مختصری راجع به درمان ریشه دندان:

کانال ریشه دندان، کانال ظریف و تنگی است که در داخل ریشه دندان بوده و عصب (پالپ) دندان را در خود جای داده است. پالپ دندان مسئول تغذیه دندان توسط عروق خونی و نیز مسئول حس دندان ، بعلت دارا بودن عصب می باشد.

هرگاه توسط پوسیدگی، دندان سوراخ شوداین عصب به محیط خارج دندان راه پیدا کند بیمار در این زمان در دندان پوسیده احساس درد نموده و بسته به اینکه دندان در فک بالا یا پایین باشد درد را به ترتیب در ناحیه زیر چشم و احیاناً پس سر و یا در ناحیه گوش و گلو و یا حتی ترکیبی از این دو حالت احساس می کند؛ از علائم دیگر این است که با غذای سرد و گرم دندان مزبور درد میگیرد.

اگر دندان در این مرحله درمان نشود، عفونت گسترش می یابد و به استخوان فک بیمار گسترش پیدا می کند و منجر به آبسه  در انتهای ریشه دندان می شود. در این مرحله معمولاً دندان به فشار حین جویدن بسیار حساس خواهد بود.

اگر باز هم درمان نشود، درد باقی می ماند وگاهی هم فروکش می کند و دندان احتمالاً نیاز به کشیده شدن خواهد داشت.

 پس از RCT (عصب کشی) بعلت جراحت وارده، احتمالا به نواحی انتهای ریشه، دندان می تواند بمدت ۱ هفته الی ۱۰ روز در حین غذا خوردن درد داشته باشد. در صورتی که برای شما دارو تجویز شده است داروی خود را بطور کامل مصرف نمایید.

کلیه دندان های عصب کشی شده بعلت اینکه بافت داخلی خود را (اعم ا ز عصب و شریان چه و وریدچه) از دست داده اند، پس از مدتی شکننده شده و بایستی حتماً در اسرع وقت روکش شوند در غیر این صورت احتمال شکستن تاج دندان عصب کشی شده در آینده وجود دارد.

rct_content_16

موارد نیاز به  درمان ریشه دندان:

۱-شکستگی در اثر ضربه و یا ضربه شدید (به تنهایی)

۲-پوسیدگی عمیق: پوسیدگی عمیقی که به نصانی اطاقک عصبی (پالپ) دندان راه یافته باشد.

علائم دندان در شرایطی که نیاز به RCT دارد:

۱-درد شدید در دندان پوسیده یا در ناحیه ای که دندان پوسیده قرار دارد

۲-درد شدید در حین غذا خوردن و جویدن

۳-درد به سایر نقاط فک و سر و صورت هم می تواند سرایت کند.

۴-درد شدید حین سرد و گرم شدن

۵-دندان د راین شرایط کمی از جای خود بیرون زده و قد بلند شده است.

نحوه معالجه ریشه دندان و مراحل درمان

بعد از انجام بی‌حسی (در مواردی که نیاز باشد)، درمان شامل مراحل زیر است:

مرحله یک: دستیابی به کانال

مرحله دوم: تعیین طول ریشه

مرحله سوم: تمیز کردن و شکل دادن کانالها

مرحله چهارم: پرکردن کانال

مرحله پنجم: ترمیم موقت

مرحله ششم: ترمیم دائم

دندانپزشک بعد از بی‌حس نمودن دندان ( در مواردی که لازم است) اقدام به برداشتن پوسیدگی و تراش حفره دسترسی به پالپ دندان نموده و پالپ عفونی و بیمار را از ریشه خارج می‌کند و بعد از تمیز نمودن و خشک کردن مجرای ریشه و دندان جای خالی پالپ را با موادی که به همین منظور ساخته شده‌اند پر می‌کند. هر گاه دندانپزشک به عدم وجود عفونت اطمینان پیدا کند کانالهای ریشه و فضای پالپ را پر می‌کند و سپس ترمیم قسمت تاجی دندان صورت می‌گیرد. بعد از درمان ریشه، نحوه ترمیم تاج دندان بستگی به نسج باقیمانده و دندان مبتلا دارد. در دندانهایی که متحمل نیروهای سنگین جویدن هستند و یا پوسیدگی آنها شدید بوده توصیه می‌گردد که با ترمیم‌های مطمئن‌تری چون روکشهای فلزی و چینی بازسازی شوند. در طول مراحل ترمیم، بسته به تشخیص دندانپزشک ممکن است پرتونگاری در دفعات انجام گیرد.

عوامل موثر در موفقیت معالجه ریشه دندان

مهارت دندانپزشک، تعداد ریشه‌ها قطر و انحنای آنها، وجود ریشه‌ها و کانالهای اضافی و جانبی، نوع و قدرت بیماری زایی میکروبها، دفاع بدن و نوع بیماری پالپ در پیش آگهی درمان مؤثرند. درمان ریشه دندلن  اکثر دندانها را می‌توان در یک جلسه انجام داد ولی بعضی از دندانها ممکن است به دو یا چند جلسه زمانی نیاز داشته باشند که در این موارد دندانها در پایان جلسات معمولاً پانسمان موقت می‌گردند. این بستگی به عوامل مختلف از قبیل تعداد ریشه‌های دندان و نوع بیماری آن دارد. ولی بطور کلی این عمل در یک الی سه جلسه ۳۰دقیقه تا یک ساعت انجام می‌شود. در صورتی که درمان ریشه بطور کامل و استاندارد انجام شود از موفقیت بالایی برخوردار است. علاوه بر اشکالات تکنیکی و اتفاقات حین کار، انحنای زیاد ریشه‌ها، وجود کانالهای جانبی، دفاع بدن و … ممکن است معالجه ریشه دندان را به خطر اندازد و باعث عدم موفقیت در درمان ریشه گردد. بعد از انجام درمان ریشه و ترمیم نهایی آن، ضروری است جهت ارزیابی موفقیت درمان در طولانی مدت، ظرف ۶ ماه تا یکسال آینده مجدداً ویزیت بعمل آید. در این ویزیت دندانپزشک موفقیت درمان، سلامت بافت لثه و ترمیم نهایی را ارزیابی می‌کند.

آیا اگر عصب درآورده شود، دندان می میرد؟

خیر، دندان بعد از معالجه ریشه(عصب) هنوز زنده می ماند چونکه تغذیه خارجی آن از سمت بافتهای در برگیرنده هنوز ادامه دارد. البته این زنده ماندن به معنای آن نیست که دندان مثل دیگر دندانها به تحریکات حرارتی و الکتریکی پاسخ مثبت دهد.

آیا پس از معالجه ریشه درد وجود دارد؟

معمولاً مقداری درد و ناراحتی گذرای خفیف تا متوسط به دنبال از بین رفتن بیحسی تا چند روز وجود داشته که با تجویز مسکن های ضد التهاب تسکین می یابد. غالباً، ناراحتی و درد آنچنان نیست که مانع فعالیت های روزانه شود. در مواردی که درد زیاد است میتوانید با دندانپزشک معالج تماس بگیرید.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)