Glucometer with fruits and vegetables, healthy nutrition, diabetes

بیماری قند  یک نوع بیماری است که در اثر آن، بدن نمی تواند بعضی غذاها را بطور کامل مورد استفاده و مصرف قرار دهد، بدین معنا که در اثر کاهش شدید معده ای به نام انسولین در بدن و یا بدلیل تخریب و بی اثر شدن این ماده، بیماری دیابت حادث می گردد.

انواع دیابت

- دیابت نوع اول یا دیابت وابسته به انسولین : این نوع دیابت زمانی اتفاق می افتد که انسولین یا وجود ندارد یا مقدار آن بسیار کم است. در چنین مواردی باید انسولین تزریق گردد. دیابت نوع یک اغلب کودکان و نوجوانان را در بر می گیرد، ولی افراد در سنین بالاتر هم ممکن است دچار شوند.این نوع دیابت حدود ۱۰ درصد کل دیابتی ها را شامل می شود.

- دیابت نوع دوم یا دیابت غیر وابسته به انسولین : دیابت نوع دو زمانی اتفاق می افتد که بدن قادر به تولید انسولین به اندازه کافی نباشد و یا انسولین تولیدشده نتواند به خوبی مورد استفاده قرار بگیرد. با رژیم غذایی، داروهای خوراکی و فعالیت های جسمی می توان این نوع دیابت را کنترل کرد دیابت نوع ۲ اغلب در افراد بالغ دیده می شود و شایع ترین نوع دیابت است و ۹۰ درصد کل دیابتی ها را شامل می شود.

علایم بیماری دیابت

- پر نوشی

- پرخوری

- پر ادراری

- تاری دید و سردرد

- خواب آلودگی و احساس خستگی

- طولانی شدن مدت زمان ترمیم زخم ها

راه  تشخیص دیابت:

بر اساس آخرین معیارهای انجمن دیابت آمریکا تشخیص دیابت با ثبت یکی از موارد زیر قطعی است:

ثبت حداقل یک میزان قند خون تصادفی بالای ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر به همراه علایم کلاسیک دیابت (پرنوشی، پرادراری، پرخوری)

قند ناشتای پلاسمای بالاتر یا مساوی ۱۲۶ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر (ناشتا به معنای هشت ساعت عدم مصرف هر نوع کالری قبل انجام آزمایش است)

هموگلوبین A1C بالای ۶٫۵٪

نتیجه آزمایش تحمل قند ۷۵ گرمی خوراکی دوساعته بالای ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر

  • اختلالات پیش‌دیابتی

اختلال تحمل گلوکز:حالتی است که در آن سطح گلوکز خون افراد بالاتر از حد نرمال بوده ولی مقدار آن به حد دیابت کامل نرسیده‌است. طبق معیارهای تشخیصی سازمان جهانی بهداشت درصورتیکه قند ناشتای پلاسما زیر ۱۲۶ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر باشد و میزان قند دو ساعت بعد مصرف ۷۵ گرم گلوکز (تست تحمل گلوکز) بین ۱۴۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر باشد اختلال تحمل گلوکز تشخیص داده می‌شود.

اختلال قند ناشتا: طبق معیارهای تشخیصی سازمان جهانی بهداشت در صورتیکه قند ناشتا بین ۱۱۰ تا ۱۲۵ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر باشد تشخیص داده می‌شود. همچنین نتیجه تست تحمل گلوکز در صورت انجام باید زیر ۱۴۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر شود.

 افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت

همه افراد بالاتر از ۴۵ سال در صورتی که چاق باشند (BMI یا نمایه ی توده ی بدنی یعنی نسبت وزن به مجذور قدشان به متر مساوی یا بیشتر از ۲۵ باشد، برای نژاد آسیایی این عدد برابر ۲۲ در نظر گرفته می شود) و یا یکی از چندین فاکتور خطر زیر را داشته باشند:

فاکتورهای خطر شامل :

  • - سابقه مثبت ابتلا به دیابت در خانواده درجه یک (پدر ، مادر ، خواهر ، برادر)
  • - فشار خون مساوی یا بالاتر از ۱۴۰/۹۰ میلی لیتر جیوه
  • - HDL (لیپو پروتئین با دانسیته بالا) یا کلسترول نوع خوب مساوی یا کمتر از ۳۵ میلی گرم در دسی لیتر و تری گلیسرید یا چربی خون مساوی یا بیشتر از ۲۵۰ میلی گرم در دسی لیتر
  • - سابقه دیابت حاملگی و یا تولد نوزاد با وزن بیش از ۴ کیلوگرم
  • - عدم تحرک فیزیکی
  • - مبتلا بودن به کیست های متعدد تخمدان
  • - داشتن سابقه بیماری عروقی (مثل گرفتگی عروق قلب ، مغز و یا کاروتید)
  • - داشتن علائم مقاومت به انسولین مثل وجود ضایعات قهوه ای رنگ در چین های بدن
  •  - قند خون در گذشته بصورت اختلال در تحمل گلوکز و یا اختلال قند خون ناشتا

درمان قطعی دیابت:

دیابت درمان قطعی ندارد، ولی روش های مؤثری برای کنترل آن و پیشگیری از بروز عوارض وجود دارد. با کنترل دیابت می توان تا حد امکان قند خون را در حد طبیعی حفظ کرد. برای دستیابی به این هدف، بکارگیری روش های زیر مؤثر است: آموزش مستمر و مداوم تغذیه صحیح،  آزمایش مرتب قند خون، ورزش مرتب و استفاده از انسولین یا داروهای خوراکی در صورت لزوم.

مراقبت از بیماران دیابتی

  • – در صورتی که خونرسانی به پاها خوب بوده و مشکل خاصی ندارید، کافی است بصورت روزانه پاهایتان را چک کنید.
  • – مشاهده روزانه پاها جهت بررسی وجود تاول، بریدگی، خراش و ضایعات بین انگشتان لازم است انجام شود، مخصوصا بین انگشتان پا را باید بدقت خشک کرد.
  • – اگر پوستتان خشک است، بهتر است از کرم یا روغن نرم کننده استفاده کنید. این ماده باید پس از شستشو و خشک کردن پا مصرف شود و بین انگشتان پا مالیده نشود.
  • – یبوست می تواند یکی از نشانه های افزایش قند خون باشد، زیرا افزایش ترشح ادرار موجب کم آب شدن بدن و جذب اضافی مایعات از بدن می شود. با نوشیدن مایعات فراوان و کنترل قند خون می توان مشکل یبوست را حل کرد.
  • – بطور کلی در بیماران دیابتی نوع دوم، انجام ورزش سبک (مانند ۳۰ دقیقه پیاده روی ) پس از صرف غذا در تنظیم سطح گلوکز خون مؤثر است. ورزش منظم در بیماران، خطر ابتلا به بیماری های قلب و عروق را بسیار کاهش می دهد.
  • – اندازه گیری مرتب قند خون و ثبت آن بسیار حایز اهمیت است. آزمایش قند خون، بهترین راهنما برای دانستن وضعیت قند خون بیمار است.
  • – در صورت مشاهده هر پدیده غیر عادی در پاها (مانند سخت شدن پوست در قسمتی از کف پاها، وجود بی حسی و کرختی و خمیدگی در قسمتی ازپاها) باید فورا به پزشک مراجعه کرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)