post_image

اکسی بوتینین دارویی است که برای کودکان با مثانه بیش‌فعال به کار می‌رود. کودک با مثانه بیش‌فعال کودکی است که بیش از یک بار در شب جای خود را خیس می‌کند و حتی اگر در روز هم بخوابد، ممکن است جای خود را خیس کند. اکسی بوتینین معمولا به تنهایی موثر نیست و همراه دسمو پرسین به کار می‌رود.

اکسی بوتینین کلراید

نامهای تجارتی : Ditropan – Exybutin

رده درمانی: آنتی اسپاسمودیک مجاری ادراری

رده فارماکولوژیک: نسل سوم آمین سنتتیک

اشکال دارویی: قرص ۵ میلی گرمی

مکانیسم اثر آنتی اسپاسمودیک اکسی بوتینین از طریق افزایش ظرفیت مثانه و کاهش فرکانس انقباضات عضله دترسور اعمال می‌شود. این دارو، دارای اثرات آنتی موسکارینیک بر روی عضلهٔ صاف می‌باشد.

نکته از کتاب کاتزونگ: بلوکرهای کولینورسپتورها یا آنتاگونیستهای گیرنده‌های کولینرژیک یا داروهای آنتی کولینرژیک، بر پایهٔ طیف عملکردشان (مسدود کردن گیرنده‌های نیکوتینی یا موسکارینی) به دو زیر گروه آنتاگونیست‌های موسکارینی و آنتاگونیست‌های نیکوتینی تقسیم می‌شوند که اکسی بوتینین جزو گروه آنتاگونیست‌های موسکارینی است.

موارد مصرف  اکسی بوتینین کلراید

تنها مورد مصرف این دارو، بعنوان آنتی اسپاسمودیک در مثانه نوروژنیک می‌باشد.

نکته از کتاب کاتزونگ: گلیکوپیرولات، مت اسکوپولامین و اکسی بوتینین، آنتاگونیست‌های موسکارینی هستند که در درمان فوریت ادرار (Urgency) در سیستیت خفیف و به منظور کاهش اسپاسمهای مثانه به دنبال جراحیهای اورولوژیک استفاده می‌شوند. البته گلیکوپیرلوت و مت اسکوپولامین اثرات کمتری بر روی CNS دارند.

طریقه مصرف اکسی بوتینین کلراید

دربالغین: ۵ میلی گرم از راه خوراکی ، ۲ تا ۳ بار در روز تجویز می‌شود. حداکثر دوزاژ دارو ۵ میلی گرم چهار بار در روز است.

در کودکان بزرگتر از ۵ سال : ۵ میلی گرم از راه خوراکی دو بار در روز تجویز می‌شود.حداکثر دوزاژ دارو ۵ میلی گرم، سه بار در روز است .

موارد منع مصرف اکسی بوتینین کلراید

انسداد ناقص یا کامل دستگاه گوارش

گلوکوم

سرطان پروستات

میاستنی گراو

ایلئوس آدینامیک

مگاکولون

کولیت اولسراتیو (کولیت اولسروز)

بیماران مسن و ناتوان مبتلا به آتونی روده

توجه : از اکسی بوتینین کلرید در افراد مسن، مبتلایان به نوروپاتی اتونوم، بیماری کلیه و کبد و در ریفلاکس ازوفاژیتیس، باید با احتیاط استفاده کرد.

تداخلات دارویی اکسی بوتینین کلراید

اثرات آنتی کولینرژیک این دارو، به دنبال مصرف سایر داروهای آنتی کولینرژیک، نظیر داروهای ضد افسردگی، فنوتیازینها و هالوپریدول تشدید می‌گردد.

اثرات تضعیف کنندگی این دارو بر روی دستگاه عصبی مرکزی به دنبال مصرف سایر داروهای تضعیف کننده سیستم اعصاب مرکزی نظیر : آنتی هیستامینها، نارکوتیکها و داروهای آرامبخش و خواب آور تشدید می‌گردد.

عوارض اکسی بوتینین کلراید

در دستگاه اعصاب مرکزی: سرگیجه، بی خوابی، خواب آلودگی، برافروختگی

در دستگاه قلب و عروق: طپش قلب، تاکی کاردی

در دستگاه تناسلی ادراری: ایمپوتانس (ناتوانی جنسی)، احتباس ادراری، اشکال در ادرار کردن

در پوست: کهیر، راش، واکنش‌های شدید آلرژیک در بیماران حساس به آنتی کولینرژیکها.

در دستگاه گوارش: تهوع، استفراغ، یبوست

در سایر دستگاهها: کاهش تعریق، تب، مهار ترشح شیر

توجه مهم: در صورت ایجاد واکنش افزایش حساسیت و یا علایم دیسترس تنفسی یا اشکالات عروقی و یا بروز تحریک در سیستم اعصاب مرکزی، باید مصرف اکسی بوتینین را فورا قطع نمود.

منبع : ویکی پدیا و تبیان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک