشد که حین انجام این آزمایشات بایستی رژیم غذایی معمول روزانه تان را داشته باشید . براساس این آزمایشات پزشکتان دستور غذایی ودارویی مخصوص هر نوع سنگ کلیه را به شما میدهد . جهت درمان سنگ کلیه علاوه بر رعایت رژیم غذایی که به آن اشاره میشود نیاز به اقدامات تشخیصی آزمایشگاهی وتصویر برداریاز نظر تعیین محل سنگ ، ایجاد یا عدم ایجاد انسداد در مسیر ادرار وبالاخره اندازه سنگ میباشد .

چقدر باید آب ومایعات مصرف کرد ؟چه مقدار آب خوردن مهم نیست . چقدر ادرار داشتن مهم است . ممکن است فردی در محیطی گرم زندگی کند یا فعالیت روزانه اش زیاد باشد ، روزی ۸ لیوان آب بخورد ، ولی بدلیل تعریق زیاد باز کافی نباشد . فرد مبتلا به سنگ کلیه باید آنقدر آب بخورد که روزانه بیش از ٢ لیتر ادرار داشته باشد ونباید هیچ وقت احساس تشنگی کند وهمیشه باید قبل از آنکه احساس تشنگی کند آب بنوشد .

افزایش مصرف مایعات باعث افزایش میران ادرار وکاهش غلظت مواد محلول در ادرار وبروز کمتر سنگ می شود . مصرف آب قبل خواب، بویژه اهمیت بالایی دارد. توصیه میشود افرادی که سابقه سنگ کلیه دارند قبل از خواب حداقل دو لیوان آب بنوشند به گونه ای که نصف شب یک بار برای ادرار کردن بیدار شوند و سپس یک لیوان دیگر آب نوشیده و مجددا بخوابند.

علائم سنگ کلیه

 بطور کلی سنگهای کلیه ابتدا در کلیه ساخته میشوند و بعد به قسمتهای پائین تر مثل مثانه میرود. علائم و نشانه های سنگ کلیه بر حسب محل آن با هم فرق دارد. گاهی سنگها کوچکند و تا زمانی که داخل کلیه هستند هیچ علامتی ایجاد نمیکنند. گاهی این سنگها در هنگام خروج از کلیه در مسیر ایجاد انسداد میکنند و میتوانند باعث درد پهلو، عفونتهای عود کننده یا ادرار خونی دائم شوند. وقتی سنگها از کلیه خارج شده و وارد حالب میشوند، دردهای تیزی ایجاد میکنند که در پهلوست، ولی درد معمولا به اطراف پهلو و نواحی شکم تیر میکشد. ممکن است با تهوع و استفراغ توأم شود. دردها به صورت متناوب است یعنی بعد از یک دوره شدید یک زمان آرامش وجود دارد. وقتی که سنگ به طرف پایین تر حرکت میکند دردها به قسمتهای پایین تر مثل کشاله ران تیر میکشد. این افراد معمولا تب ندارند، مگر اینکه عفونت هم داشته باشند.

- سختی ادرار

- بیرون آمدن شن از مجرای ادرار

 - درد کمر و پایین کمر از علائم سنگ کلیه می باشد

کلسیم می‌تواند از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری نماید

همه افرادی که از درد سنگ کلیه رنج می‌برند، هر کاری که بتوانند برای کاهش درد آن انجام می‌دهند. تغذیه….

همه افرادی که از درد سنگ کلیه رنج می‌برند، هر کاری که بتوانند برای کاهش درد آن انجام می‌دهند. تغذیه شما می‌تواند کمک موثری برای جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد.

اگر چه در گذشته تصور می‌کردند که کلسیم از عوامل تشکیل سنگ کلیه است اما اکنون مشخص شده است که از تشکیل آن جلوگیری می‌کند.

مطالعات نشان داده اند رژیمی که شامل کلسیم فراوان باشد، باعث کاهش جذب اگزالات (ماده ای که در بعضی از گیاهان یافت می‌شود و باعث تشکیل سنگ کلیه می‌گردد)می شود و از رسوب سنگ جلوگیری می‌نماید. اگر می‌خواهید از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کنید باید در روز به میزان کافی آب بنوشید به اندازه ای که در ۲۴ ساعت حدود ۲ لیتر دفع ادرار داشته باشید . با نوشیدن مایعات و استفاده از کلسیم به میزان مناسب در روز می‌توانید از تشکیل سنگ کلیه که از جنس اگزالات است جلوگیری کنید.

منبع: کتاب سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: