post_image

تشخیص عفونت مثانه

راه تشخیص عفونت مثانه گرفتن نمونه ادرار و آزمایش کشت ادرار است. معمولا از بیمار درخواست می‌شود که در ابتدا، مقداری از اول ادرار خود را تخلیه کند و سپس ادرار کردن را قطع کرده و وطی ادرار خود را در ظرف استریل بریزد و انتهای ادرار خود را نیز تخلیه کند. در مورد کودکان گرفتن نمونه ادرار وسط، مشکلتر است. ممکن است سونوگرافی مثانه، تست خون جهت بررسی عفونت در جاهای دیگر بدن نیز انجام شود در مردان بررسی پروستات نیز صورت می‌گیرد.

بررسی اورودینامیک به چه معنی است؟

 بررسی اورودینامیک (urodynamic study) به منظور تشخیص اختلالات کنترل مثانه (از جمله کاهش میزان جریان ادرار و بی اختیاری ادرار) انجام می شود و در آن سوندهایی به داخل مثانه، رکتوم (راست روده) یا مهبل (واژن) فرستاده می شود تا از این طریق تغییرات فشاری به وجود آمده در مثانه، با پر و خالی کردن آن به وسیله ی مایعاتی که به وسیله ی سوند به داخل مثانه فرستاده می شود مورد بررسی قرار گیرد.

 برای بررسی اورودینامیک، گاهی پس از پرکردن مثانه با ماده حاجب، با استفاده از اشعه X، تصویر برداری از مثانه صورت می گیرد و وقتی مثانه پر شد از بیمار می خواهند سرفه کند تا از طریق، نشت ادرار موجود در بی اختیاری استرس تشخیص داده شود.

درمان عفونت مثانه

برای درمان عفونت مثانه، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود. اگر فونت مثانه تکرار شود و شدید باشد، آنتی بیوتیک به صورت طولانی مدت تجویز می‌گردد. نوشیدن آب به مقدار زیاد برای درمان عفونت مثانه توصیه می‌شود. حداقل نوشیدن ۲ لیتر آب در روز برای سلامتی مفید خواهد بود هر چند شواهد کافی برای آن در دسترس نیست. برای کاهش علایم، سیترات سدیم و سیترات پتاسیم تجویز می‌گردد. اگر عفونت مثانه ناشی از عفونت قسمتهای دیگر باشد آنگاه درمان عفونتهای قسمتهای دیگر نیز ضروری خواهد بود. برای مثال اگر عفونت مثانه ناشی از عفونت ویروسی هرپس باشد آنگاه درمان ضد ویروسی مانند تجویز آسیکلویر (Acyclovir) مفید خواهد بود.

رژیم‌ غذایی‌ در عفونت مثانه

حذف‌ نوشیدنی‌های‌ حاوی‌ کافئین‌، شیرین‌کننده‌های‌ مصنوعی‌، غذاهای‌ پرادویه‌، مرکبات‌ و کوجه‌فرنگی‌ از رژیم‌ غذایی‌ ممکن‌ است‌ به‌ تخفیف‌ علایم‌ کمک‌ کند. مصرف‌ الکل‌ بیماری‌ را تشدید می‌کند.
مصرف‌ رژیم‌ غذایی‌ ساده‌ بدون‌ ادویه‌ در بعضی‌ از بیماران‌ مؤثر است‌.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ عفونت مثانه‌ را دارید.

اگر درد غیرقابل‌ تحمل‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد.

اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

اگر علایم‌ پس‌ از درمان‌ مجدداً بازگردند.

علایم عفونت مثانه

درد و احساس فشار در بالای لگن

احساس نیاز فوری به ادرار کردن به طور مکرر

احساس سوزش و درد هنگام ادرار کردن

احساس خالی نشدن کامل مثانه

درد به هنگام مقاربت

گاهی درد در مجرای تناسلی و راست‌روده

ادرار بودار

خون در ادرار

بعضی از بیماران علائم غیراختصاصی دیگری مثل سردرد، دردهای عضلانی اسکلتی و علائم گوارشی از خود نشان می‌دهند.

علائم بالا در زنان، هنگام دوره قاعدگی دردناک‌تر می‌شود.

بسیاری از مردم تلاش می کنند برای حفظ سلامت و پیش گیری از بیماری های مختلف و کاهش وزن از غذاهای سالم استفاده کنند،

وجود خون در ادرار

وجود خون در ادرار(ادرار خونی، خون شاشی، هماچوریhematuria ) در اثر بسیاری از اختلالات ایجاد می شود.* در هماچوری میکروسکوپیک، ادرار در مشاهده با چشم غیرمسلح، طبیعی به نظر می رسد ولی آزمایش ادرار به وسیله میکروسکوپ تعداد زیادی گلبول قرمز را نشان می دهد. وجود ۲ تا ۵ گلبول  قرمز در هر میدان میکروسکوپی با درشت نمایی بالا، هماچوری تلقی  می شود.* در هماچوری ماکروسکوپیک(آشکار) رنگادرار قرمز یا به شکل کولا یا چای می شود.

علل وجود خون در ادرار

 اکثر علل خونی شدن ادرار خطرناک نیستند. به عنوان مثال، ورزش  ممکن است موجب هماچوری شودکه خود به خود طی ۲۴ ساعت برطرف خواهدشد. در بسیاری موارد، بدون وجود هیچ نوع مشکلی هماچوری مشاهده می شود ولی  از آنجا که گاهی هماچوری نشان دهنده ی وجود تومور  یا  بیماریهای جدی و خطرناک دیگر است باید به وسیله ی پزشک مورد بررسی قرار  گیرد.

تشخیص وجود خون در ادرار

 برای تشخیص علت وجود خون در ادرار یا رد بعضی علل خاص باید آزمایش کامل  ادرار، آزمایش  های خونی، پیلوگرافی داخل وریدی(IVP یا به اصطلاح عکس رنگی کلیه) و سیستوسکوپی انجام شوند. در آزمایش ادرار ممکن است علاوه بر گلبول های قرمز، گلبول های سفید( نشان دهنده عفونت) یاکَست ها(casts ؛ گروه هایی از سلول های چسبیده به هم که  به شکل لوله های ظریف کلیوی در آمده اند) دیده  شوند.

همچنین ممکن است در آزمایش ادرار، مقدار بیش از حد پروتئین یافت  شود که نشان دهنده بیماری کلیوی است. پیلوگرافی داخل وریدی(IVP ) می تواند تومور دستگاه ادراری، سنگ کلیه یا مثانه، بزرگی پروستات یا سایر علل انسداد مسیر ادرار را نشان دهد. سیستوسکوپی بهتر ازIVPتومور یا سنگ کلیه را نشان می دهد.

درمان هماچوری

برای درمان هماچوری، باید بیماری ایجادکننده آن را درمان نمود. در صورت عدم وجود علت جدی برای هماچوری، درمان خاصی لازم نیست.

منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار ،متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک