post_image

کاربردهای دیالیز صفاقی

اهداف دیالیز صفاقی، کمک به دفع مواد سمی و زاید متابولیک بدن و برگشت تعادل مایعات و الکترولیت‌های بدن به حالت طبیعی خود است. بیمارانی که قادر به تحمل همودیالیز یا پیوند کلیه نمی‌باشند، افرادی که نسبت به تغییرات سریع مایعات و الکترولیت‌ها حساس‌اند، بیمارانی که هم‌زمان مبتلا به دیابت یا بیماری قلبی‌ عروقی نیز هستند یا کسانی که به هر علتی استفاده از هپارین سیستمیک در آنها ممنوعیت دارد، بهترین و بیشترین بهره را از دیالیز صفاقی خواهند برد.
دیالیز صفاقی مداوم، یک روش جایگزین حفظ ارگان محسوب می‌شود که عملکرد قسمت زنده کلیه را به صورت کافی حفظ می‌کند، اثرات مخرب روش دیالیز را به حداقل می‌رساند و شیوه و کیفیت زندگی بیماران را بهبود می‌بخشد. راهکارهای اخیر کمیته کیفیت و پیامد بیماری‌های کلیوی حاکی از زدودن کافی اوره، جلوگیری از افزایش حجم و نگهداری از عملکرد باقی‌مانده کلیه، به عنوان اهداف اولیه در توصیف این دیالیز می‌باشد. علاوه بر این برای نگهداشتن ترکیب طبیعی الکترولیت‌های خارج سلولی، تجویز دیالیز صفاقی مداوم توصیه می‌شود.

از دیگر کاربردهای این روش، میزان بقا، موربیدیتی کمتر و بالا بردن کیفیت زندگی است. پیشگیری و درمان کم‌خونی، ناهنجاری‌های کلسیم- فسفر، سوءتغذیه و التهاب مزمن، از دیگر موارد مورد نظر است. پشتیبانی کافی اقتصادی- اجتماعی بیماران از مزایای این روش می‌باشد.

مزایای دیالیز صفاقی

  •     قابل حمل بودن: هر جا که بیمار دسترسی به آب داشته باشد تا دستان خود را تمیز کند، می‌تواند از این دیالیز استفاده نماید.
  •     قابل انعطاف‌ بودن: بیمار می‌تواند برنامه‌های عادی روزانه خود را دنبال کند و البته تعداد دفعات انجام دیالیز، بسته به نظر پزشک متخصص، متفاوت است.
  •     حفظ زمان: بیمار نیازی به صرف وقت و هزینه زیاد در کلینیک‌های دیالیز ندارد.
  •     بدون نیاز به سوزن: بیمار به سادگی، با استفاده از کاتتر برای تعویض مایع صفاقی اقدام می‌نماید.
  •     کم شدن محدودیت‌ها: محدودیت‌های بیماران در زمینه رژیم غذایی، مسافرت و شنا کم می‌شود. به عبارتی کیفیت زندگی آنها تغییر چندانی نمی‌کند.
  •     خصوصی بودن: انجام دیالیز در خانه یا محل کار، نوعی اعتماد به نفس بیشتر به بیمار می‌دهد.
  •     احساس بهتر بودن: از آنجا که این نوع دیالیز هر روز قابل انجام است، بیمار به طور ثابتی احساس بهتر شدن دارد و از بیماری و خستگی که میان جلسات دیالیز در کلینیک‌ها رخ می‌دهد، خبری نیست!
  •     حفظ عملکرد باقی‌مانده کلیه، مهم‌ترین گزینه در درمان بیماران با بیماری کلیوی مرحله نهایی است، زیرا روی کنترل حجم و میزان بقای بیماران تاثیر مستقیم دارد، لذا همه تلاش‌ها باید در جهت این امر باشد و دیالیز صفاقی، یک عامل کمکی مهم در این مورد محسوب می‌شود.
  •     یادگیری آسان انجام روش،
  •     کنترل مناسب فشارخون در مقایسه با همودیالیز
  •     عوارض جانبی کمتر (مانند تهوع، استفراغ، اسپاسم و افزایش وزن).

از دیگر مزایای این روش می‌توان به

۱) جلوگیری از پیدایش اورمی به دلیل دست‌یابی به زدودن کافی مواد ازوتمی
۲) پیشگیری از افزایش پیشرونده حجم خارج سلولی به وسیله اولترافیلتراسیون کافی صفاقی
۳) حفظ عملکرد کلیوی باقی مانده
۴) جلوگیری از بدتر شدن ساختمان غشای صفاقی و عملکرد آن.

منبع: پزشکی بالینی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک