31

دندانهای عقل، سومین دندان آسیا ، آخرین دندانهایی هستند که رویش پیدا می کنند و برای داشتن سلامتی دهان و دندان معمولاً نیازی به آنها نیست .
دندانهای عقل حدود ۲۰ سالگی و یا اوایل دهه بیست در انتهای دهان ظاهر می شوند و ممکن است هرگز رویش پیدا نکنند. که در این صورت نهفته هستند به این معنی که در استخوان فک یا بافت لثه گیر افتاده اند. اغلب اوقات علت این است که در دهان شما فضای کافی برای رویش آنها وجودنداشته است. فک های ما از انسانهای اولیه کوچکترند، چون رژیم غذایی آنها شامل مواد سخت بود و فک های بزرگ و دندانهای بیشتری نیاز داشتند اما انسانهای امروزی به نیروی جویدن زیادی نیاز ندارند.
در واقع امروزه دندانهای عقل بیش از اینکه مفید باشند مضر هستند و دندانپزشک شما ممکن است توصیه کند که آنها را خارج کنید.
احتمال دارد که دندانهای عقل نهفته باشند و شما حتی از وجودآنها با خبر نباشید تا اینکه به دلیل عفونت و یا فشار روی دندان مجاور، درد ناگهانی بروز کند . رویش ناقص دندان عقل نیمه نهفته می تواند باعث به هم ریختگی و یا حرکت دندانهای شما شود. احتمالاً تا زمانیکه دندانهای مجاور دندان عقل شروع به کج شدن نکنند شما متوجه رشد دندانهای عقل و فشار آنها روی ریشه دندانهای کناری نخواهید شد اما حتی در مواردی که دندانهای عقل رویش پیدا کنند معمولاً به سختی تمیز می شوند و در نهایت منجر به ایجاد پوسیدگی غیر عادی و یا عفونت در اطراف بافت لثه می شود.

اگر علائم مشخص و واضح دارید یا حتی اگر مشکلی احساس نمی کنید به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا تشخیص دهد که آیا در حال حاضر مشکلی وجود دارد و یا احتمال بروز مشکل در آینده وجود خواهد داشت یا نه ؟
در صورتی که دندانپزشک شما توصیه کند که دندان عقل خود را خارج کنید مطمئناً این پیشنهاد عاقلانه ترین انتخاب برای حفظ سلامت بقیه ی دندان ها خواهد بود. دندان عقل باید به وسیله دندانپزشک عمومی یا جراح دهان و فک و صورت خارج شود. دندان های عقل به چند دلیل می توانند باعث آسیب شوند.

دندان نهفته چه خطراتی دارد؟

۱- بروز بیماری‌های لثه
۲- تحلیل استخوان در دندان‌های مجاور دندان نهفته
۳- پوسیدگی دندان‌های مجاور
۴- عدم امکان پر کردن دندان‌های مجاور
۵- تحلیل ریشه دندان مجاور به علت فشار دندان نهفته
۶- مزاحمت دندان نهفته برای روکش‌ها یا بریج یا حتی دست دندان
۷- پیدایش کیست‌ها یا تومورها که درمان آنها گاهی با برداشتن قسمتی از استخوان فک همراه خواهد بود
۸- دردهای عصبی صورت و دندان درد
۹- شکستگی فک پایین در ناحیه دندان نهفته در اثر ضربه به فک پایین، به دلیل کمبود استقامت استخوان
۱۰- چرخش دندان‌های مجاور
۱۱- نامرتب شدن دندان‌ها
۱۲- بیماری‌های مفصل گیجگاهی–‌فکی و صداهای ناشی از آن

تشخیص دندان نهفته در فک چگونه است؟

دندانپزشکان با معاینه داخل دهان و با کمک رادیوگرافی وجود دندانهای عقل نهفته را تشخیص می‌دهند.

دندان عقل نهفته اگر درآورده نشود چه عوارضی دارد؟

دندان های نهفته مشکلات عدیده‌ای را می‌توانند در آینده ایجاد نمایند:
۱ – عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته‌ای که تعدادی از آن به محیط دهان باز شده بطور مکرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناک می‌گردد.
۲ – عفونت استخوان
۳ – آبسه و سلولیت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسیده و باعث تخریب دندان و استخوان می‌گردد.
اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهای نرم گونه، گردن، حلق و زیر زبان سرایت کند ایجاد آبسه و یا تورم منتشر بافت نرم را که سلولیت نامیده می‌شود می‌کند که توام با درد، تب، تورم ، قرمزی و مشکل در بازکردن دهان خواهد بود.
۴ – صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ریشه دندان مجاور ممکن است باعث تحلیل ریشه آن شود.
۵ – ایجاد کیست؛ کیسه نازکی تاج دندان رویش نیافته را در استخوان فک در برگرفته است که بعد از رویش دندان به داخل حفره دهان از بین می رود. اگر دندان رویش نیابد ممکن است بزرگ شده و تبدیل به کیست گردد. کیست‌ها تدریجاً بزرگ شده و سبب تخریب و تضعیف استخوان و مشکلات بعدی می‌گردند.
۶ – درد؛ یک دندان عقل نهفته می‌تواند ایجاد دردهای با علت نا مشخص و منتشر به نواحی سر و گردن نماید.
۷ – حرکت دندانی؛ اعتقادی وجود دارد که ممکن است فشار ناشی از این دندانها سبب بی نظمی در ردیف دندانها شود که از نظر علمی ثابت شده نمی‌باشد. دندانهای عقل نهفته را چه باید کرد؟
اگر دندانپزشک تشخیص دهد که دندانی قادر به رویش نمی‌باشد، باید آن را کشید.

توصیه های لازم بعد از جراحی دندان

۱٫گاز گذاشته شده در محل جراحی را تا یک ساعت با فشاردرمحل نگاه داشته ودر تمام این مدت از خوردن وآشامیدن وبخصوص کشیدن سیگارپرهیزکنیدوآب دهان رابطور معمول فروببرید وحتی الامکان از تعویض گازخودداری بفرمائید.
۲٫پس ازبرداشتن گازحداقل تا ۲۴ ساعت فقط مایعات سرد مثل شیر،سوپ،آب گوشت،آبمیوه وچای سرد استفاده کنیدو پس از ۲۴ساعت،رژیم غذائی نرم وباحرارت معمولی میل نمائید.

۳٫حداقل تا ۱۲ساعت پس ازعمل جراحی دندان عقل ناحیه جراحی را کمپرس سرد کنید،برای این منظورمیتوانید ازکیسه های یخ آماده استفاده کرده یاچند قطعه یخ راداخل یک نایلون گذاشته ودرب آنرا محکم بسته واستفاده نمائید.طریقه استفاده از کمپرس سرد بصورت متناوب پانزده دقیقه یکباراست یعنی پانزده دقیقه کمپرس کنید پانزده دقیقه استراحت وبه همین ترتیب این عمل بعد از عمل جراحی تا ۱۲ساعت به استثناء مواقع استراحت باید انجام شود.کمپرس سرد به کاهش تورم و خونریزی پس از عمل کمک می کند.
۴٫خونریزی خفیف تا۶ ساعت پس از عمل جراحی طبیعی است که نیاز به درمان خاصی ندارد.در صورتیکه خونریزی شدید داشتید یک قطعه یخ را داخل دهان نگاه دارید تاآب شود و هر نیم ساعت این عمل را تکرار کنید.در صورتیکه خونریزی ادامه پیدا کرد یک عدد چای کیسه ای روی ناحیه عمل شده قرار دهید و حداقل یکساعت روی آن فشار ملایمی وارد آورید.
۵٫در ۲۴ ساعت اول پس از جراحی دهان را بصورت قرقره شستشو نکنید.پس از این مدت حداقل ۳ باردر روز بخصوص پس از صرف غذا ناحیه عمل شده را با سرم فیزیولوژی یا آب نمک رقیق شستشو دهید.
۶٫از ۴۸ ساعت پس از عمل جراحی در صورت نیاز میتوانید کمپرس گرم کنید که با استفاده از حوله گرم هر نیم ساعت بطور متناوب انجام میشود.
۷٫بروز تورم و کبودی پس از عمل جراحی امری طبیعی است که معمولاً تا سه روز پس از عمل جراحی افزایش یافته وسپس به تدریج رو به کاهش می رود.
۸٫داروهای تجویز شده را رأس ساعت مقرر استفاده کنید.
۹٫مختصری درد،تورم،خونریزی وتب تا یک درجه پس از عمل جراحی طبیعی است،نگران نباشید ودر صورت بروز درد هر ۴ ساعت از مسکن تجویز شده استفاده بفرمائید.
۱۰٫از هر گونه خود درمانی یا توصیه اطرافیان پرهیز کرده ودر صورت لزوم با کلینیک تماس بگیرید.
۱۱٫از استحمام وانجام فعالیتهای سنگین تا حداقل ۴۸ ساعت بعد از عمل خودداری کنید.
۱۲٫پس از عمل جراحی نیاز بدن به مواد غذایی بیشتر میشود،این نیاز را با خوردن و آشامیدن مواد غذایی مقوی با توجه به توصیه های فوق جبران کنید.
۱۳٫در مواردی که در ناحیه عمل شده خمیر مخصوص جراحی قرار داده شده است افتادن تمام یا قسمتی از خمیر پس از۲۴ ساعت اشکالی ایجاد نخواهد کرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)