درباره سختی و درد بیماری سنگ کلیه حرف و حدیث بسیار است. این که دردش از سخت‌ترین دردهاست و اگر کسی مبتلا شد، همیشه خطر عود مجدد وجود دارد و باید خوردن بعضی از غذاها را برای همیشه کنار بگذارد و چنین و چنان.

به تمام این حرف‌ها اضافه کنید روش‌های غیرعلمی درمان‌های سنتی را مثل خوردن جوشانده حلزون و کارهای عجیب و غریب دیگری که هرکدام ممکن است زمینه ابتلا به بیماری جدیدی را فراهم کند.

تغذیه تأثیر انکارناپذیری روی این بیماری مزمن کلیوی دارد و شما با رعایت یک سری اصول تغذیه ای می‌توانید از ابتلا به این بیماری پیش گیری کنید یا اگر دچار هستید به درمان خودتان کمک کنید.همه پزشکان معالج هم به بیماران رژیم غذایی خاصی را توصیه می‌کنند. البته درستش این است که رژیم غذایی بیماران مبتلا به سنگ کلیه را متخصصان تغذیه تجویز کنند.

پیشگیری از سنگ کلیه

برای تجویز رژیم پیشگیری از سنگ کلیه، آدم‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند: آن‌هایی که مستعد ابتلا به این بیماری هستند و آن‌هایی که مستعد نیستند.

اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که تا به حال سنگ کلیه نداشته اید و هیچ کدام از اعضای خانواده تان هم سابقه این بیماری را ندارند فقط کافی است یک رژیم پیش گیرانه ساده را رعایت کنید، یعنی عادت‌های غذایی نادرستی را که ممکن است به ایجاد سنگ کلیه منجر شوند،‌ترک کنید.بدترین عادت غذایی که می‌تواند باعث سنگ کلیه شود، کم نوشیدن آب است. اگر شما عادت دارید برای نوشیدن مایعات آن قدر صبر کنید تا تشنگی به سراغتان بیاید، بدانید که کلیه‌هایتان را در معرض خطر سنگ سازی قرار داده اید.

انسان باید آن قدر مایعات بنوشد که احساس تشنگی نداشته باشد چون احساس تشنگی به این معناست که بدن لااقل دو درصد آب از دست داده است.

البته گه گاه احساس تشنگی کاملا طبیعی است ولی اگر افراد در شرایط کاری یا محیطی خاصی قرار دارند که به علت فعالیت زیاد یا تعریق، مدام تشنه می‌شوند، این خطرناک است و می‌تواند باعث رسوب کردن املاح در کلیه‌ها و ایجاد سنگ شود.البته در این قسمت، روی سخن دکتر کشاورز بیشتر به افرادی است که به خاطر اجتناب از اجابت مزاج‌های مکرر از نوشیدن مایعات خودداری می‌کنند به خصوص آقایان در سنین بالا به خاطر مشکل پروستات، نوشیدن مایعات را کم می‌کنند تا شب‌ها مجبور نباشند برای اجابت مزاج چند بار بیدار شوند.درحالی که این کار بسیار خطرناک است، هم خطر سکته را زیاد می‌کند و هم کلیه‌ها را در معرض نابودی قرار می‌دهد.»

نوشیدن آب، به مقدار کافی، حرف اول را در پیش گیری و حتی درمان سنگ کلیه می‌زند. به این‌ترتیب که اگر شما تا به حال سنگ کلیه نداشته اید و می‌خواهید هیچ وقت هم نداشته باشید، آب بنوشید.

اگر قبلا سنگ کلیه داشته اید و می‌خواهید عود نکند، آب بنوشید و اگر در حال حاضر به این بیماری مبتلا هستید، باز هم تا می‌توانید آب بنوشید.در درمان سنگ کلیه، برای این بخش هم نوشیدن مایعات فراوان را قبل از هرچیز توصیه می‌کنیم تا به دفع هرچه سریع‌تر سنگ‌ها کمک کند.

پرهیز غذایی در بیماران سنگ کلیه ای بسیار مهم است. این بخش از ماجرا بسته به جنس و‌ترکیب سنگ‌ها تفاوت دارد؛ به گفته این مختصص عمده سنگ‌های کلیوی از جنس اگزالات کلسیم هستند و کسانی که این نوع سنگ را دارند یا قبلا داشته اند، نباید در مصرف لبنیات افراط کنند.

لبنیات بهترین منبع کلسیم مورد نیاز بدن است و اگر به بدن نرسد، پس از مدتی خطر پوکی استخوان و آسیب جدی به دندان‌ها را در پی دارد. هر فردی روزانه دو واحد لبنیات احتیاج دارد. هر واحد لبنیات معادل یک لیوان شیر یا یک قوطی کبریت پنیر یا دو پیاله ماست است.

با این حساب، کسانی که سنگ اگزالات کلسیم دارند یا قبلا دفع کرده اند و می‌ترسند دوباره دچار این بیماری شوند، بهتر است به همان روزانه دو واحد لبنیات اکتفا کنند تا هم کلسیم بدنشان تأمین شود و هم از خطرات سنگ کلیه در امان باشند.

کسانی که دچار سنگ کلیه از نوع اوراتی یا سیستئینی هستند باید مصرف گوشت‌ها، گوشت قرمز و سفید، ماهی و مرغ را محدود کنند.دکتر کشاورز باز هم تأکید می‌کند: این مواد از برنامه غذایی حذف نشوند بلکه فقط محدود شوند.

روی و آهن، به میزان لازم

آیا مصرف مکمل‌هایی مثل قرص کلسیم، روی و آهن می‌تواند باعث ایجاد یا عود سنگ کلیه شود؟ «اگر فرد، مستعد سنگ کلیه نباشد، خوردن قرص کلسیم به دستور متخصص هیچ مشکلی را ایجاد نمی کند چون همان طور که گفتیم هر فرد سالم از یک سالگی تا آخر عمر می‌تواند روزانه ۵/۲ گرم کلسیم مصرف کند که معادل مقدار زیادی لبنیات است؛ مثلا یک لیوان شیر فقط ۲۵۰ میلی گرم کلسیم دارد و اگر یک آدم سالم روزی یک لیتر شیر هم بخورد مشکلی پیش نمی آید.

این فرد دیگر احتیاجی به مصرف مکمل کلسیم ندارد و این مکمل‌ها برای کسانی است که لبنیات نمی خورند. این‌ها اگر روزی سه تا قرص کلسیم همراه آب فراوان بخورند، خطری ندارد.»

 مصرف قرص آهن برای خانم‌ها را هم به خصوص در سنین بلوغ امری لازم و بی خطر است ولی در آقایان این مکمل باید با تجویز متخصص مصرف شود.مکمل روی هم فقط در موارد خاصی مثل ریزش مو یا پایین بودن رشد قدی کودکان آن هم با دستور متخصص و در دوره‌های زمانی کوتاه دو سه ماهه باید مصرف شود؛ یعنی اگر خودسرانه و در درازمدت مصرف شود، ممکن است مشکلاتی را در پی داشته باشد.

منبع : سیمرغ

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک