درد کلیه

درد کلیه ناشی از عفونت یا آسیب دیدگی کلیه ها می باشد.

اگر در قسمت کمر یا پهلو های تان درد دارید، ممکن است فکر کنید که مربوط به کلیه ها می باشد. اما در اغلب مواقع این درد مربوط به کلیه ها نیست. بسیاری از افراد تعجب می کنند وقتی متوجه می شوند که کلیه ها تقریبا بالای کمر، درست زیر دنده های پایینی (فضای خلفی) قرار دارند.

از کجا باید بدانیم آنچه درد کلیه می نامیم واقعا درد کلیه است؟ هیچ راه مطمئنی وجود ندارد، اما با وجود علائم و نشانه های دیگر و با توجه به نتایج آزمایشات احتمال ارتباط آن با کلیه ها افزایش می یابد.

درد شدید و یک طرفه قسمت بالایی کمر همراه با تب و علائم ادراری درد واقعی است. این درد ممکن است ناشی از عفونت کلیوی (پیلونفریت) باشد.

سنگ کلیه نیز موجب بروز درد می شود، اما درد کلیه محسوب نمی شود. تا زمانیکه سنگ در کلیه باقی می ماند درد ندارد، اما حرکت آن برای خروج از کلیه واقعا دردناک است. وقتی سنگ کلیه از حالب حرکت می کند تا به مثانه برود، موجی از درد تند و تیزی بوجود می آید که پزشکان آن را کولیک کلیوی یا کولیک حالب می نامند.

علایم عفونت کلیه

شروع ناگهانی تب و لرز

درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو

علائم عمومی (سردرد ، درد عضلانی و ضعف عمومی و بیحالی

سوزش ادرار ، تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن و ادرار کدر یا خونی و بدبو

تهوع و استفراغ

درد شکمی (کودکان معمولا درد پهلو ندارند و از درد شکمی شکایت دارند)

عفونت حاد کلیه

اگر عفونت به کلیه ها سرایت کند، این عضو هم درگیر می شود که خطرناک است. این عارضه ممکن است به اشکال گوناگون در زنان جوان بروز کند؛ از علائمی شبیه التهاب مثانه همراه با درد خفیف پهلو گرفته تا عفونت شدید ناشی از باکتری های گرم منفی. اینجا هم پای«باکتری اشرشیاکولی»در میان است که در ۸۰ درصد موارد عامل اصلی محسوب می شود.

وجود خون در ادرار یا هماچوری ممکن است با چشم دیده شود یا تنها هنگامی که ادرار زیر میکروسکوپ آزمایش می‌شود، آشکار شود. هماچوری اغلب هنگامی کشف می‌شود که آزمایش ادرار به علل دیگری نظیر تست غربالگری در زمان معاینات بالینی روتین، درخواست شود. هماچوری از طیف گسترده‌ای از مشکلات کلیوی یا مجاری ادراری نظیر عفونت، سنگ‌ها، کیست‌ها یا تومورها ناشی می‌شود. با این وجود، بسیاری از افراد دارای هماچوری علیرغم بررسی‌های دقیق، مدرکی دال بر هیچ کدام از این مشکلات را ندارند. این افراد حالتی تحت عنوان هماچوری خوش خیم دارند که همراه آسیب کلیوی نیست. هماچوری خوش خیم دو فرم دارد، عودکننده(تک گیر) و فامیلی (ارثی). هماچوری عودکننده خوش خیم معمولاً در اطفال دیده می‌شود ولی ممکن است تا اواخر زندگی مشخص نشود.

درمان عفونت کلیه

اگربیمار تهوع و استفراغ شدید نداشته باشد، می توان به طور سرپایی به او دارو یا داروهای خوراکی داد. در غیر این صورت، بیمارانی که به شدت حالت تهوع و استفراغ می کنند، بیمارانی که شدت بیماری شان متوسط تا شدید است و بیماران حامله برای درمان باید در بیمارستان بستری شوند. درمان دارویی بین ۱۰تا۱۴روز است. آنهایی که در بیمارستان بستری هستند، با تزریق وریدی آنتی بیوتیک های مناسب تحت درمان قرار می گیرند. علائم باید ظرف۴۸تا۷۲ساعت پس از شروع درمان برطرف شود. اگر تب و درد پهلو۷۲ساعت پس از آغاز درمان همچنان وجود داشت. پزشک احتمال می دهد که آبسه دور کلیه یا آبسه داخل کلیه بروز کرده یا مجرای ادرار بیمار مسدود شده باشد. در این حالت باید سونوگرافی یا سی تی اسکن انجام شود. دو هفته پس از شروع درمان، بیمارحتماً باید برای پیگیری درمانش مراجعه کند و پزشک دستور می دهد که کشت ادرار تکرار شود. به این ترتیب می توان از موفق یا ناموفق بودن درمان اطمینان حاصل کرد.

پیشگیری از نارسایی کلیه

برای پیشگیری از ابتلا به  بیماری نارسایی کلیه چه توصیه‌ای دارید؟
کنترل قند خون در افراد دیابتی و کنترل فشار خون در افراد مبتلا به پرفشاری خون، مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از ابتلا به نارسایی کلیه است. بنابراین اگر مبتلا به فشارخون یا قند خون هستید، با پزشک خود مشورت کنید. همچنین سنگ‌ها و عفونت‌های ادراری را جدی بگیرید. اگر کلیه شما سنگ‌ساز است یا سابقه بیماری مادرزادی دارید، با در نظر گرفتن یک شیوه زندگی درست و همچنین به‌کار بردن رژیم مناسب غذایی، از ابتلا به این بیماری پیشگیری کنید.

رژیم غذایی و نارسایی کلیه

افرادی که نارسایی کلیه مزمن دارند، باید از رژیم غذایی خاصی پیروی کنند. مصرف نمک در این شرایط باید محدود شود و غذاهای کم‌پروتئین و کم‌چرب مورد استفاده قرار گیرد. غذای مصرفی این افراد باید بیشتر گیاهی باشد. گفتنی است، در افرادی که نارسایی شدیدکلیه دارند، اختلالات الکترولیتی ایجاد می‌شود و عملکرد الکترولیت‌های خونی آنها مختل می‌شود که منجر به بالا رفتن پتاسیم خون خواهد شد و بسیار خطرناک است. به همین دلیل این افراد باید از خوردن سبزی‌ و میوه حاوی مقدار زیاد پتاسیم مانند موز و سیب‌زمینی اجتناب کنند.

- تهوع و استفراغ

منبع : پزشک متخصص کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک