سرطان سلول کلیوی

سرطان سلول کلیوی

سرطان سلول کلیوی

کلیه ها اندامی لوبیایی شکل تقریباً به انداره یک مشت هستند که در دو طرف ستون مهره ها در زیر قفسه سینه قرار دارند. کلیه ها تصفیه کننده خون در بدن هستند و بدن  را از آب اضافی و ضایعات موجود در ادرار خلاص می کند.
شایع ترین نوع سرطان کلیه در بزرگسالان سرطان سلول کلیوی (Renal Cell Carcinoma/RCC) می باشد.
سرطان سلول کلیوی (RCC) همیشه، به خصوص در مراحل ابتدایی علائم مشخصی ندارد. در نتیجه، سرطان تا رسیدن به مرحله پیشرفته قابل شناسایی نمی باشد.
درمان سرطان سلول کلیوی (RCC ) ممکن است شامل برداشتن قسمتی یا تمام کلیه شود. در بعضی افراد، از دارو جهت کند کردن پیشرفت سرطان استفاده گردد.
این مقاله شامل علائم، تشخیص و گزینه های درمان سرطان سلول کلیوی می باشد.

علائم سرطان کلیه:

بیشتر افراد با وجود داشتن سرطان سلول کلیوی (RCC) علائم مشخصی ندارند. بدین معنا که RCC تا زمانی که سرطان پیشرفت قابل توجه نکند ، مشخص نمی شود. شایع ترین علائم سرطان کلیه :
· خون در ادرار ( hematuria)
· درد در یک یا دو طرف کمر(درد در پهلوها)
· وجود یک توده در شکم و یا دو طرف کمر
· کاهش وزن
· درد در پشت، پهلوها یا شکم

تشخیص سرطان کلیه :

اگر فرد علائم سرطان سلول کلیوی داشته باشد ، ممکن است پزشک تست هایی مانند سونوگرافی یا سی تی اسکن درخواست کند تا بتوانند کلیه را بررسی نماید . در برخی موارد، سرطان به صورت اتفاقی و زمانی که یکی از این آزمایشات به منظور دیگری انجام می شود کشف می شود.
اگر سونوگرافی بیمار رشد توده ای را در ناحیه کلیه نشان دهد، در مرحله بعد یک سی تی اسکن انجام خواهد شد. همچنین ممکن است سی تی اسکن معلوم کند که آیا سرطان در خارج از کلیه پخش منتشر است یا خیر ( که به آن متاستاز می گویند).
برخلاف سرطان های دیگر، همواره برای آنکه مطمئن شویم که فرد دچار سرطان کلیه است ، نمونه برداری نیاز نیست. در عوض، تشخیص ممکن است بر پایه نمای رادیولوژیک تومور در سی تی اسکن مشخص شود . تشخیص زمانی تایید می شود که تومور یا کلیه طی عمل جراحی از بدن خارج شود.

مرحله بندی:

قدم بعد از تشخیص سرطان مشخص کردن مرحله سرطان است. مرحله گذاری روشی است که در آن اندازه، تهاجمی بودن و میزان گسترش سرطان معین می شود. مرحله بندی یک سرطان به راهنمایی درمان سرطان کلیه و پیش بینی یک چشم انداز بلند مدت کمک می کند.

 مرحله بندی سرطان سلول کلیه به موارد زیر بستگی دارد :

سایز تومور
میزان انتشار سرطان در غدد لنفی اطراف کلیه
وجود علائمی مبنی بر وجود سرطان در سایر اندام های دیگر ( کبد، ریه،استخوان)
مراحل سرطان سلول کلیه از مرحله ۱ ( تومور کوچک تر از ۷ سانتی متر( حدود ۳ اینچ) و به نقاط دیگر کلیه پخش نشده) تا مرحله ۴ ( تومور به لایه های خارجی تر کلیه یا غدد لنفی یا دیگر اندام ها پخش شده) می باشد
در مجموع، مراحل ابتدایی سرطان کمتر تهاجمی هستند و در مقایسه با مراحل پیشرفته تر سرطان امکان عودشان کمتر می باشد. مرحله ۱ و ۲و ۳ سرطان سلول های کلیه (RCC) به RCC موضعی و مرحله ۴ به RCC پیشرفته یا متاستاتیک گفته می شود.

درمان سرطان کلیه موضعی:

درمان ترجیحی برای بیشتر مردم که سرطان سلول های کلیه موضعی دارند، جراحی جهت خارج کردن قسمتی یا تمام کلیه می باشد.
تصمیم گیری در رابطه با اینکه بخشی یا تمام کلیه خارج شود به مرحله سرطان ، جایی که تومور قرار گرفته، تعداد تومور و چگونگی عملکرد کلیه ها بستگی دارد.

· اگر بیمار چند تومور داشته باشد یا تومور بزرگ باشد، ممکن است خارج کردن کامل کلیه ضروری بوده، به خصوص اگر کلیه مقابل عملکردی نرمال داشته باشد.

· در شرایطی متفاوت ، اگر کلیه مقابل عملکرد درستی ندارد، خارج کردن قسمتی از کلیه گزینه بهتری خواهد بود.

نفروکتومی کامل : اصطلاحی است که به جراحی ای که در آن تمام کلیه و بافت های اطراف را بر می دارند، اطلاق می شود. بیشتر افراد می توانند فقط با یک کلیه زندگی کنند.

درمان حفظ نفرون : درمانی در RCC است که در آن کل کلیه را بر نمی دارند. کلیه ها با استفاده از ساختارهای کوچکی به اسم نفرون(Nephron)، خون را تصفیه می کنند.در درمان حفظ نفرون ،گروهی از نفرون های کلیه درگیر را حفظ نموده و جراحی نمی کنند. این کار معمولاً زمانی انجام می شود که کلیه مقابل به خوبی کار نکند.
درمان حفظ نفرون به یکی از اشکال زیر است :
· جراحی و برداشت قسمتی از کلیه (نفروکتومی پارشیال) ، که درمان رایج تری است.
· درمانی که ناحیۀ سرطانی را با سوزاندن (ریشه کنی با امواج رادیویی) یا منجمد کردن (ریشه کنی با انجماد) تخریب می کند.

درمان بعد از جراحی :

برای بیمارانی که RCC محدود دارند بعد از جراحی به درمان دیگری نیاز نیست. تا کنون اینکه درمان های بعدی شانس عود سرطان را کاهش می دهد ثابت نشده است.
هر چند مهم است به طور منظم بعد از درمان به پزشکتان مراجعه کنید تا علائم عود سرطان را بررسی کند.

درمان RCC پیشرفته

برای افرادی که دچار RCC پیشرفه یا متاستاتیک هستند درمان دارویی همراه با جراحی یا به جای آن توصیه می شود، همچنین اگر سرطان بعد از جراحی مجدداً عود کرده باشد از درمان های دارویی می توان استفاده کرد.
جراحی به منظور برداشتن کلیه یا نواحی خارج از کلیه ( جایی که سرطان گسترش و متاستاز داده باشد) را می توان قبل از درمان دارویی انجام داد. در افرادی RCC پیشرفته دارند جراحی سرطان را معالجه نمی کند بلکه علائم آن را کاهش می دهد.
سه دارویی که به صورت گسترده در درمان دارویی RCC متاستاتیک استفاده می شوند عبارتند از :
· اینتر لوکین-۲(Interleukin – ۲ /IL – ۲/ یک دارو در ایمنی درمانی )
· درمان های آنتی آنژیوژنیک ، داروهای آنتی آنژیوژنیگ به گروهی از داروها گفته که خون رسانی به تومور را کاهش داده و در نتیجه باعث کاهش یا توقف رشد تومور می شوند.
· درمان های هدفمند ، گروهی از داروها که رشد تومور را متوقف می کنند یا کاهش می دهند.

اینترلوکین-۲:

اینترلوکین ۲ دارویی است که سیستم ایمنی را تحریک کرده تا به سلولهای سرطانی حمله کنند این دارو به صورت درون وریدی در مدت ۵ روز در هنگام بستری در بیمارستان به فرد تزریق می شود. درمان بعد از ۱۵ روز تکرار می شود و گاهی ۱۲ هفته بعد از اولین دوز دوباره تکرار می شود.
درمان با ابنترلوکین ۲ می تواند عوارض شدید و حتی تهدید کننده حیات داشته باشد، این عوارض شامل کاهش فشار خون، تب ، ناتوانی کلیه ها و ضربان قلب نامنظم می شود در نتیجه این دارو فقط زمانی توصیه میشود که فرد به اندازه کافی سالم بوده تا بدن بتواند این عوراض را تحمل کند.

درمان های آنتی آنژیوژنیک:

این داروها عروق تغذیه کننده تومور را مورد هدف قرار می دهند، تومور برای رشد و بقا خود به عروق خونی احتیاج دارد. تومورهای کلیه به این عروق خونی محتاجند و درمان با داروهای آنتی آنژیوژنیک در طولانی مدت باعث کاهش یا توقف رشد تومور می شود.

درمان های هدفمند:

داروهایی که در درمان های هدفمند استفاده می شوند، به منظور کاهش رشد سلول های تومورال طراحی شده اند. این داروها را از این جهت هدفمند می خوانند چون در مرحله ای مشخص از رشد تومور دخالت می کنند. درمان های هدفمند سرطان را معالجه نمی کنند بلکه به فرد اجازه می دهند تا عمر طولانی تر همراه با علائم کمتر داشته باشد.
داروهای آنتی آنژیوژنیک و هدفمند می توانند به عنوان جایگزین یا بعد از شکست در استفاده از اینترلوکین ۲ در بیماران مبتلا به RCC پیشرفته یا متاستاتیک استفاده شود.
شایع ترین داروهای آنتی آنژیوژنیک که در RCC استفاده می شوند عبارتند از:
· سانیتینیب(Sunitinib)
· سورافنیب(Sorafenib)
· پازوپانیب(Pazopanib)
· بواسیزوماب(Bevasizumab)

و داروهای هدفمند عبارت است از:
· تمسیرولایموس(Temsirolimus)
· اورولایموس(Everolimus)
بعضی از این دارو ها می توانند به صورت قرص یا داروی خوراکی استفاده شوند در حالیکه سایر آنها باید به صورت تزریق وریدی تجویز شوند. این داروها معمولاً به صورت منفرد و نه به صورت ترکیبی استفاده می شوند.

پیگیری بعد از درمان:

پیگیری بعد از درمان برای افرادی که دچار RCC بوده اند بسیار اهمیت دارد . این مراجعه ها باعث می شود پزشک بتواند هر چه زودتر علائم عود را تشخیص دهد.
برای انجام پیگیری فرد باید معاینه شود، آزمایش داده و تست های رادیولوژیک انجام دهد. بسته به مرحله سرطان این آزمایش ها باید هر ۶ تا ۱۲ ماه به مدت حد اقل ۵ سال انجام شود.

منبع: dr.ehtejab

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک