post_image

علت کلیه سنگ ساز

اینکه چرا سنگ کلیه ایجاد می شود؟ چرا در یک کلیه بیشتر از دیگری سنگ تولید می شود؟ چرا بعضی بیشتر و بعضی کمتر سنگ کلیه دارند؟ سئوالاتی هستند که هنوز بطور مشخص جواب آنها پیدا نشده است. اما در این زمینه نظریه هایی وجود دارد. مثلا” اگر غلظت مواد داخل ادرار زیاد شود، می تواند زمینه ساز سنگ کلیه شود یا در برخی موارد زمینه های ارثی برای تشکیل سنگ مطرح است که استعداد فرد را در ابتلا به سنگ کلیه افزایش می دهد.

دفع سنگ کلیه

اگر کسی سنگش را انداخت دلیل نمی شود که همین حالا سنگی در کلیه اش وجود نداشته باشد. چنین بیماری وقتی به ما مراجعه می کند، اگر درد  داشته باشد، با مسکن دردش را ساکت می کنیم و بعد بررسی های خودمان را شروع می کنیم . معمولا” این بررسی ها شامل عکس KUB و سونوگرافی کلیه است. سپس بر اساس یافته های این بررسی اولیه تصمیم می گیریم. برای بیمارمان چه کار بکنیم.

یعنی بر اساس جنس، اندازه و محل سنگ کلیه تصمیم می گیریم که برای بیمار چه روش درمانی اتخاذ کنیم. اما یک نکته مهم را باید در مورد درمان سنگ کلیه بگویم و آن این که تقریبا” امروزه دیگر جراحی باز کلیه در درمان سنگ کلیه لزومی ندارد مگر در موارد بسیار خاص که خیلی هم نادر هستند.

یعنی در حال حاضر در همین کشور خودمان به راحتی می توان سنگ های کلیه را با روش هایی مثل سنگ شکن و جراحی مختصر یا همان PCN  درمان کرد. توصیه من به تمام بیماران سنگ کلیه این است که اگر جراحی به آنها گفت که باید برای درمان سنگشان جراحی باز کلیه شوند، حتما” با یکی دو جراح کلیه و مجاری ادرار دیگر هم در این مورد مشورت کنند.

جراحی بسته سنگ کلیه PCNL  

_ حداقل روزی ۶ تا ۸ لیوان مایعات مصرف کنید. در صورتی که تکرر ادرار، شما را آزار می دهد مصرف مایعات بعد از شام را کم کنید.

_ دو روز بعد از ترخیص می توانید حمام نموده وپانسمان را بردارید. نیاز به پانسمان مجدد نیست مگر که پزشک اورولوژی به شما بگوید.

_ از فعالیت شدید و سنگین تا زمانی که پزشک اورولوژی به شما اجازه دهد بپرهیزید.

_ شما می توانید قدم زده واز پله بالا بروید.

_ از فعالیت جنسی تا زمانی که پزشک اورولوژی به شما اجازه بدهد بپرهیزید.

_ در صورتی که برای شما دارو تجویز شده است دوره درمان آن را کامل کنید.

_ ادرار شما ممکن است خونی باشد این خون با مصرف مایعات وبه مرور زمان کم می شود.

_ همانگونه که قبلاً ذکر شد ممکن است بین کلیه و مثانه شما، لوله ای به نام ( دبل جی ) تعبیه شده باشد که موجب تسهیل دفع سنگ وادرار می گردد. دبل جی گاهی باعث تکرر ادرار، سوزش ادرار و خون در ادرار می شود که با مرور زمان و مصرف مایعات بهبود می یابد این لوله باید یک ماه بعد خارج شود.

جراحی PCNL

_ بیمار ۱ روز زودتر در بیمارستان بستری می گردد. ( بیمار باید تمامی آزمایشها و عکسهای مربوط به بیماری را همراه داشته باشد.)

_ بیمار باید از شب قبل از عمل ناشتا باشد.

_ بیمار باید ناحیه تناسلی، پهلو، پشت وشکم خود را اصلاح نماید.

_ به منظور کاهش خونریزی به هنگام عمل وبعد از آن معرف داروهایی مثل آسپرین وسایر داروی ضدالتهاب از ۱۰ روز قبل از عمل قطع گردد.

_ در صورت داشتن بیماری خاص مثل دیابت، بیماری قلبی، آسم، فشار خون، بیماری های خونریزی دهنده و… پزشک اورولوژی یا پرستار باید مطلع گردند.

مراقبتهای بعد از جراحی  بسته PCNL  سنگ در حین بستری

_ شما تا صبح روز بعد از جراحی اجازه خارج شدن از تخت و خوردن آب وغذا را ندارید. در صورتی که پزشک اورولوژی شما اجازه دهد می توانید از تخت خارج شده، مایعات وسپس غذا مصرف نمایید.

_ شما بعد از جراحی سوند فولی دارید. سوند فولی لوله ای است که از طریق مجرای ادرار شما تعبیه شده است وسر آن داخل مثانه بوده وادرار شما از طریق آن به داخل یک کیسه تخلیه می شود.

_ گاهی برای تخلیه ادرار از کلیه شما، که جراحی شده است لوله ای در آن تعبیه می شود که از پهلوی شما خارج می شود.

_ گاهی برای تخلیه بهتر ادرار ودفع بهتر تکه های ریز سنگ، لوله ای بین کلیه و مثانه شما درون بدن تعبیه می شود ( دبل جی ) ویکماه یا بیشتر در بدن شما باقی می ماند وشما آنرا نمی بینید که بعد از مدت معینی ( یک تا دو ماه ) حتماً باید توسط پزشک اورولوژی خارج شود.

_ به طور معمول شما روز دوم بعد از انجام جراحی پس از خارج کردن سوند فولی از بیمارستان مرخص می شوید.

آب و سنگ کلیه

چقدر آب خوردن مهم نیست . چقدر ادرار داشتن مهم است. ممکن است فردی در محیطی گرم زندگی کند یا فعالیت روزانه اش زیاد باشد، روزی ۵ تا پارچ هم آب بخورد ، ولی باز کافی نباشد. چون همه این ۸ لیوان آبی که می خورد، عرق می شود و چیزی از آن به ادرار نمی رسد تا رقیق شود.

این فایده ای برای پیشگیری از سنگ کلیه ندارد. برای همین باید ملاک، میزان ادرار باشد نه میزان آبی که فرد می خورد. ما به بیماران توصیه می کنیم آنقدری آب بخورند که روزانه بیش از ۲ لیتر ادرار داشته باشند. یا بعبارتی در طول خواب شبانه یک بار برای ادرار کردن به دستشویی بروند. بیماری که کلیه سنگ ساز دارد، اگر احساس تشنگی کند و بعد آب بخورد، از قافله عقب مانده است. یعنی چنین بیمارانی نباید هیچ وقت احساس تشنگی کنند و همیشه قبل از احساس تشنگی آب بخورند.

این بیماران باید شب ها هنگام خواب یک لیوان بالای سرشان باشد، موقع کار روی میزشان یک لیوان آب باشد . یعنی برای دسترسی به آب نباید بیمار مشکلی داشته باشد.

برخی آب چشمه خاصی را مصرف می کنند، یا فقط آب معدنی می خورند، این سئوال شایعی در بین بیماران مبتلا به سنگ کلیه است . اما اصلا” به چنین سئوالی اعتقاد نداریم. مگر تمام افرادی که از آب شهر استفاده می کنند، سنگ کلیه تولید کرده اند که حالا این بیماران آب شهر را استفاده نکنند.

تازه برعکس وقتی بیماران خودشان را به یک نوع آب خاص مثلا” آب فلان چشمه محدود می کنند، وقتی به آن آب دسترسی ندارند، کمتر آب می نوشند و همین می تواند زمینه ساز تولید سنگ کلیه شود. اما اصل مصرف آب نوع آن نیست، بلکه حجم و مقدار آن است که باید زیاد باشد. آب هندوانه و ماءالشعیر و از این قبیل درمان های سنتی هم اشکالی ندارند ولی آنها هم اصولا” از طریق افزایش حجم ادرار از سنگ سازی کلیه جلوگیری می کنند. ما توصیه می کنیم ، بیماران هر داروی سنتی که سهل الوصول است، خیلی هم گران نیست، ضرری هم ندارد و مورد تائید پزشکان است مصرف کنند، ولی در کنارش آب و مایعات زیادی بخورند.

منبع : متخصص سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: