درمان سنگ کلیه

در بسیاری از موارد به عمل جراحی نیاز ندارد. اکثر سنگ های کلیه با خوردن مقدار زیادی آب، خود به خود دفع می شوند و بیمار طی این مدت می تواند در منزل استراحت کند و در صورت وجود درد، مسکن مصرف نماید. در افرادی که یک بار مبتلا به سنگ کلیه شده اند ممکن است چندبار دیگر نیز سنگ کلیه ایجاد شود. راه ساده و بسیار مهم برای پیشگیری از ایجاد سنگ کلیه، نوشیدن مقدار زیاد مایعات و به خصوص اب است. پرهیز از لبنیات و سایر غذاهای حاوی کلسیم زیاد در افرادی که دچار سنگ کلیه از جنس کلسیم شده اند ضروری استولی تحقیقات اخیر نشان داده اند که غذاهای حاوی کلسیم، از جمله لبنیات ممکن است به پیشگیری از ایجاد سنگ های کلسیمی کمک کنند.

نکته: خوردن قرص های حاوی کلسیم، خطر ایجاد سنگ کلیه را افزایش می دهد.

روش‌های درمان سنگ کلیه

سنگ کلیه را شاید بتوان یکی از دردهایی نامید که فرد را از پا در می‌آورد. شدت درد تا حدی است که آن را با درد زایمان در زنان مقایسه می‌کنند. دردهای شدیدی در پی دارد که گاه با گاز معده اشتباه گرفته می‌شود. این سنگ‌های بدقلق ذرات جامد و سختی هستند که در مجاری ادراری شکل می‌گیرند.

در بسیاری از موارد، سنگ ها بسیار کوچک بوده و بدون هیچ مشکلی و به طور طبیعی همراه ادرار از بدن دفع می شوند، فقط زمانی مشکل ساز می شوند که به سبب بزرگ بودن، مسیر عبور ادرار را مسدود کرده و دردهای طاقت فرسایی را ایجاد می کنند که به درمان نیاز دارند و فرد به هر جایی چنگ می زند تا از درد رها شود. در واقع، سنگ های کلیوی گاه به اندازه یک توپ پینگ پونگ بزرگ شده و تا زمان انسداد مجاری ادراری، فرد متوجه وجود آنها نمی شود.

 

درمان با آب سنگ ادراری

نقش پیشگیری و درمان با آب (آب درمانی) در بیماری سنگ دستگاه ادراری چیست؟ با قاطعیت می توان گفت مصرف آب به مقدار زیاد یک راه حل مناسب جهت پیشگیری و درمان است که به همراه رژیم غذایی و درمان های لازم دیگر باید اجرا شود. مصرف زیاد آب و مایعات باعث زیاد شدن ادرار و رقیق شدن آن و به حرکت در آمدن رسوبات و سنگ های کوچک و دفع خود به خودی آنها می شود و از رشد سریع سنگ ها نیز جلوگیری می کند. آب درمانی زمانی مفید خواهد بود که به درستی در طول شبانه روز و به مدت چندین سال انجام شود. برای این کار باید روزانه حدود ۲ تا ۳ لیتر (حدود ۸ لیوان) آب مصرف شود و قبل از خواب نیز باید به میزان کافی آب نوشیده شود تا ادرار، رقیق بودن خود را در طول شب حفظ نماید. آب درمانی زمانی موفق است که وزن مخصوص ادرار کمتر از ۱۰۱۸ باشد (وزن مخصوص ادرار با آزمایش ادرار توسط آزمایشگاه مشخص می شود). افزایش حجم ادرار تا ۵/۲ لیتر در روز به میزان ۵۰ درصد باعث کاهش وقوع مجدد سنگ سازی می شود. مناسب ترین مایعی که برای این منظور مورد استفاده قرار می گیرد آب معدنی است که باید از نظر ترکیبات واقعی و اثر بالینی آزمایش شده باشد. چنانچه تهیه آب معدنی به دلایلی مقدر نباشد می توان از آب آشامیدنی شهر استفاده کرد. بیماران مبتلا به ناراحتی های قلبی، فشار خون بالا و انسداد راه های ادراری، تنها به دستور پزشک معالج خود مجاز به انجام آب درمانی هستند.

-مصرف روزانه حدود ۳ لیتر مایعات و عمدتاً آب خالص

-اجتناب از مصرف شیر و فرآورده های لبنی در صورتی که سنگ کلیه از نوع کلسیمی ـ فسفری باشد.

-خودداری از شرایطی که با تعریق بیش از حد همراه است .

غذاهای حاوی ویتامین D اضافی و نیز بعضی آنتی اسیدهای حاوی کلسیم در افراد مبتلا به سنگ های کلسیمی نباید مصرف شوند.* افراد دارای ادرار بسیار اسیدی باید از خوردن زیادگوشت، ماهی و مرغ پرهیز نمایند زیرا این غذاها مقدار اسید ادرار را افزایش میدهند.* برای جلوگیری از ایجاد سنگ های سیستینی خوردن بیش از ۴ لیتر آب در ۲۴ ساعت توصیه می شود. این مقدار باید در طول شب خورده شود.

داروی آلوپورینول از ایجاد سنگ های اسیداوریکی و بعضی داروهای مُدرّ(مثل هیدروکلروتیازید) از به وجود آمدن سنگ های کلسیمی پیشگیری میکنند. چنانچه نتوان با مصرف مایعات زیاد از ایجاد سنگ های سیستینی پیشگیری کرد ممکن است از داروهای کاهش دهنده مقدار سیستین در ادرار (مانندCuprimineیاThiola ) استفاده شود. اگر نتوان سنگ های عفونی را خارج نمود دارویی به نام اسید استو هیدروگزامیک(AHA ) تجویز می شود. این دارو را همراه با داروهای آنتی بیوتیک دراز مدت برای پیشگیری از عفونت های ادراری به کار می برند. گاهی درمان سنگ های کلیوی ناشی از پرکاری غددپاراتیرویید، برداشتن غدد مزبور با استفاده از عمل جراحی است. در اکثر موارد، فقط یکی از ۴ غده ی پاراتیرویید را که بزرگ شده است خارج می کنند.

فعالیت و سنگ های ادراری

نقش فعالیت های بدنی و تمرینات ورزشی در بیماری سنگ های ادراری چیست؟ ورزش سنگین سبب تعریق فراوان شده و باعث کم شدن مایعات بدن می شود و به این طریق می تواند سیر سنگ سازی را تسریع کند (مگر این که آب فراوان نوشیده شود). ولی فعالیت های بدنی عادی و ورزش های سبک مانند طناب زدن، دوچرخه سواری و پیاده روی و قدم زدن به علت ایجاد تحرک مناسب در فرد، روند ساخته شدن سنگ را کندتر نموده و حرکت سنگ موجود و دفع آن را تسریع می سازند.

 

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار ،متخصص بیماری کلیه تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: