شب ادراری

شب ادراری موجب مشکلات فیزیکی خطرناکی در کودکان و نوجوانان مبتلا می شود . نتایج یک تحقیق منتشر شده درژورنال پزشکی ، خبر از یافته راه های احتمالی درمان این عارضه می دهد.

شب ادراری تا سن ۸ سالگی گریبان گیر بسیاری از کودکان است ، که این مسئله با افزایش سن بهبود می یابد. انجام آزمایش ادرار در این کودکان برای اطمینان ازعدم وجود عفونت مفید است . همچنین اطمینان یافتن از اینکه درآنها نواقص کلیوی  وجود نداشته باشد.

در طول روز،  عمل کلیه ها تولید ادرار و دفع مواد زائد از بدن است و در شب مغز ، هورمون ضد ادراری یاADH  را در خون آزاد کرده و تولید ادرار کاهش می یابد . تولید شبانه این هورمون در اغلب کودکان مبتلا به شب ادراری درحد کفایت نیست و موجب انباشتگی مثانه آنها می شود ، در چنین شرا یطی  فرد بزرگسال از خواب برخواسته ،  به دستشویی مراجعه می کند ولی در مورد کودکان شب ادرار، مثانه در حین خواب تخلیه می شود.

علت شب‌ادراری

شب‌ادراری یک مشکل رفتاری نیست و به احتمال زیاد به چگونگی خوابیدن کودک هم بستگی ندارد. بسیاری از والدین بر این باورند که کودکشان خواب عمیقی دارد و همین مسئله باعث شب‌ادراری در او می‌ شود. این در حالی است که تحقیقات، هیچ تفاوتی در الگوی خواب کودکانی که دچار شب‌ادراری می ‌شوند و کودکان طبیعی پیدا نکرده است.

طبق شواهدی که به دست آمده، شب‌ادراری به علت تاخیر رشد در فرآیند طبیعی دریافت پیام ‌های کنترل ادرار شبانه ایجاد می ‌شود. این فرآیند طبیعی شامل ترشح هورمونی است که کلیه را وادار می ‌کند در طول شب، ادرار کمتری تولید کند.

اضطراب کودک نیز می تواند باعث شب ادراری شود. این اضطراب ممکن است ناشی از عصبانیت والدین، نقل مکان به خانه‌ای جدید، جدایی والدین، از دست دادن یکی از اعضای خانواده، موقعیت‌های اجتماعی نا آشنا، بروز اتفاقات دشوار خانوادگی برای کودک مانند تولد نوزاد جدید است. البته به یاد داشته باشید که خود شب‌ادراری هم پدیده‌ای اضطراب‌آور است و انقباضات مثانه و دفع ادرار در طول روز ممکن است باعث شرمساری کودک و ایجاد اضطرابی گردد که منجر به شب‌ادراری می شود.

یکی از دلایل شب‌ادراری، عوامل ژنتیکی است. محققان سوئدی در سال ۱۹۹۵ اعلام کردند که منطقه‌ای را در کروموزوم ۱۳ انسان پیدا کرده‌اند که تا حدی مسوول بروز شب‌ادراری است، به طوری که اگر هر دوی والدین دچار شب‌ادراری باشند، احتمال این که کودک ‌شان به این مشکل مبتلا شود، زیاد و حدود ۸۰ درصد است.

موارد بسیار اندکی از بی‌ اختیاری در دفع ادرار ممکن است به دلیل وجود مشکلات جسمی و ساختاری در سیستم ادراری کودکان باشد، مثلا در صورتی که مثانه یا مجاری ادراری مسدود شده باشد، ممکن است باعث پُر شدن بیش از حد مثانه و خروج ادرار شود.

از دلایل بروز شب‌ادراری ثانویه می ‌توان به عفونت‌ های مجاری ادراری، اختلالات متابولیکی مانند انواع مختلف دیابت، فشارهای خارجی وارد بر مثانه مانند یبوست ناشی از حجم بالای مدفوع و نیز اختلالات عصبی نخاع اشاره کرد.

منبع:تبیان   تبیان۲

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک