post_image

بیضه قسمتی از سیستم تولیدمثل آقایان است. این عضو در یک ساک پوستی به نام اسکروتوم قرار گرفته است و توسط یک کورد طناب مانند در پشت قاعده آلت تناسلی متصل است. بیضه ها هورمون مردانگی تولید می کنند که بیشترین و مهمترین آن ها تستوسترون است؛ علاوه بر آن تولید اسپرم نیز به عهده این ارگان است. سلول های اسپرم از بیضه ها به لوله های کوچکی به نام وازودفران منتقل می شوند و سپس وارد اپیدیدیم می شود؛ در تمام طول مسیر، اسپرم درون مایعی به نام مایع منی (Semen) شناور است. این مایع توسط غدد پروستات و وزیکول سمینال تولید می شود. در طی انزال این مایع از طریق لوله پیشابراه (که از وسط آلت عبور می کند) به نوک آلت رسیده و از بدن خارج می گردد.

در بیضه چند نوع سلول وجود دارد که هر یک وظیفه خاصی دارند، مثلا یک گروه هورمون تولید می کنند و گروه دیگر اسپرم. در هر نوع از این سلول ها ممکن است یک یا چند نوع سرطان بروز کند که درمان آن ها متفاوت خواهد بود.

انواع سرطان بیضه

سه نوع سرطان اصلی و مهم بیضه عبارتند از:

تومورهای سلول های زایا (Germ cell)

این تومور شایعترین نوع سرطان بیضه است و از هر ۱۰ مورد سرطان بیضه ۹ مورد آن از این دسته اند. این سرطان، سلول های تولید کننده اسپرم را درگیر می کند و خود شامل دو گروه سرطان است؛ سمینوما که معمولا در اواخر دهه ۳ تا اوایل دهه ۵ زندگی دیده می شود. گروه دیگر سرطان غیر سمینومایی است که در سنین جوانتری دیده می شود و معمولا در فواصل سنین ۱۸تا ۴۰ سالگی اتفاق می افتد.

تومورهای استرومال

که در سلول های تولید کننده هورمون مردانگی و بافت همبند اطراف آن دیده می شود. این تومورها معمولا خوش خیم هستند و به بیرون بیضه گسترش نمی یابند و با عمل جراحی کاملا برطرف می شوند.

تومورهای بیضه ای ثانویه

که ناشی از متاستاز تومورها به سایر نقاط بدن  هستند. این نوع تومورها معمولا در مردان بالای ۵۰ سال دیده می شوند و شایعتر از تومورهای اولیه با منشا خود بیضه هستند. درمان معمول آن ها برداشتن توسط جراحی و سپس رادیوتراپی و شیمی درمانی است.در پسربچه هایی که لوسمی حاد دارند، گاهی سلول های لوسمی می تواند به بیضه  گسترش یابد و سرطان ایجاد نماید. سرطان پروستات، ریه، پوست، کلیه و سایر ارگان ها نیز می تواند به بیضه گسترش یابد. این سرطان ها چون ناشی از گسترش تومورهای دیگر هستند معمولا پیش آگهی خوبی ندارند.

علت سرطان بیضه

علت دقیق اکثر موارد سرطان بیضه مشخص نیست، ولی تعدادی از عوامل خطر مستعد کننده ایجاد این سرطان شناخته شده است. وجود عوامل خطر معمولا شانس ابتلای فرد به این بیماری را افزایش می دهد. سرطان های مختلف عوامل خطر متفاوتی دارند؛ بعضی از عوامل خطر مثل سیگار کشیدن قابل کنترل است ولی بعضی دیگر مانند سن و نژاد قابل تغییر نیستند. با این وجود تاکید می کنیم که داشتن یک و یا حتی چند عامل خطر به معنای این نیست که فرد حتما مبتلا به سرطان خواهد شد، فقط شانس ابتلا به سرطان در وی افزایش می یابد و بهتر است در فواصل مناسب از نظر وجود سرطان مربوطه چک شود. به هر حال شانس ابتلا به سرطان بیضه حتی در صورت وجود عوامل خطر آن اندک است.

عوامل سرطان بیضه

• نهان بیضگی و سرطان بیضه

این مشکل عامل خطر اصلی به حساب می آید. قبل از تولد، بیضه یک جنین پسر در شکم وی قرار دارد و درست قبل از تولد و یا ماه های اول بعد از تولد، بیضه ها پایین آمده و درون اسکروتوم قرار می گیرد، ولی تقریبا در ۳ درصد از پسران بیضه ها پایین نمی آید که به آن نهان بیضگی گویند و باید در همان سنین کودکی نسبت به پایین آوردن آن ها به وسیله جراحی اقدام کرد، در غیر این صورت در بیضه باقیمانده در شکم شانس سرطان بیضه بسیار افزایش می یابد.

• سابقه خانوادگی و سرطان بیضه

اگر پدر، برادر و یا فرزند مردی مبتلا به سرطان بیضه شده باشد احتمال ابتلا به سرطان بیضه در وی بالاتر خواهد بود.

• ایدز و عفونت HIV و سرطان بیضه

هیچ عفونت دیگری به جز اچ. آی. وی.( ویروس ایدز) شانس ابتلا به سرطان بیضه را افزایش نمی دهد.

• نژاد و قومیت و سرطان بیضه

این سرطان در سفیدپوستان آمریکایی و اروپایی از آسیایی ها و آفریقایی ها بیشتر است.

• سایز بدن و سرطان بیضه

محققان سوئدی به تازگی دریافته اند که این سرطان در افرادی که به طور ژنتیکی اندامی کشیده و لاغر دارند بیشتر دیده می شود.
دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک